Doku Transglutaminaz IgA nedir, sonucu nasıl okunur?
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Hiçbir test sonucu tek başına teşhis koydurmaz; sonucunuz mutlaka hekiminiz tarafından belirtileriniz, muayene bulgularınız ve gerekirse ek testlerle birlikte değerlendirilmelidir.
Doku Transglutaminaz IgA hangi durumlarda istenir?
Numune: SerumLOINC: 46128-5Kategori: Otoimmün ve romatoloji
Anti-tTG IgAtTG-IgAAnti-transglutaminaz IgADoku transglutaminaz IgAÇölyak testi
Doku Transglutaminaz IgA nedir, neden bakılır?
Doku transglutaminaz IgA (anti-tTG IgA), çölyak hastalığında bağırsakta oluşan otoimmün yanıtın kandaki göstergesi olan antikoru ölçen testtir. Açıklanamayan demir eksikliği, ishal, şişkinlik, kısırlık veya tekrarlayan düşük gibi durumlarda çölyak taraması için ilk sırada istenir. Pozitif sonuç tek başına tanı koydurmaz; hekiminiz doğrulama yöntemlerini planlar.
Doku Transglutaminaz IgA ne ölçer?
Çölyak hastalığında buğday, arpa ve çavdarda bulunan gluten, ince bağırsakta bağışıklık tepkisine yol açar. Bu tepki sırasında doku transglutaminaz adlı enzime karşı IgA tipi antikorlar oluşur. Test bu antikorları ölçer; antikor düzeyi gluten tüketildiği sürece yüksek kalır ve glutensiz beslenmeyle zamanla düşer.
Hangi durumlarda istenir?
- Açıklanamayan ya da tedaviye yanıt vermeyen demir eksikliği anemisinde
- Kronik ishal, karında şişkinlik, kilo kaybı gibi sindirim yakınmalarında
- Açıklanamayan kısırlık, tekrarlayan gebelik kaybı veya düzensiz adet öyküsünde, hekimin uygun gördüğü durumlarda
- Tip 1 diyabet, otoimmün tiroid hastalığı gibi çölyakla birlikte sık görülen durumlarda veya birinci derece akrabada çölyak varlığında
- Kemik erimesi, B12 veya folat eksikliği, karaciğer enzimlerinde açıklanamayan yükseklik olduğunda
Teste hazırlık
- Açlık gerekmez.
- Testten önce gluten içeren beslenmenizi sürdürün; hekiminize danışmadan glutensiz diyete başlamayın, çünkü diyet sonucu yanlış negatif yapabilir.
- Glutensiz beslenmeye zaten başladıysanız bunu ve ne kadar süredir uyguladığınızı hekiminize söyleyin.
- Bağışıklığı baskılayan ilaçlar kullanıyorsanız belirtin.
- Gebeyseniz veya gebelik planlıyorsanız bildirin.
Sonuç nasıl okunur?
Rapordaki değer laboratuvar eşiğinin altındaysa “negatif”, eşik ve üzerindeyse “pozitif” olarak okunur. Eşiğe yakın zayıf pozitiflikler başka otoimmün hastalıklarda ve bazı karaciğer hastalıklarında da görülebilir; eşiğin katları kadar yüksek değerler çölyakla daha güçlü ilişkilidir. Negatif sonuç, total IgA normalse ve gluten tüketimi sürüyorsa çölyak olasılığını azaltır. Pozitif sonuçta hekiminiz genellikle endomisyum antikoru ve ince bağırsak biyopsisiyle doğrulama yoluna gider.
Sonuç nasıl yorumlanır?
Sonuç laboratuvar eşiğine göre negatif ya da pozitif olarak, genellikle sayısal değerle birlikte raporlanır. Eşiğin çok üstündeki değerler, eşiğe yakın olanlara göre çölyakla daha güçlü ilişkilidir. Negatif sonuç yorumlanırken total IgA düzeyi önemlidir; IgA eksikliği olan kişilerde bu test yanlış negatif çıkabilir. Hekiminiz sonucu yakınmalarınız, total IgA ve gerekirse endomisyum antikoru ve ince bağırsak biyopsisiyle birlikte değerlendirir.
| Durum / not | Referans aralığı |
|---|---|
| Pozitif | ≥20 RU/mL |
| Negatif | <20 RU/mL |
Referans aralıkları kadınlar içindir ve anlaşmalı, TS EN ISO 15189 akreditasyonuna sahip laboratuvarımızın değerleridir. Aralıklar laboratuvara, yönteme, yaşa ve gebeliğe göre değişir; raporunuzdaki aralık esastır.
Kılavuzlarda
- Çölyak araştırmasında ilk tercih edilen serolojik test, total IgA ölçümüyle birlikte anti-tTG IgA’dır; test gluten içeren beslenme sürerken yapılmalıdır. IgA eksikliğinde IgG tabanlı testler (deamide gliadin IgG veya tTG IgG) kullanılır. (ACG Clinical Guideline – Diagnosis and Management of Celiac Disease (2023))
- Yetişkinlerde serolojik pozitiflik genellikle üst endoskopiyle alınan on iki parmak bağırsağı biyopsileriyle doğrulanır. (ACG Clinical Guideline (2023); European Society for the Study of Coeliac Disease (ESsCD) Guideline (2019))
Kılavuz eşikleri hekimin genel değerlendirmesine yön verir; kişisel yorum yerine geçmez.
Sık sorulan sorular
Doku transglutaminaz IgA pozitif ne demek?
Çölyak hastalığıyla ilişkili antikorun kanda saptandığını gösterir. Tanının doğrulanması için hekiminiz genellikle endoskopi ve ince bağırsak biyopsisi planlar.
Test öncesi glutensiz beslenmeli miyim?
Hayır. Glutensiz beslenme antikor düzeyini düşürüp sonucu yanlış negatif yapabilir. Test ve gerekirse biyopsi tamamlanana kadar beslenmenizi hekiminize danışmadan değiştirmeyin.
Çölyak kısırlık veya düşük ile ilişkili mi?
Tedavi edilmemiş çölyak bazı kadınlarda kısırlık, tekrarlayan gebelik kaybı ve düşük doğum ağırlığıyla ilişkilendirilmiştir. Bu nedenle bu durumlarda hekiminiz çölyak testlerini isteyebilir.
tTG IgA negatifse çölyak olmadığı anlamına mı gelir?
Çoğu durumda çölyak olasılığını azaltır. Ancak IgA eksikliği varsa veya gluten tüketimi azaltılmışsa test yanlış negatif olabilir; hekiminiz gerekirse başka testler ister.
İlişkili testler
Kaynaklar
- ACG Clinical Guideline: Diagnosis and Management of Celiac Disease (Am J Gastroenterol, 2023)
- European Society for the Study of Coeliac Disease (ESsCD) Guideline for Coeliac Disease and Other Gluten-Related Disorders (2019)
- MedlinePlus Lab Tests – Celiac Disease Screening
- NCBI Bookshelf / StatPearls – Celiac Disease
- Referans aralıkları: anlaşmalı, TS EN ISO 15189 akreditasyonuna sahip laboratuvarımız.
Önemli uyarılar
- Hiçbir test kendi başına teşhis yerine geçmez.
- Hiçbir test sonucu tek başına kesin kabul edilerek teşhis konmaz; özellikle ciddi durumlarda sonuç, destekleyici klinik ve laboratuvar kanıtlarıyla doğrulanır.
- Bu sayfadaki bilgilere dayanarak kendinizi sağlıklı ya da hasta olarak değerlendirmeyin; tedavi başlatmayın, kesmeyin veya ilaç dozunu değiştirmeyin.
- Tek bir ölçüm; açlık durumu, adet döngüsünün günü, gebelik, kullanılan ilaç ve takviyeler (ör. biotin), enfeksiyon veya numune koşulları nedeniyle olağan dışı çıkabilir. Hekiminiz gerekirse testi tekrarlatır.
- Şiddetli ağrı, yoğun kanama, bayılma, nefes darlığı gibi acil belirtilerde test sonucunu beklemeden 112'yi arayın.
Sonucunuzu uzman hekimimizle değerlendirin
Tahlil sonuçlarınızı belirtileriniz ve muayene bulgularınızla birlikte değerlendirmek için randevu alın.
Tıbbi içerik editörü: Op. Dr. Şükrü Sanus, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı · Son güncelleme: 29.09.2026