Oligomenore: Adet 35 Günden Seyrek Geldiğinde Ne Yapılır?

Oligomenore nedir, ne değildir

Yetişkin kadında adet aralığı çoğu döngüde 21–35 gündür. Süre, son adetin ilk gününden bir sonraki adetin ilk gününe kadar sayılır. "Geciktim" cümlesi ev takvimine göre kurulur; klinik hesap ultrason ve hormonla doğrulanır.

• iki adet arası 35 günden uzun
• yılda 8–9'dan az kanama
• kanama geldiğinde çoğu kez "adet gibi" durur; ara lekelenme ayrı başlıktır

• tek bir kez 40 günü bulan döngü (seyahat, hastalık, hap kesilmesi bunu yapar)
• menarche sonrası ilk 1–3 yıl (ergenlikte aralık 45 güne kadar fizyolojik sayılabilir)
• emzirirken seyrek gelen kanama
• doğum kontrol hapı veya enjeksiyon altındaki planlı aralık
• üç aydan uzun tam kesilme (sekonder amenore; oligomenoreden ağırdır)

FIGO kanama sınıflamasında bu tablo "seyrek adet" olarak durur. İsim önemli değildir. Önemli olan, yumurtlamanın olup olmadığı ve altında duran nedenin tiroid mi, prolaktin mi, over mi, hipotalamus mu olduğudur.

Kadın neden gecikir sanır, hekim neden başka bakar

Gecikme çoğu evde üç şeye bağlanır: stres, üşütme, kilo. Üçü de gerçekten döngüyü bozar. Hiçbiri tek başına tanı değildir.

Hekim önce gebeliği dışlar. Korunmasız ilişki, kondom şüphesi, hap unutulması, emzirme döneminde ilişki — test çubuğu negatif olsa bile çok erken gebelik kaçabilir. Şişli'de ilk adım idrar veya kanda β-hCG, gerekirse transvajinal ultrasondur. "Test negatif, o zaman PKOS" cümlesi muayene değildir.

İkinci bakılan yer takvimdir. Kaç yıldır böyle, menarche kaç yaşında, son bir yılda kaç adet görüldü, kanama kaç gün, ped doluyor mu, iki adet arasında leke var mı. Sporcu, vardiyalı çalışan, ciddi diyet yapan, yeni doğum yapmış kadın aynı şikâyeti farklı yerden taşır.

Üçüncü bakılan yer androjendir. Çene–göğüs kıllanması, inatçı akne, saç seyrelmesi, bel çevresi artışı oligomenoreyi PKOS tarafına çeker. Bu işaretler yoksa her seyrek adet polikistik over değildir. Ultrasonda "çok follikül" görmek de tek başına tanı koydurmaz.

Nedenler: sık görülenler önce

Muayenede sıra

Şişli Fulya'da sıra reklam menüsüne göre değil, şikâyete göre kurulur.

Önce gebelik testi. Negatifse jinekolojik muayene ve — özellikle üç aydan uzun aralık, lekelenme, ağrı veya kitle şüphesi varsa — transvajinal ultrason. Rahim boşluğu, endometrium kalınlığı, over hacmi ve follikül dağılımı not edilir. "Polikistik over görüntüsü" tek başına reçete değildir.

Kan tetkiki çoğu kadında aynı gün planlanır: TSH, prolaktin, FSH (ve genellikle östradiol). Kıllanma veya akne varsa total/serbest testosteron. Şüphede 17-OH progesteron. Yedek over değerlendirmesi gerekiyorsa AMH; bu test her seyrek adette zorunlu değildir.

Smear ve HPV, oligomenore tanısının parçası değildir. Yaş ve tarama takvimine göre aynı ziyarette alınabilir.

Ergende ölçü yetişkinden ayrıdır. Menarche sonrası ilk yıl düzensizlik beklenir. 1–3. yıllarda aralık 45 güne kadar açılabilir. Üç yıldan sonra 35 günü aşan veya yılda 8'den az kanama, ya da herhangi bir dönemde 90 günü bulan tek boşluk, ergeni de değerlendirir.

Ne zaman beklenmez

• Adet 90 günü geçti
• Gebelik testi belirsiz veya korunmasız ilişki var
• Meme ucundan süt geliyor
• Kıllanma, ses kalınlaşması, ani kilo artışı birlikte
• Şiddetli baş ağrısı, görme alanı daralması (hipofiz şüphesi)
• 40 yaşından önce sıcak basması + seyrek adet
• Pedleri iki saatte bir dolduran kanama (bu oligomenore değil, ağır kanamadır)

Tedavi, etiket değil nedene göre

Oligomenore "düzeltilmesi gereken bir laboratuvar değeri" değildir. Amaç yumurtlamayı ve endometriumu korumak, gebelik planını netleştirmek, metabolik riski görmektir.

Gebelik istenmiyorsa

Kombine hap veya progestin, hem kanamayı düzenler hem endometriumu incelmekten korur. Bu, altta yatan PKOS'u "iyileştirmez"; döngüyü yönetir. Hormonlu RİA kanamayı azaltır; seyrek adet şikâyeti olan ve korunma da isteyen kadında ayrı bir seçenektir. Metformin yalnızca insülin direnci ve PKOS bağlamında konuşulur, her gecikmenin hapı değildir.

Gebelik isteniyorsa

Önce neden. Tiroid ve prolaktin düzelmeden yumurtlama indüksiyonu koşulmaz. PKOS'ta kilo, hareket ve gerekirse letrozol–klomifen hattı ayrı planlanır. Hipotalamik baskıda önce enerji ve antrenman düzeni; ilaç ikinci basamaktır.

Nedene özel

Tiroid hastalıkları endokrinolojiyle birlikte yürür. Prolaktinoma ilaç veya görüntüleme ister. Erken over yetmezliği yalnızca "adet gelsin" diye yönetilmez; kemik, kalp ve üreme danışmanlığı aynı masaya oturur.

Ne yapılmaz

• Ultrason ve tetkik yokken üç ay "bekleyelim" demek, 90 günü aşmış kadında
• Her seyrek adete "PKOS hapı"
• Yalnızca bitkisel çay ve "hormon detoksu"
• Kontrolsüz yüksek doz progesteron
• İstenmeyen gebeliği "gecikme zaten vardır" diye yok saymak

Oligomenore ve gebelik

Seyrek adet, kısırlık demek değildir. Yumurtlama seyrekse gebelik şansı döngü başına düşer, sıfırlanmaz. Korunmayan kadında gecikme önce gebeliktir. Korunmak isteyen kadında ise düzensiz takvim, hap unutmasını ve acil kontrasepsiyon penceresini bozar; o pencere ayrı sayfadadır.

Endometrium uzun süre östrojene açık, progesteronsuz kalırsa kalınlaşabilir. Bu yüzden "yılda üç adet görüyorum, sorun yok" cümlesi kırk yaşından sonra özellikle tehlikelidir.

Soft Care Yaklaşımı

Kadın sağlığı menüsünde oligomenore, metroraji ve hipomenore yan yana yazılır çünkü kadın aynı şikâyeti üç farklı kelimeyle arar. SoftCare Clinic 2013'e kadar Şişli Med adıyla, sonrasında Soft Care Clinic olarak Fulya'da durdu. Bu sayfa check-up paketi değildir. Gecikme, test, ultrason, hormon — sıra budur.

Sık sorulanlar

Sayfa bilgilendirmedir, kişiye özel tanı ve reçete değildir. Şişli, Fulya Nişantaşı.

Tıbbi hekim onayı: Op. Dr. Şükrü Sanus, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı · Son tıbbi inceleme: 2 Ekim 2026