Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (PCOS)

Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS) είναι ένα σημαντικό πρόβλημα υγείας, που επηρεάζει μία στις δέκα γυναίκες σε αναπαραγωγική ηλικία. Η κύρια αιτία αυτής της διαταραχής είναι μια διαταραχή της φυσιολογικής ανάπτυξης των ωαρίων, η οποία θα έπρεπε να συμβαίνει κάθε μήνα τακτικά. Η υπερτρίχωση και η συσσώρευση λίπους γύρω από τη μέση είναι μεταξύ των πιο σημαντικών σημείων της νόσου.

Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS) είναι μια κλινική εικόνα που αναπτύσσεται όταν οι ωοθήκες, αντί για φυσιολογικό ωοθηκικό ιστό, γεμίζουν με μεγάλο αριθμό μικρών κύστεων γεμάτων υγρό. Η κεντρική διαταραχή αυτής της νόσου είναι μια διαταραχή της ωοθυλακιορρηξίας, η οποία θα έπρεπε να συμβαίνει κάθε μήνα τακτικά. Τα συμπτώματα της νόσου περιλαμβάνουν: αλλαγές στην ορμονική κατάσταση, υπερτρίχωση, απουσία εμμήνου ρύσεως και παρόμοια. Σε όλες τις ασθενείς με αυτή την κλινική διάγνωση, εντοπίζονται στις ωοθήκες πολυάριθμες μικρές κύστεις μικρότερες του ενός εκατοστού. Ωστόσο, τα συμπτώματα της νόσου και η σοβαρότητά τους μπορεί να εμφανίζονται διαφορετικά σε κάθε άτομο.

Πώς εκδηλώνεται η νόσος;

Η ακανόνιστη έμμηνος ρύση, η επιδείνωση του προβλήματος της υπερτρίχωσης, μια λιπαρή όψη του δέρματος και η ακμή, είναι τα πιο συχνά ευρήματα που παρατηρούνται σε αυτή τη νόσο. Στις περισσότερες από τις ασθενείς μας, παρατηρούμε αυτά τα συμπτώματα σε διαφορετικούς βαθμούς σοβαρότητας.

Επιπλέον, είναι πιθανό οι γυναίκες που πάσχουν από αυτό το πρόβλημα υγείας να παρουσιάζουν αύξηση της συσσώρευσης λίπους γύρω από τη μέση. Η αντίσταση στην ινσουλίνη, γνωστή ως διαβήτης, η υψηλή χοληστερίνη, η υπέρταση και η τριχόπτωση ανδρικού τύπου, είναι μεταξύ των πιο σπάνιων ευρημάτων.

Ιδιαίτερα στις περιπτώσεις όπου οι ασθενείς βιώνουν σοβαρές μορφές της νόσου, λόγω των αλλαγών στη σωματική εμφάνιση και του προβλήματος της υπογονιμότητας, μπορούν επίσης να εμφανιστούν ψυχολογικά συμπτώματα που φτάνουν έως και την κατάθλιψη.

Σε ποιο βαθμό επηρεάζουν τα γενετικά χαρακτηριστικά την εμφάνιση της νόσου;

Δεν υπάρχει ένας μοναδικός και σαφώς καθορισμένος παράγοντας. Πολλοί παράγοντες πρέπει να εξεταστούν στην εμφάνιση της νόσου· η γενετική κληρονομικότητα είναι μόνο ένας από αυτούς.

Τα τελευταία χρόνια, ο ρόλος της ορμόνης ινσουλίνη λαμβάνει αυξανόμενη προσοχή.

Η ινσουλίνη, που βρίσκεται σε σχετικά υψηλά επίπεδα στις γυναίκες που πάσχουν από σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, προκαλεί επίσης αύξηση των ανδρικών ορμονών, δηλαδή της τεστοστερόνης.

Στην πραγματικότητα, η υποκείμενη αιτία των περισσότερων συμπτωμάτων που αναφέραμε — λιπαρό δέρμα και ακμή, υπερτρίχωση, αύξηση βάρους και προβλήματα ωοθυλακιορρηξίας — είναι αυτές ακριβώς οι ανδρικές ορμόνες, που βρίσκονται σε υψηλά επίπεδα σε αυτές τις ασθενείς.

Πώς εξελίσσεται η διαδικασία της θεραπείας;

Καθώς δεν είναι δυνατό να τροποποιηθεί αυτή η κυστική δομή της ωοθήκης, η θεραπεία στοχεύει γενικά στα συμπτώματα της νόσου.

Στην αρχή, και ιδιαίτερα στις ασθενείς που πάσχουν από παχυσαρκία, εφαρμόζεται πρόγραμμα ελέγχου βάρους μέχρι την επίτευξη του ιδανικού βάρους.

Σε σημαντικό αριθμό γυναικών, η κλινική εικόνα βελτιώνεται μόνο με την απώλεια βάρους, και το πρόβλημα της υπογονιμότητας επιλύεται.

Στη θεραπεία αυτής της νόσου, η υιοθέτηση μιας διατροφής χωρίς επεξεργασμένα, ραφιναρισμένα και σύνθετα σάκχαρα, σε συνδυασμό με πρόγραμμα άσκησης, έχει σημασία που δεν πρέπει να παραβλέπεται.

Τα θετικά αποτελέσματα αυτού του τρόπου ζωής στην ορμονική ισορροπία έχουν αποδειχθεί.

Η μέθοδος θεραπείας που χρησιμοποιούμε συχνά σε γυναίκες που δεν σχεδιάζουν εγκυμοσύνη είναι το αντισυλληπτικό χάπι.

Με αυτή τη θεραπεία, οι εμμηνορροϊκοί κύκλοι σταθεροποιούνται, οι ανδρικές ορμόνες μειώνονται, και συμπτώματα όπως η ακμή που προκύπτουν από αυτές εξαφανίζονται.

Τα τελευταία χρόνια, χάπια που ρυθμίζουν το επίπεδο σακχάρου στο αίμα έχουν επίσης προστεθεί στη θεραπεία, επιτρέποντας πολύ πιο αποτελεσματική αντιμετώπιση της χοληστερίνης και των υψηλών ανδρικών ορμονών.

Εάν το μοναδικό εύρημα στο άτομο είναι αύξηση της υπερτρίχωσης, αυτή η κατάσταση μπορεί να αντιμετωπιστεί με φάρμακα που ονομάζονται «αντι-ανδρογόνα».

Το σημείο που πρέπει να θυμόμαστε είναι ότι η ήδη εμφανισθείσα υπερτρίχωση δεν εξαφανίζεται με τα φάρμακα· ο στόχος της θεραπείας είναι να εμποδίσει την εμφάνιση νέων τριχών.

Είναι δυνατή η χειρουργική επέμβαση για αυτή τη νόσο;

Στις περιπτώσεις που είναι ανθεκτικές στη θεραπεία, σπάνια μπορεί να χρειαστεί χειρουργική επέμβαση. Στη μέθοδο που ονομάζεται «Ovarian Drilling», δημιουργούνται πολύ μικρές διατρήσεις στην ωοθήκη με στόχο τη μείωση της κυστικής δομής.

Αυτή η μέθοδος επιτρέπει τη μείωση των επιπέδων ανδρικών ορμονών και την επιστροφή της ωοθυλακιορρηξίας στο φυσιολογικό. Δεν μπορεί να ειπωθεί ότι αυτή η μέθοδος είναι εφαρμόσιμη με βεβαιότητα σε όλες τις ασθενείς· πολλοί παράγοντες επηρεάζουν την αναγκαιότητα και τη δυνατότητα πραγματοποίησης αυτού του είδους χειρουργικής επέμβασης.

Αυξάνεται αυτό το πρόβλημα στην Τουρκία;

Γνωρίζουμε ότι αυτό το πρόβλημα υγείας επηρεάζει μία στις δέκα γυναίκες σε αναπαραγωγική ηλικία.

Ο λόγος για τον οποίο ακούγεται περισσότερο θα μπορούσε να είναι μια αύξηση των ποσοστών διάγνωσης σε σχέση με το παρελθόν.

Η παχυσαρκία και η ανισόρροπη διατροφή προκαλούν αύξηση της συχνότητας εμφάνισης της νόσου.

Μπορεί να γίνει κάτι για την πρόληψη;

Το αντισυλληπτικό χάπι εμποδίζει, για όσο διάστημα χρησιμοποιείται, τον σχηματισμό της πολυκυστικής δομής στις ωοθήκες και την ορμονική ανωμαλία.

Ωστόσο, ιδιαίτερα στις καπνίστριες, αυτά τα χάπια δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται μετά την ηλικία των 35 ετών.

Υγιεινές διατροφικές συνήθειες, τρόπος ζωής χωρίς κάπνισμα, και σωματική δραστηριότητα, θεωρούνται επιπλέον μέσα πρόληψης πέρα από τη φαρμακευτική θεραπεία.

Υπάρχει σχέση ανάμεσα στη νόσο και τον καρκίνο των ωοθηκών;

Ένα από τα άλλα σημαντικά σημεία αυτής της νόσου είναι η διαταραχή της ισορροπίας μεταξύ των γυναικείων ορμονών οιστρογόνου και προγεστερόνης.

Σε αυτή την κατάσταση, που ονομάζεται στην ιατρική «μη αντισταθμισμένο οιστρογόνο», λόγω της διαταραχής της ωοθυλακιορρηξίας, η ορμόνη προγεστερόνη δεν είναι παρούσα σε επαρκή ποσότητα σε αυτές τις γυναίκες ώστε να εξουδετερώσει τις αρνητικές επιδράσεις του οιστρογόνου.

Στις γυναίκες που δεν λαμβάνουν εξισορροπητική ορμονική θεραπεία, η παρατεταμένη έκθεση σε μη αντισταθμισμένο από προγεστερόνη οιστρογόνο μπορεί να οδηγήσει, από ιατρική άποψη, σε υπερπλασία της μήτρας και μερικές φορές ακόμη και σε καρκίνο.

Ιατρικός έλεγχος περιεχομένου: Op. Dr. Şükrü Sanus, Μαιευτήρας-Γυναικολόγος · Τελευταίος ιατρικός έλεγχος: 2 Οκτωβρίου 2026