روش‌های پیشگیری از بارداری
روش علامتی‌ـ‌دمایی
نحوه عملکرد
سه نشانه با هم ارزیابی می‌شوند:
- دمای پایه بدن: پس از تخمک‌گذاری در اثر پروژسترون 0.2 تا 0.5 درجه سانتی‌گراد افزایش می‌یابد. این افزایش نشان می‌دهد که تخمک‌گذاری رخ داده است.
- مخاط دهانه رحم: پیش از تخمک‌گذاری شفاف، لغزنده و کشسان می‌شود. این تغییر آغاز دوره باروری را نشان می‌دهد.
- ثبت چرخه: طول چرخه‌های گذشته اطلاعات تکمیلی فراهم می‌کند.
مخاط آغاز پنجره باروری و افزایش دما پایان آن را نشان می‌دهد. با استفاده همزمان از این دو، پنجره دقیق‌تر تعیین می‌شود. اسپرم ممکن است تا 5 روز زنده بماند؛ به همین دلیل با شروع تغییر مخاط، از نزدیکی پرهیز یا از کاندوم استفاده می‌شود. پس از اینکه افزایش دما 3 روز ادامه یافت، دوره ایمن آغاز می‌شود.
قواعد اندازه‌گیری و مشاهده
دمای پایه:
- هر روز صبح در ساعت ثابت، پیش از برخاستن از رختخواب و پس از دست‌کم 3 ساعت خواب.
- دماسنج مخصوص دمای پایه.
- همیشه یک محل (دهانی، واژینال یا رکتال).
مخاط دهانه رحم:
- بررسی روزانه پس از رفتن به دستشویی یا با انگشت.
- به‌صورت خشک، چسبناک، کرمی یا شفاف‌ـ‌لغزنده ثبت می‌شود.
- مخاط شفاف و کشسان نشان‌دهنده دوره باروری است.
ثبت:
- نمودار دست‌کم 3 چرخه ثبت می‌شود.
- می‌توان از اپلیکیشن یا نمودار کاغذی استفاده کرد.
- بیماری، مصرف الکل و بی‌خوابی یادداشت می‌شود.
در SoftCare نخستین ثبت‌ها به‌طور مشترک بررسی می‌شوند. تا زمانی که قابلیت اعتماد ثابت نشده، نمی‌توان به این روش تکیه کرد.
اثربخشی
در استفاده آموزش‌دیده و کامل (مطالعه Sensiplan):
- میزان بارداری در سال اول حدود 0.4%.
- در استفاده معمول (آموزش‌دیده) حدود 1.8–2%.
در استفاده بدون آموزش یا نامنظم:
- در استفاده معمول ممکن است به 12–24% برسد.
این میزان‌ها از روش‌های LARC (کمتر از 1%) بالاتر است. اما اگر به‌درستی آموخته شود، ممکن است از استفاده معمول قرص ترکیبی بهتر باشد. در SoftCare این روش بدون آموزش توصیه نمی‌شود و آی‌یودی طلا همچنان در اولویت است.
100 زن، 1 سال: تعداد بارداری بر اساس روش
در حال بارگذاری…
محدودیت‌ها
- نیاز به نظم روزانه دارد. فراموشی یا اندازه‌گیری دیرهنگام خطا ایجاد می‌کند.
- بیماری، استرس، الکل و کار شیفتی اندازه‌گیری دما را مختل می‌کنند.
- در قاعدگی نامنظم، تفسیر مخاط دشوار می‌شود.
- در دوران شیردهی و پیش‌یائسگی قابل اعتماد نیست.
- در برابر بیماری‌های مقاربتی محافظت نمی‌کند.
- نیاز به آموزش دارد. یادگیری خودآموز خطر خطا را افزایش می‌دهد.
- در دوره باروری، پرهیز از نزدیکی یا استفاده از کاندوم لازم است که ممکن است برای برخی زوج‌ها دشوار باشد.
به دلیل این محدودیت‌ها، در SoftCare این روش به‌عنوان روش پیشگیری مستقل مطرح نمی‌شود و با هدف آموزشی یا همراه با روش تکمیلی ارزیابی می‌شود.
برای چه کسانی قابل بررسی است
- کسانی که می‌خواهند با چرخه باروری خود آشنا شوند
- کسانی که برای بارداری برنامه‌ریزی می‌کنند
- کسانی که نمی‌خواهند هورمون مصرف کنند و می‌توانند ثبت روزانه انجام دهند
- کسانی که مایل به گذراندن آموزش هستند
برای چه کسانی مناسب نیست:
- کسانی که قاعدگی نامنظم دارند
- کسانی که شیفتی کار می‌کنند
- زنان شیرده
- کسانی که می‌خواهند قطعاً از بارداری ناخواسته پیشگیری کنند
- کسانی که خطر بالای بیماری‌های مقاربتی دارند
- کسانی که نمی‌توانند ثبت روزانه انجام دهند
در SoftCare برای این بیماران مستقیماً LARC یا کاندوم مطرح می‌شود.
محافظت در برابر بیماری‌های مقاربتی و پیشگیری اورژانسی
این روش در برابر بیماری‌های مقاربتی محافظت نمی‌کند و باید کاندوم نیز استفاده شود. اگر در روز باروری نزدیکی محافظت‌نشده رخ دهد، پیشگیری اورژانسی توضیح داده می‌شود. قرص لوونورژسترل تا 72 ساعت، اولیپریستال استات تا 120 ساعت و آی‌یودی مسی، طلا یا هورمونی تا 5 روز قابل استفاده است. در SoftCare این گزینه‌ها از قبل توضیح داده می‌شوند.
پیشگیری اورژانسی: گزینه‌ها بر اساس ساعت‌های گذشته از نزدیکی
در حال بارگذاری…
گزینه‌های مؤثرتر
در SoftCare به‌جای روش علامتی‌ـ‌دمایی، گزینه‌های زیر در اولویت هستند:
- آی‌یودی طلا: بدون هورمون، 5 سال، بدون خطر فراموشی.
- آی‌یودی هورمونی: در خونریزی شدید.
- ایمپلنت زیرپوستی: 3 سال.
- کاندوم: محافظت در برابر بیماری‌های مقاربتی.
- قرص ضدبارداری ترکیبی: در مصرف منظم مؤثر است.
برای بیمارانی که می‌خواهند با باروری خود آشنا شوند، روش علامتی‌ـ‌دمایی قابل توضیح است. به‌تنهایی توصیه نمی‌شود و آموزش و ثبت ضروری است.
روش‌ها را مقایسه کنید
در حال بارگذاری…
رویکرد SoftCare
در SoftCare Clinic روش علامتی‌ـ‌دمایی برای بیمارانی مطرح می‌شود که می‌خواهند با باروری خود آشنا شوند و به‌عنوان روش پیشگیری مستقل توصیه نمی‌شود. اندازه‌گیری دما و مشاهده مخاط آموزش داده می‌شود و ثبت دست‌کم 3 چرخه درخواست می‌شود. قابلیت اعتماد ارزیابی می‌شود. آی‌یودی طلا در اولویت توصیه می‌شود. اگر بیمار همچنان بخواهد از این روش استفاده کند، اطلاعات مکتوب درباره اثربخشی، ضرورت آموزش و گزینه‌های پیشگیری اورژانسی داده می‌شود. افزودن کاندوم توصیه می‌شود. در صورت وجود خطر بیماری‌های مقاربتی، آزمایش برنامه‌ریزی می‌شود. در هر معاینه کنترلی درباره روی آوردن به روش مؤثرتر صحبت می‌شود.
نوبت‌دهی: +90 212 241 30 10 · softcareclinic.com
منابع
- 1. Frank-Herrmann P, et al. The effectiveness of a fertility awareness based method to avoid pregnancy in relation to a couple’s sexual behaviour during the fertile time: a prospective longitudinal study. Hum Reprod. 2007;22(5):1310–1319.
- 2. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Contraception and Birth Control Methods.
- 3. World Health Organization (WHO). Family planning/contraception methods.
- 4. Trussell J. Contraceptive failure in the United States. Contraception. 2011;83(5):397–404.
- 5. American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Fertility Awareness-Based Methods.
- 6. T.C. Sağlık Bakanlığı. Gebeliği Önleyici Yöntemler.
- توجه: میزان اثربخشی بسته به میزان آموزش متفاوت است. در SoftCare روش علامتی‌ـ‌دمایی به‌تنهایی توصیه نمی‌شود؛ آی‌یودی طلا و سایر روش‌های LARC در اولویت هستند. این فهرست منابع صرفاً جنبه اطلاع‌رسانی دارد.
ذکر منابع به این معنا نیست که آن متون توسط SoftCare نوشته شده‌اند.
بازبینی پزشکی: Op. Dr. Şükrü Sanus، متخصص زنان و زایمان · آخرین بازبینی پزشکی: