HPV DNA nedir, sonucu nasıl okunur?
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Hiçbir test sonucu tek başına teşhis koydurmaz; sonucunuz mutlaka hekiminiz tarafından belirtileriniz, muayene bulgularınız ve gerekirse ek testlerle birlikte değerlendirilmelidir.
HPV DNA hangi durumlarda istenir?
Numune: SürüntüLOINC: 44547-8Kategori: Kanser tarama
HPV DNA, SwabHPV testiHPV genotiplemeHPV PCRHuman papillomavirus DNAHPV tiplendirme
HPV DNA nedir, neden bakılır?
HPV DNA testi, rahim ağzından alınan sürüntüde insan papilloma virüsünün (HPV) genetik materyalini ve tipini araştırır. Türkiye’de KETEM serviks kanseri taramasının temel testidir. HPV pozitifliği kanser demek değildir; enfeksiyonların çoğu kendiliğinden geçer. Sonuç tek başına tanı koydurmaz, hekiminiz smear ve gerekirse kolposkopiyle değerlendirir.
HPV DNA ne ölçer?
HPV, cinsel temasla bulaşan ve cinsel olarak aktif kadınların büyük çoğunluğunun hayatının bir döneminde karşılaştığı çok yaygın bir virüstür. Enfeksiyonların büyük kısmı bağışıklık sistemi tarafından 1–2 yıl içinde temizlenir. Yüksek riskli tiplerin (özellikle HPV 16 ve 18) uzun yıllar süren kalıcı enfeksiyonu, rahim ağzında kansere öncü hücre değişiklikleriyle ilişkili olabilir. Test hangi tiplerin bulunduğunu göstererek izlem planına yol gösterir.
Hangi durumlarda istenir?
- Ulusal serviks kanseri taraması kapsamında 30–65 yaş arası kadınlarda 5 yılda bir
- Smear sonucunda ASC-US gibi belirsiz hücre değişikliği saptandığında
- Rahim ağzı lezyonu nedeniyle tedavi görmüş kadınların izleminde
- Genital siğil veya partnerde HPV ile ilişkili lezyon olduğunda hekimin değerlendirmesinde
Teste hazırlık
- Örnek jinekolojik muayene sırasında rahim ağzından alınır; adet kanamasının olmadığı bir gün tercih edilir.
- Testten önceki 48 saat içinde cinsel ilişki, vajinal duş, vajinal krem veya fitil kullanımından kaçınmanız önerilir.
- Gebeyseniz veya daha önce HPV aşısı olduysanız hekiminize bildirin.
Sonuç nasıl okunur?
“Saptanmadı”: Test edilen HPV tiplerinin hiçbiri bulunmamıştır. “HPV 16 ve/veya 18 saptandı”: En yüksek riskli tiplerdir; hekiminiz smear sonucundan bağımsız olarak kolposkopi önerebilir. “Diğer yüksek riskli tipler (ör. 31, 33, 45, 52, 58) saptandı”: Genellikle smear sonucuna göre kolposkopi ya da bir yıl sonra tekrar test planlanır. “Düşük riskli tipler (ör. 6, 11) saptandı”: Daha çok genital siğillerle ilişkilidir ve kanser riskiyle bağlantısı çok düşüktür. HPV pozitifliği kanser demek değildir.
Sonuç nasıl yorumlanır?
Rapor, HPV’nin saptanıp saptanmadığını ve saptandıysa hangi tiplerin bulunduğunu gösterir. Laboratuvarın beklenen sonucu “Saptanmadı”dır. HPV pozitifliği kanser demek değildir; yalnızca virüsün o an rahim ağzında bulunduğunu gösterir ve hekiminiz sonucu smear bulguları ve önceki testlerinizle birlikte değerlendirir. Negatif sonuç, bir sonraki tarama zamanına kadar riskin düşük olduğunu düşündürür.
| Durum / not | Referans aralığı |
|---|---|
| Saptanmadı |
Referans aralıkları kadınlar içindir ve anlaşmalı, TS EN ISO 15189 akreditasyonuna sahip laboratuvarımızın değerleridir. Aralıklar laboratuvara, yönteme, yaşa ve gebeliğe göre değişir; raporunuzdaki aralık esastır.
Kılavuzlarda
- Türkiye’de 30–65 yaş arası kadınlarda serviks kanseri taraması 5 yılda bir HPV DNA testiyle yapılır; HPV 16/18 pozitifliğinde kolposkopi, diğer yüksek riskli tiplerde smear sonucuna göre kolposkopi veya bir yıl sonra tekrar test planlanır. (T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, Serviks Kanseri Tarama Standartları (KETEM))
- Serviks kanseri taramasında birincil test olarak HPV DNA testi önerilir. (WHO, Guideline for Screening and Treatment of Cervical Pre-cancer Lesions (2. baskı, 2021))
Kılavuz eşikleri hekimin genel değerlendirmesine yön verir; kişisel yorum yerine geçmez.
Sık sorulan sorular
HPV pozitif çıktı, kanser miyim?
Hayır, HPV pozitifliği kanser demek değildir. HPV çok yaygındır ve çoğu enfeksiyon kendiliğinden geçer; hekiminiz rahim ağzında hücre değişikliği olup olmadığını smear ve gerekirse kolposkopiyle değerlendirir.
HPV kendiliğinden geçer mi?
Evet, HPV enfeksiyonlarının büyük çoğunluğu bağışıklık sistemi tarafından genellikle 1–2 yıl içinde temizlenir. Kalıcı olan enfeksiyonlar düzenli izlemle takip edilir.
HPV aşısı olduysam yine de test yaptırmalı mıyım?
Evet. Aşı en sık kansere yol açan tiplere karşı korur ancak tüm yüksek riskli tipleri kapsamaz. Bu nedenle aşılı kadınlarda da tarama önerilir.
HPV pozitifliği partnerimin beni aldattığı anlamına mı gelir?
Hayır. HPV yıllarca belirti vermeden vücutta kalabilir ve ne zaman bulaştığını anlamak çoğu zaman mümkün değildir. Sonuç, yakın zamanda bulaş olduğunu göstermez.
İlişkili testler
Kaynaklar
- T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü — Kanser Taramaları (KETEM) / Serviks Kanseri Tarama Standartları
- MedlinePlus Lab Tests — HPV Test
- WHO — Guideline for Screening and Treatment of Cervical Pre-cancer Lesions (2. baskı, 2021)
- ASCCP Risk-Based Management Consensus Guidelines (2019)
- Referans aralıkları: anlaşmalı, TS EN ISO 15189 akreditasyonuna sahip laboratuvarımız.
Önemli uyarılar
- Hiçbir test kendi başına teşhis yerine geçmez.
- Hiçbir test sonucu tek başına kesin kabul edilerek teşhis konmaz; özellikle ciddi durumlarda sonuç, destekleyici klinik ve laboratuvar kanıtlarıyla doğrulanır.
- Bu sayfadaki bilgilere dayanarak kendinizi sağlıklı ya da hasta olarak değerlendirmeyin; tedavi başlatmayın, kesmeyin veya ilaç dozunu değiştirmeyin.
- Tek bir ölçüm; açlık durumu, adet döngüsünün günü, gebelik, kullanılan ilaç ve takviyeler (ör. biotin), enfeksiyon veya numune koşulları nedeniyle olağan dışı çıkabilir. Hekiminiz gerekirse testi tekrarlatır.
- Şiddetli ağrı, yoğun kanama, bayılma, nefes darlığı gibi acil belirtilerde test sonucunu beklemeden 112'yi arayın.
Sonucunuzu uzman hekimimizle değerlendirin
Tahlil sonuçlarınızı belirtileriniz ve muayene bulgularınızla birlikte değerlendirmek için randevu alın.
Tıbbi içerik editörü: Op. Dr. Şükrü Sanus, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı · Son güncelleme: 29.09.2026