Parathormon (PTH) nedir, kaç olmalı?

Paratiroid bezleri, tiroidin arkasında yer alan ve genellikle dört adet olan küçük bezlerdir. Kandaki kalsiyum düştüğünde PTH salgılanır; kemikten kalsiyum salınımını, böbreklerden kalsiyum geri emilimini ve D vitaminin etkin biçime dönüşmesini artırır. Kalsiyum yükseldiğinde ise PTH salgısı azalır. Bu nedenle PTH’nin anlamı aynı anda ölçülen kalsiyum ve D vitamini düzeyine göre değişir.

• Kan kalsiyumunun laboratuvar referans aralığının üstünde ya da altında bulunması
• Menopoz sonrası kemik erimesinin (osteoporoz) ve tekrarlayan kırıkların nedeninin araştırılması
• D vitamini eksikliği ve kalsiyum emilim bozukluklarının etkisinin değerlendirilmesi
• Böbrek taşı öyküsü ya da kronik böbrek hastalığında kalsiyum-fosfor dengesinin izlenmesi
• Tiroid ameliyatı sonrasında kalsiyum düşüklüğü belirtilerinin değerlendirilmesi

• PTH gün içinde dalgalandığından örnek genellikle sabah ve aç karnına alınır.
• Kalsiyum ve D vitamini ölçümlerinin aynı gün yapılması yorumu kolaylaştırır.
• Kalsiyum ya da D vitamini takviyelerini, idrar söktürücüleri, bazı duygudurum düzenleyici ilaçları ve kemik erimesi ilaçlarını hekiminize bildirin.
• Biotin içeren takviyeler bazı ölçüm yöntemlerini etkileyebilir; kullanıyorsanız hekiminize danışın.
• Gebeyseniz ya da emziriyorsanız belirtin; bu dönemlerde kalsiyum dengesi değişir.

PTH sonucu laboratuvar referans aralığıyla karşılaştırılır; ancak asıl anlamı aynı örnekteki kalsiyumla birlikte ortaya çıkar. Kalsiyum yüksekken PTH’nin yüksek ya da referans aralığının üst kısmında olması paratiroid bezinin fazla çalışmasını düşündürebilir. Kalsiyum düşük ya da referans aralığındayken PTH’nin yüksek olması çoğu zaman D vitamini eksikliği ya da böbrek işlevinde azalma gibi ikincil nedenlerle ilişkilidir. Hekiminiz sonucu D vitamini, fosfor, böbrek testleri ve gerekirse idrar kalsiyumuyla birlikte değerlendirir.