Non-HDL Kolesterol nedir, kaç olmalı?
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Hiçbir test sonucu tek başına teşhis koydurmaz; sonucunuz mutlaka hekiminiz tarafından belirtileriniz, muayene bulgularınız ve gerekirse ek testlerle birlikte değerlendirilmelidir.
Non-HDL Kolesterol hangi durumlarda istenir?
Numune: SerumLOINC: 43396-1Kategori: Kolesterol ve kalp-damar
Non-HDLNon-HDL-CNon HDL kolesterolHDL dışı kolesterolnHDL-K
Non-HDL Kolesterol nedir, neden bakılır?
Non-HDL kolesterol, total kolesterolden HDL kolesterolün çıkarılmasıyla hesaplanan ve damar sertliğine katkıda bulunabilen tüm lipoproteinlerdeki kolesterolü gösteren bir değerdir. Özellikle trigliserit yüksekliği, diyabet, PCOS ve insülin direnci olan kadınlarda risk değerlendirmesine katkı sağlar. Non-HDL tek başına tanı koydurmaz; hekiminiz toplam kalp-damar riskinizle birlikte değerlendirir.
Non-HDL Kolesterol ne ölçer?
Non-HDL kolesterol; LDL, VLDL, bunların ara ürünleri ve lipoprotein(a) gibi damar duvarında birikebilen parçacıkların taşıdığı kolesterolün toplamını yansıtır. Ayrı bir ölçüm gerektirmez; total kolesterol ile HDL kolesterol arasındaki farktır. Trigliserit yüksek olduğunda LDL’nin gözden kaçırabileceği riski daha iyi yansıtabilir ve açlık durumundan daha az etkilenir.
Hangi durumlarda istenir?
- Kalp-damar risk değerlendirmesinde LDL’ye ek olarak
- Trigliserit yüksekliği olan kadınlarda riski daha iyi değerlendirmek için
- PCOS, insülin direnci, diyabet ve fazla kilo durumunda
- Menopoz geçişi ve sonrasında
- Kolesterol düşürücü tedavinin izleminde ikincil hedef olarak
Teste hazırlık
- Non-HDL, total kolesterol ve HDL’den hesaplandığı için bu testlerle aynı numuneden bakılır; laboratuvarınız genellikle 10–12 saatlik açlık ister.
- Doğum kontrol hapı, menopoz hormon tedavisi, kolesterol düşürücü, tiroid ve kortizon grubu ilaçları hekiminize bildirin.
- Yakın zamanda geçirdiğiniz ağır hastalık, ameliyat veya doğum lipid değerlerini geçici olarak değiştirebilir; bunu belirtin.
- Gebeyseniz veya emziriyorsanız söyleyin; gebelikte lipid değerleri fizyolojik olarak yükselir.
Değerinizin referans aralığındaki yeri
Bu gösterge yalnızca değerinizin laboratuvar referans aralığına göre konumunu gösterir. "Aralık içinde" olmak sağlıklı olduğunuz, "aralık dışında" olmak hasta olduğunuz anlamına gelmez.
Sonuç nasıl yorumlanır?
Raporunuzda non-HDL kolesterolün yanında hesaplamada kullanılan total kolesterol ve HDL değerleri de kendi referans değerleriyle yer alabilir. Non-HDL için uygun düzey, LDL’de olduğu gibi kişisel kalp-damar riskine göre değişir. Hekiminiz sonucu LDL, trigliserit ve risk etkenlerinizle birlikte değerlendirir; tek bir değere bakılarak karar verilmez.
| Değer | Durum / not | Referans aralığı |
|---|---|---|
| Total Kolesterol | <200 mg/dL | |
| HDL Kolesterol | >59 - mg/dL | |
| HDL Kolesterol | Sınırda | 50 - 59 mg/dL |
| HDL Kolesterol | Düşük | < 50 mg/dL |
Referans aralıkları kadınlar içindir ve anlaşmalı, TS EN ISO 15189 akreditasyonuna sahip laboratuvarımızın değerleridir. Aralıklar laboratuvara, yönteme, yaşa ve gebeliğe göre değişir; raporunuzdaki aralık esastır.
Kılavuzlarda
- ESC/EAS 2019: Non-HDL-K ikincil tedavi hedefi olarak önerilir: çok yüksek riskte <85 mg/dL, yüksek riskte <100 mg/dL, orta riskte <130 mg/dL. (ESC/EAS 2019 Dislipidemi Kılavuzu)
- ESC/EAS 2019: Özellikle trigliserit yüksekliği, diyabet, obezite veya çok düşük LDL-K olan kişilerde risk değerlendirmesinde non-HDL-K kullanılması önerilir. (ESC/EAS 2019 Dislipidemi Kılavuzu)
Kılavuz eşikleri hekimin genel değerlendirmesine yön verir; kişisel yorum yerine geçmez.
Sık sorulan sorular
Non-HDL kolesterol nasıl hesaplanır?
Total kolesterol değerinden HDL kolesterol çıkarılarak hesaplanır. Ayrı bir kan örneği ya da ek ölçüm gerekmez.
Non-HDL mi, LDL mi daha önemli?
İkisi birbirini tamamlar. LDL birincil hedef olarak kullanılırken non-HDL, özellikle trigliserit yüksekse riski daha iyi yansıtabilir; hekiminiz ikisini birlikte değerlendirir.
Non-HDL için aç olmak gerekir mi?
Non-HDL açlıktan az etkilenir. Ancak lipid profiliyle birlikte istendiği için laboratuvarınız açlık isteyebilir; talimata uyun.
Non-HDL kolesterol kaç olmalı?
Herkes için tek bir değer yoktur; uygun düzey toplam kalp-damar riskinize göre belirlenir. Size uygun hedefi hekiminiz belirler.
İlişkili testler
Kaynaklar
- Mach F ve ark. 2019 ESC/EAS Guidelines for the management of dyslipidaemias: lipid modification to reduce cardiovascular risk. Eur Heart J 2020;41(1):111–188
- NCEP Adult Treatment Panel III (ATP III) Final Report, National Heart, Lung, and Blood Institute (2002)
- TEMD Lipid Metabolizması Bozuklukları Tanı ve Tedavi Kılavuzu (Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği)
- MedlinePlus Lab Tests – Cholesterol Levels
- Referans aralıkları: anlaşmalı, TS EN ISO 15189 akreditasyonuna sahip laboratuvarımız.
Önemli uyarılar
- Hiçbir test kendi başına teşhis yerine geçmez.
- Hiçbir test sonucu tek başına kesin kabul edilerek teşhis konmaz; özellikle ciddi durumlarda sonuç, destekleyici klinik ve laboratuvar kanıtlarıyla doğrulanır.
- Bu sayfadaki bilgilere dayanarak kendinizi sağlıklı ya da hasta olarak değerlendirmeyin; tedavi başlatmayın, kesmeyin veya ilaç dozunu değiştirmeyin.
- Tek bir ölçüm; açlık durumu, adet döngüsünün günü, gebelik, kullanılan ilaç ve takviyeler (ör. biotin), enfeksiyon veya numune koşulları nedeniyle olağan dışı çıkabilir. Hekiminiz gerekirse testi tekrarlatır.
- Şiddetli ağrı, yoğun kanama, bayılma, nefes darlığı gibi acil belirtilerde test sonucunu beklemeden 112'yi arayın.
Sonucunuzu uzman hekimimizle değerlendirin
Tahlil sonuçlarınızı belirtileriniz ve muayene bulgularınızla birlikte değerlendirmek için randevu alın.
Tıbbi içerik editörü: Op. Dr. Şükrü Sanus, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı · Son güncelleme: 29.09.2026