HPV Genotipleme nedir, sonucu nasıl okunur?
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Hiçbir test sonucu tek başına teşhis koydurmaz; sonucunuz mutlaka hekiminiz tarafından belirtileriniz, muayene bulgularınız ve gerekirse ek testlerle birlikte değerlendirilmelidir.
HPV Genotipleme hangi durumlarda istenir?
Numune: Thin PrepLOINC: 48560-7Kategori: Kanser tarama
HPV genotiplemeHPV tiplendirmeHPV DNA genotipHPV PCR genotiplemeHPV Thin-Prep
HPV Genotipleme nedir, neden bakılır?
HPV genotipleme, rahim ağzından alınan hücre örneğinde insan papilloma virüsünün (HPV) varlığını ve hangi tipler olduğunu PCR yöntemiyle gösteren bir testtir. Rahim ağzı kanseri taramasında ve smear bulgularının değerlendirilmesinde kullanılır. HPV pozitifliği kanser anlamına gelmez; sonuç tek başına tanı koydurmaz.
HPV Genotipleme ne ölçer?
HPV, cinsel temasla çok yaygın bulaşan ve çoğu kişide bağışıklık sistemi tarafından 1–2 yıl içinde temizlenen bir virüstür. Bazı yüksek riskli tipler uzun süre kalıcı olduğunda rahim ağzında hücre değişikliklerine yol açabilir. Genotipleme testi, örnekteki virüsün hangi tip ya da tipler olduğunu belirleyerek riskin daha ayrıntılı değerlendirilmesini sağlar.
Hangi durumlarda istenir?
- Rahim ağzı kanseri taramasında, tek başına ya da smear ile birlikte
- Smear sonucunda önemi belirsiz hücre değişiklikleri (ASC-US gibi) saptandığında
- HPV pozitifliği saptanan kadınlarda hangi tiplerin bulunduğunu belirlemek için
- Rahim ağzı lezyonu tedavisinden sonra izlemde
- Genital siğil öyküsü olan kadınlarda hekimin uygun gördüğü durumlarda
Teste hazırlık
- Örnek adet kanaması olmayan bir günde alınmalıdır; randevunuzu buna göre planlayın.
- Testten önceki 48 saat içinde cinsel ilişki, vajinal duş, tampon, vajinal krem veya fitil kullanmamanız önerilir.
- Gebeyseniz, doğum sonrası dönemdeyseniz veya menopozdaysanız hekiminize bildirin.
- Önceki smear ve HPV sonuçlarınızı getirin; değişimi görmek yorumu kolaylaştırır.
- Bu laboratuvarda test 18 yaş ve üzerindeki kadınlara uygulanmaktadır.
Sonuç nasıl okunur?
Raporda her HPV tipi için “saptandı” ya da “saptanmadı” yazar. Hiçbir tip saptanmadıysa test edilen tiplerde enfeksiyon bulunmadığı anlaşılır ve tarama aralığını hekiminiz belirler. HPV 16 veya 18 saptandıysa hekiminiz genellikle kolposkopi önerir; 31, 33, 45, 52, 58 gibi diğer yüksek riskli tiplerde karar çoğunlukla smear sonucuna göre verilir. 6, 11 gibi düşük riskli tipler daha çok genital siğillerle ilişkilidir. Birden fazla tipin birlikte saptanması sık görülür ve tek başına daha kötü bir durum anlamına gelmez.
Sonuç nasıl yorumlanır?
Sonuç, test edilen HPV tiplerinin her biri için saptandı ya da saptanmadı şeklinde raporlanır; tipler genellikle yüksek riskli ve düşük riskli olarak gruplanır. HPV 16 ve 18 en yüksek riskli tiplerdir ve hekiminizin önerilerini doğrudan etkileyebilir. Diğer yüksek riskli tiplerde karar genellikle smear sonucuna göre verilir. HPV pozitifliği çok yaygındır ve çoğu enfeksiyon kendiliğinden temizlenir; sonraki adımları hekiminiz belirler.
| Referans aralığı |
|---|
Referans aralıkları kadınlar içindir ve anlaşmalı, TS EN ISO 15189 akreditasyonuna sahip laboratuvarımızın değerleridir. Aralıklar laboratuvara, yönteme, yaşa ve gebeliğe göre değişir; raporunuzdaki aralık esastır.
Kılavuzlarda
- HPV 16 veya 18 pozitifliğinde smear sonucu normal olsa bile kolposkopi önerilir; diğer yüksek riskli tiplerin pozitifliğinde yönetim, smear sonucu ve önceki sonuçlara göre (kolposkopi ya da 1 yıl sonra tekrar test) belirlenir. (ASCCP Risk-Based Management Consensus Guidelines (2019))
- Türkiye’de ulusal rahim ağzı kanseri taraması 30–65 yaş arası kadınlarda 5 yılda bir HPV DNA testi ile yapılır. (T.C. Sağlık Bakanlığı – Kanser Tarama Standartları (KETEM))
Kılavuz eşikleri hekimin genel değerlendirmesine yön verir; kişisel yorum yerine geçmez.
Sık sorulan sorular
HPV pozitif çıktı, kanser miyim?
Hayır, HPV pozitifliği kanser anlamına gelmez. HPV çok yaygındır ve çoğu kişide kendiliğinden temizlenir; hekiminiz smear ve gerekirse kolposkopiyle izlem planlar.
HPV 16 veya 18 pozitifse ne yapılır?
Bu tipler daha yüksek risk taşıdığı için hekiminiz genellikle smear sonucundan bağımsız olarak kolposkopi önerir. Bu inceleme rahim ağzının büyüteçle ayrıntılı değerlendirilmesidir.
Düşük riskli HPV tipi saptandı, ne anlama gelir?
HPV 6 ve 11 gibi düşük riskli tipler daha çok genital siğillerle ilişkilidir ve rahim ağzı kanseriyle ilişkileri çok düşüktür. İzlemi hekiminiz belirler.
HPV aşısı olduysam genotipleme yaptırmalı mıyım?
Aşı en sık görülen yüksek riskli tiplere karşı korur ama tüm tiplere karşı korumaz. Bu nedenle aşılı kadınlarda da tarama önerilerine uyulması gerekir.
İlişkili testler
Kaynaklar
- ASCCP Risk-Based Management Consensus Guidelines for Abnormal Cervical Cancer Screening Tests and Cancer Precursors (2019)
- T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü – Kanser Tarama Standartları (KETEM)
- WHO – Guideline for Screening and Treatment of Cervical Pre-cancer Lesions for Cervical Cancer Prevention (2. baskı, 2021)
- MedlinePlus Lab Tests – HPV Test
- Referans aralıkları: anlaşmalı, TS EN ISO 15189 akreditasyonuna sahip laboratuvarımız.
Önemli uyarılar
- Hiçbir test kendi başına teşhis yerine geçmez.
- Hiçbir test sonucu tek başına kesin kabul edilerek teşhis konmaz; özellikle ciddi durumlarda sonuç, destekleyici klinik ve laboratuvar kanıtlarıyla doğrulanır.
- Bu sayfadaki bilgilere dayanarak kendinizi sağlıklı ya da hasta olarak değerlendirmeyin; tedavi başlatmayın, kesmeyin veya ilaç dozunu değiştirmeyin.
- Tek bir ölçüm; açlık durumu, adet döngüsünün günü, gebelik, kullanılan ilaç ve takviyeler (ör. biotin), enfeksiyon veya numune koşulları nedeniyle olağan dışı çıkabilir. Hekiminiz gerekirse testi tekrarlatır.
- Şiddetli ağrı, yoğun kanama, bayılma, nefes darlığı gibi acil belirtilerde test sonucunu beklemeden 112'yi arayın.
Sonucunuzu uzman hekimimizle değerlendirin
Tahlil sonuçlarınızı belirtileriniz ve muayene bulgularınızla birlikte değerlendirmek için randevu alın.
Tıbbi içerik editörü: Op. Dr. Şükrü Sanus, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı · Son güncelleme: 29.09.2026