خدمات عمومی
چکاپ ویژه بانوان
چکاپ، ارزیابی کلی وضعیت سلامت افراد سالم و تشخیص زودهنگام یک بیماری احتمالی که هنوز مشکلی ایجاد نکرده، از طریق آزمایش‌ها و روش‌های تصویربرداری است.
انجام چکاپ، یعنی توجه فرد به خود و سلامتی‌اش. در برخی مشکلات سلامتی و به‌ویژه در برخی انواع سرطان، تشخیص زودهنگام بسیار حائز اهمیت است. به همین دلیل، تشخیص زودهنگام این نوع بیماری‌ها در نتیجه غربالگری چکاپ، موفقیت درمان را نیز افزایش می‌دهد و باعث کاهش مدت درمان آینده می‌شود.
در تمام شاخه‌های پزشکی و تقریباً در همه بیماری‌ها، تشخیص زودهنگام و درمان زودهنگام، با افزایش آسایش زندگی فرد، طول عمر را نیز افزایش خواهد داد. آزمایش‌هایی که باید در یک چکاپ معمولی وجود داشته باشند عبارت‌اند از: شمارش خون، آزمایش‌های خونی ارزیابی‌کننده عملکرد اندام‌ها (کبد، کلیه و غیره)، سدیمانتاسیون، سطوح کلسترول و چربی، آزمایش تیروئید (گواتر)، آزمایش هپاتیت (یرقان)، آزمایش کامل ادرار، سونوگرافی کامل شکم، رادیوگرافی قفسه سینه، الکتروکاردیوگرافی و جست‌وجوی خون در مدفوع.
بررسی‌های آزمایشگاهی
- گلوکز (قند خون ناشتا) — در غربالگری، تشخیص و پیگیری دیابت کمک‌کننده است.
- کلسترول، HDL — برای تعیین خطر بیماری‌های قلبی-عروقی، ارزیابی متابولیسم کلسترول و تنظیم و پیگیری رژیم غذایی استفاده می‌شود.
- کلسترول، LDL
- کلسترول، تام
- تری‌گلیسرید
- شمارش خون — هموگرام ۱۸ پارامتری — در تشخیص کم‌خونی و انواع بیماری‌های خونی و بسیاری از بیماری‌های دیگر استفاده می‌شود.
- کراتینین — در تشخیص زودهنگام و پیگیری بیماری‌های کلیوی استفاده می‌شود.
- آزمایش کامل ادرار
- BUN
- SGOT (AST)
- SGPT (ALT)
- GGT (گاما گلوتامیل ترانسفراز) — از آزمایش‌های مورد استفاده در تشخیص بیماری‌های کبد، مجاری صفراوی و قلب است.
- اسید اوریک — در تشخیص و پیگیری نقرس و بیماری کلیوی استفاده می‌شود.
- خون مخفی در مدفوع — در تشخیص خونریزی‌های دستگاه گوارش، به‌ویژه معده و روده، و بررسی سرطان‌ها استفاده می‌شود.
- TSH — تشخیص و پیگیری بیماری‌های تیروئید را ممکن می‌سازد.
- CRP، HS (حساس) — در اندازه‌گیری خطر سکته قلبی استفاده می‌شود.
- HBsAg — در تشخیص بیماری هپاتیت B استفاده می‌شود.
- آنتی‌اچ‌آی‌وی (ANTİ-HIV) — آزمایشی برای تشخیص ویروس عامل ایدز.
- آنتی‌اچ‌سی‌وی (ANTİ-HCV)، تام — در تشخیص بیماری هپاتیت C استفاده می‌شود.
- آنتی‌اچ‌بی‌اس (ANTİ-HBs)
- CA 19/9 — در بررسی موارد سرطانی استفاده می‌شود.
- CEA (آنتی‌ژن کارسینوآمبریونیک)
- CA 125
- CA 15-3
- AFP (آلفا-فتوپروتئین)
- اسمیر واژینال — روشی برای تشخیص زودهنگام سرطان دهانه رحم (سرویکس) و بیماری‌های التهابی است.
- در صورت مشاهده تغییرات غیرطبیعی در معاینه واژینال و آزمایش اسمیر، آزمایش HPV DNA PCR لازم است.
بررسی‌های رادیولوژیک
- ماموگرافی (دیجیتال) دوطرفه — در تشخیص زودهنگام سرطان پستان استفاده می‌شود (بسته به سن و پس از معاینه و سونوگرافی پستان تصمیم‌گیری می‌شود).
- سونوگرافی پستان
- رادیوگرافی قفسه سینه — در ارزیابی سیستم قلبی و تنفسی استفاده می‌شود.
- سونوگرافی کامل شکم — در تشخیص بیماری‌ها و ناهنجاری‌های اندام‌های داخل شکم (کلیه، کبد، کیسه صفرا، پانکراس، طحال، تخمدان‌ها، رحم، غدد لنفاوی و عروق بزرگ) استفاده می‌شود.
بررسی‌های قلبی
غربالگری‌های قلبی بسته به سن می‌توانند متفاوت باشند.
- اکوکاردیوگرافی — در ارزیابی عملکرد قلب استفاده می‌شود.
- نوار قلب (الکتروکاردیوگرافی) — در تشخیص و پیگیری تنگی عروق کرونر استفاده می‌شود.
- تست ورزش (تردمیل) — در ارزیابی بیماری پنهان عروق کرونر قلب استفاده می‌شود.
پیش از چکاپ چه باید کرد و چه نباید کرد؟
- هنگامی که قصد مراجعه برای چکاپ دارید، لطفاً با تماس با ما نوبت بگیرید.
- خواهشمندیم در روز و ساعت تعیین‌شده برای چکاپ به مرکز ما مراجعه کنید. این برای اینکه بتوانیم نتایج معاینه و آزمایش‌های شما را در سریع‌ترین زمان دریافت کنیم، بسیار مهم است.
- اگر نتایج آزمایش و بررسی‌های قبلی خود (یک سال اخیر) را در دست دارید، آوردن آن‌ها با خود از نظر بررسی‌ها بسیار مفید خواهد بود.
- در روز نوبت باید بدون خوردن و آشامیدن هیچ‌چیز، صبح با معده خالی مراجعه کنید (۸ تا ۱۰ ساعت ناشتایی کافی است). توصیه می‌کنیم در این مدت سیگار نیز نکشید.
- ۳۶ ساعت مانده به نوبت چکاپ خود، باید مصرف داروهایی از نوع ویتامین و مکمل غذایی را — به‌جز مواردی که پزشک‌تان حتماً لازم دانسته — متوقف کنید.
- یک روز پیش از چکاپ، از خوردن غذاهای نفاخ و دیرهضم (سبزیجات خام، حبوبات، میوه، لبنیات، نوشیدنی‌های گازدار و کولادار و غیره) خودداری کنید و از نوشیدنی‌های الکلی استفاده نکنید.
- نام و دوز داروهایی که مصرف می‌کنید را همراه خود داشته باشید.
- اگر باردار هستید یا احتمال بارداری دارید، حتماً پیش از شروع چکاپ به پزشک خود اطلاع دهید.
- با لباس راحت مراجعه کنید و به‌ویژه با توجه به احتمال وجود تست ورزش (نوار قلب با فعالیت) در میان آزمایش‌هایتان، لباس مناسب دویدن (گرمکن یا شورت، کفش لاستیکی) نیز همراه داشته باشید.
- لازم است چکاپ بانوان با روزهای قاعدگی همزمان نباشد.
در حین چکاپ چه اتفاقی می‌افتد، چگونه پیش می‌رود؟
- ابتدا یک پرستار در تمام مراحل چکاپ همراه شما خواهد بود.
- غربالگری چکاپ با انجام آزمایش‌های آزمایشگاهی شما آغاز می‌شود.
- معاینه داخلی که در آن اطلاعات جامع سلامتی شما گرفته می‌شود، انجام می‌شود.
- بسته به دامنه چکاپ، معاینات شما در بخش‌های دیگر انجام می‌شود.
- بررسی‌های رادیولوژیک لازم انجام می‌شود.
- بسته به ساعت شروع چکاپ، زمان پذیرایی و استراحت داده می‌شود.
- برای ارزیابی نتایج آزمایش و رادیولوژی، به کمی زمان نیاز خواهد بود.
- گزارش چکاپ تنظیم و نهایی می‌شود.
- در تمام این مراحل، پرستار شما در کنار شما خواهد بود.
منابع
- Cervical Cancer: Screening (Recommendation). U.S. Preventive Services Task Force (USPSTF).
- WHO guideline for screening and treatment of cervical pre-cancer lesions for cervical cancer prevention. World Health Organization (WHO), 2021.
- Anaemia (fact sheet). World Health Organization (WHO).
بازبینی پزشکی: Op. Dr. Şükrü Sanus، متخصص زنان و زایمان · آخرین بازبینی پزشکی: