معاینه زنان / آزمایش‌ها
میوم رحم (فیبروم)
محل قرارگیری (طبقه‌بندی FIGO)
سیستم FIGO رابطه میوم با حفره داخلی رحم و سطح خارجی آن را تعریف می‌کند:
- تیپ 0–2: زیرمخاطی (به سمت داخل رحم رشد می‌کند). بیشتر با خونریزی و دشواری در باردار شدن همراه است.
- تیپ 3–4: داخل دیواره‌ای (درون دیواره).
- تیپ 5–7: زیرسروزی (به سمت بیرون رشد می‌کند). ممکن است به مثانه یا روده فشار بیاورد.
- تیپ 8: سایر محل‌ها (دهانه رحم و غیره).
محل میوم بر انتخاب درمان اثر می‌گذارد. در میوم‌های زیرمخاطی، برداشتن با هیستروسکوپی مناسب‌تر است.
علائم
- خونریزی قاعدگی شدید یا طولانی (ممکن است به کم‌خونی منجر شود)
- لکه‌بینی بین قاعدگی‌ها
- فشار یا احساس پری در لگن
- تکرر ادرار یا یبوست (در میوم‌های بزرگ)
- درد هنگام رابطه جنسی
- درد زیر شکم یا کمر
- به‌ندرت دشواری در باردار شدن یا سقط مکرر (به‌ویژه در میوم زیرمخاطی)
نبود علامت به این معنا نیست که میوم بی‌خطر است؛ اما میوم‌های کوچکی که علامتی ندارند معمولاً پیگیری می‌شوند.
تشخیص
تشخیص با معاینه زنان و سونوگرافی انجام می‌شود. سونوگرافی واژینال اندازه، تعداد و محل میوم را نشان می‌دهد. در صورت شک به میوم زیرمخاطی ممکن است سونوهیستروگرافی یا هیستروسکوپی لازم باشد. در میوم‌های بزرگ یا متعدد، MR مرزها را واضح‌تر نشان می‌دهد.
در تشخیص افتراقی، آدنومیوز، کیست تخمدان و به‌ندرت سارکوم در نظر گرفته می‌شود. در صورت کم‌خونی، آزمایش شمارش کامل خون درخواست می‌شود. اگر احتمال بارداری وجود داشته باشد، ابتدا تست بارداری انجام می‌شود.
گزینه‌های درمانی
میوم‌های کوچکی که علامتی ندارند را می‌توان پیگیری کرد. در صورت وجود علامت، گزینه‌ها عبارت‌اند از:
دارو:
- ترانگزامیک اسید یا NSAID (کنترل خونریزی)
- داروهای ضدبارداری هورمونی یا پروژستین‌ها
- آگونیست‌ها یا آنتاگونیست‌های GnRH (کوچک کردن کوتاه‌مدت)
- تعدیل‌کننده‌های انتخابی گیرنده پروژسترون (در برخی کشورها)
اقدام مداخله‌ای:
- آمبولیزاسیون شریان رحمی: رگ‌هایی که میوم را تغذیه می‌کنند مسدود می‌شوند. برای میوم‌های متعدد مناسب است. برای کسانی که برنامه بارداری دارند ترجیح داده نمی‌شود.
- سونوگرافی متمرکز با هدایت MR (MRgFUS) یا ابلیشن با امواج رادیوفرکانسی: در موارد انتخاب‌شده.
جراحی:
- میومکتومی: برداشتن میوم با حفظ رحم. در میوم زیرمخاطی با هیستروسکوپی و در سایر موارد با لاپاراسکوپی یا جراحی باز انجام می‌شود. برای کسانی که برنامه بارداری دارند ترجیح داده می‌شود.
- هیسترکتومی: اگر علائم شدید باشد و حفظ رحم مدنظر نباشد، راه‌حل قطعی است.
انتخاب درمان بر اساس سن، شدت علائم، تعداد و محل میوم، برنامه بارداری و ترجیح فرد انجام می‌شود. راهنمای ACOG 2021 از گزینه‌های حفظ‌کننده رحم حمایت می‌کند.
بارداری و باروری
میوم‌های زیرمخاطی ممکن است باردار شدن را دشوار کنند و خطر سقط را افزایش دهند. اثر میوم‌های داخل دیواره‌ای و زیرسروزی کمتر روشن است. برای کسانی که برنامه بارداری دارند، میومکتومی معمولاً بر آمبولیزاسیون ترجیح داده می‌شود. میوم ممکن است در بارداری بزرگ شود؛ بیشتر آن‌ها مشکلی ایجاد نمی‌کنند. به‌ندرت ممکن است با درد یا زایمان زودرس همراه باشد.
چه زمانی باید مراجعه کرد
- خونریزی شدید، لخته یا علائم کم‌خونی
- فشار لگنی، تکرر ادرار یا یبوست
- رشد سریع یا رشد پس از یائسگی
- دشواری در باردار شدن یا سقط مکرر
- درد شدید ناگهانی (شک به پیچ‌خوردگی یا دژنراسیون)
رویکرد SoftCare
در SoftCare Clinic ارزیابی میوم با معاینه زنان و سونوگرافی آغاز می‌شود. اندازه، تعداد و محل FIGO ثبت می‌شود. در صورت کم‌خونی، شمارش کامل خون درخواست می‌شود. برای میوم‌های کوچک بدون علامت، پیگیری برنامه‌ریزی می‌شود. در صورت وجود علامت، گزینه‌های دارویی، آمبولیزاسیون یا جراحی بررسی می‌شود. اگر برنامه بارداری وجود داشته باشد، میومکتومی در اولویت است. در مواردی که به هیسترکتومی یا مداخله پیشرفته نیاز باشد، ارجاع به مرکز مناسب انجام می‌شود. در صورت خونریزی غیرطبیعی، ارزیابی آندومتر در نظر گرفته می‌شود.
نوبت‌دهی: +90 212 241 30 10 · softcareclinic.com
منابع
- 1. American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Management of Symptomatic Uterine Leiomyomas. Practice Bulletin No. 228, June 2021 (reaffirmed 2025).
- 2. Stewart EA, Laughlin-Tommaso SK. Uterine Fibroids. N Engl J Med. 2024;391:1721–1733.
- 3. International Federation of Gynecology and Obstetrics (FIGO). Leiomyoma subclassification system.
- 4. Munro MG, Critchley HOD, Fraser IS. The FIGO classification of causes of abnormal uterine bleeding. Int J Gynaecol Obstet. 2011;113:3–13.
- 5. American Society for Reproductive Medicine (ASRM). Removal of myomas in asymptomatic patients to improve fertility and/or reduce miscarriage rate.
- 6. Merck Manual Professional Edition. Uterine Fibroids.
- 7. UpToDate. Uterine fibroids (leiomyomas): Epidemiology, clinical features, diagnosis, and natural history.
- توجه: گزینه‌های درمانی، مناسب بودن آمبولیزاسیون و اندیکاسیون‌های جراحی توسط پزشک بر اساس راهنماهای به‌روز به‌روزرسانی می‌شوند. این فهرست منابع جنبه اطلاع‌رسانی دارد.
ذکر یک منبع به این معنا نیست که SoftCare آن متن را نوشته است.
بازبینی پزشکی: Op. Dr. Şükrü Sanus، متخصص زنان و زایمان · آخرین بازبینی پزشکی: