SoftCare Clinic

Adet Düzeni

Menometroraji: Kanama Hem Bol Hem Günü Belirsizse

Menometroraji, iki şikâyetin aynı kadında durmasıdır: kanama fazla gelir, bir de takvim kayar. Ped iki saatte bir doluyorsa ve "bu ay ne zaman başlayacağı belli değil" ise kadın tek kelime arar. SoftCare Clinic'te bu tablo fazla adetten ve metrorajiden ayrı durur. Biri hacim, öbürü düzensizlik, menometroraji ikisinin birleşimidir.

Fazla adet sayfası düzenli ama bol kanamayı anlatır. Metroraji günü belirsiz, çoğu kez orta hacimli kanamadır. Ara kanama iki adet arasına düşer. Sık adet aralığı kısaltır. Menometroraji bunları tek sepette taşımaz; hekim hangi günün gerçek adet, hangisinin dökülen kalın astar olduğunu ayırır.

Bu metin tanı koymaz. Pedleri iki saatte bir dolduran kanama, bayılma, pıhtı avuç içi kadar, gebelik şüphesi ve 45 yaşından sonra yeni başlayan düzensiz bol kanama aynı gün bakılır.

Menometroraji nedir, evde nasıl tarif edilir

Klasik tarif: kanama hem sürmekte hem saçılmakta. Sekiz–on günü aşan, pedi sık değiştirten, bir sonraki turu 20 günde ya da 40 günde gelen tablo. Kadın "adetim bitmiyor, bir de hiç düzeni yok" der.

  • miktar yüksek (ped 1–2 saatte doluyor veya gece yataktan kalkılıyor)
  • süre çoğu kez 8 günü aşıyor
  • aralık 21–35 gün bandında durmuyor
  • iki "adet" arası leke kapanmıyor olabilir
  • düzenli, 28 günde, 5–6 gün süren ama bol kanama (menoroji / fazla adet)
  • günü belirsiz ama az leke (metroraji veya ara kanama)
  • hapın ilk iki kutusundaki plansız leke
  • bakır RİA sonrası yalnız hacim artışı, takvim yerindeyse
  • kürtaj veya düşük sonrası ilk 10–15 günün akıntısı
  • menopoz sonrası her kırmızı akıntı (bu menometroraji değil)

FIGO, kanamayı sıklık, süre, hacim ve düzen olarak böler. Menometroraji eski birleşik addır. İsim önemli değildir. Önemli olan PALM–COEIN: polip, adenomyozis, leiomyom, malignite–hiperplazi, koagülopati, ovulasyon bozukluğu, endometrium, iatrojen, henüz sınıflanmamış.

Kadın neden "hormon" der, hekim neden boşluğu açar

Evde üç cümle hazırdır: stres, üşütme, yaş. Üçü de yumurtlamayı bozar. Yumurtlamayan döngü astarı kalın bırakır; kalın astar hem bol hem düzensiz dökülür. Bu, miyomu dışlamaz.

Hekim önce gebeliği dışlar. Düşük, mol ve dış gebelik "bitmeyen adet" diye gelebilir. Test çubuğu negatif kalsa bile erken tablo kaçabilir. Şişli'de ilk adım β-hCG ve gerekirse transvajinal ultrasondur.

İkinci bakılan yer anemidir. Yıllardır bol kanayan kadın "alıştım" der; hemoglobin sessiz iner. Baş dönmesi, çarpıntı, merdiven nefesini kestiyse kanama hikâyesi yetmez, kan sayımı aynı gün istenir.

Üçüncü bakılan yer yaştır. 25 yaşında aynı tablo daha çok yumurtlama bozukluğu, polip veya pıhtı öyküsüdür. 45'ten sonra aynı cümle hiperplazi ve nadiren kanser kapısını açar. Astar kalınsa biyopsi bekletilmez.

Dördüncü bakılan yer yöntem ve ilaçtır. Bakır RİA hacmi artırır. Antikoagülan, yüksek doz aspirin, bazı bitkisel ürünler pıhtıyı bozar. Hormonlu RİA tersini yapar; bol + düzensiz kanayan kadında hem tedavi hem korunma olarak durur.

Nedenler: sık görülenler önce

1. Yumurtlamayan döngü

En sık birleşik tablodur. Folikül çatlamaz, progesteron gelmez, astar büyür ve düzensiz dökülür. PKOS, tiroid, prolaktin, ani kilo, perimenopoz bu hattı besler. Tek başına "PKOS hapı" yazılmaz.

2. Miyom

Submukoza miyom boşluğu bozar, kanamayı hem uzatır hem sıklaştırır. Ultrason görür; tipi histeroskopi veya MR ile netleşir. Her miyom menometroraji yapmaz; boşluğa bakan yapar.

3. Polip

Ara kanamayı daha çok yapar. Kadın her lekeyi adet saydığı için tablo "hem bol hem düzensiz" diye gelir. Histeroskopi hem görür hem alır.

4. Adenomyozis

Rahim duvarına gömülü endometrium. Ağrılı, bol, bazen uzayan kanama. Ultrasonda heterojen myometrium; kesin tanı her zaman gerekmez.

5. Hiperplazi ve malignite

45 yaş, obezite, uzun östrojen, PCOS öyküsü, tamoxifen. Kalın astar + düzensiz bol kanama parça ister. "Üç ay hap deneyelim" bu kapıda durmaz.

6. Pıhtı bozukluğu

Ergenlikte menarche'den beri bol kanama, burun kanaması, diş eti, aile öyküsü. Yetişkinde yeni başlayan tabloyu tek başına açıklamaz ama ağır + uzun birlikteliğinde durur.

7. Tiroid ve ilaç

Hipotiroidi hem ritmi hem hacmi bozar. Antikoagülan açık etkidir.

8. Enfeksiyon

Doğum, düşük, küretaj sonrası endometrit kötü koku, ateş, ağrı bırakır. "Hormon bekleyelim" denmez.

Muayenede sıra

Önce gebelik testi. Sonra tansiyon, solukluk, kan sayımı. Transvajinal ultrason astar, polip, miyom, over. Kanama gününde yapılan ultrason "bu adet mi, kalın astar mı" sorusunu kısaltır.

Hormon: TSH, prolaktin, öyküye göre FSH. Kıllanma varsa androjen. 45+ veya riskli kalın astarda biyopsi veya histeroskopi. Smear menometroraji tanısının parçası değildir; tarama yaşı geldiyse aynı gün alınır.

Ne zaman beklenmez

  • Ped 1–2 saatte doluyor, 24 saatte birden fazla gece pedi
  • Avuç içi pıhtı, bayılma, nefes darlığı
  • Gebelik testi belirsiz + ağrı
  • Ateş, kötü koku
  • 45 yaşından sonra yeni başlayan düzensiz bol kanama
  • Hapı düzenli içen kadında ani taşma (atlanan hap veya başka neden)

Tedavi, tek hap değildir

Amaç kanamayı durdurmak, anemiyi kapatmak, astarı görmek, gebelik planını netleştirmektir.

Kanama dururken

Yoğun tabloda yüksek doz progestin veya kombine hap kısa süreli keser. Traneksamik asit hacmi düşürür; pıhtı öyküsü varsa verilmez. Demir, "çay içme" tavsiyesinden ayrı durur.

Süreç otururken

Hormonlu RİA (Mirena) hem hacmi keser hem astarı incelir; Türkiye'de aşırı kanamada semptom tedavisi olarak da durur. Kombine hap takvimi kurar. Bakır RİA duruyorsa ve şikâyet o aletten geliyorsa çıkarılır.

Neden görünürse

Polip çıkar. Submukoza miyom histeroskopiyle alınır. Hiperplazi progestin veya cerrahi konuşulur; yaş ve çocuk isteği ayırır. Yumurtlama bozukluğunda tiroid–kilo–PKOS ayrı planlanır.

Gebelik isteniyorsa

Kanama kontrolü gebeliği iptal etmez. Miyom ve polip tutulmayı bozuyorsa önce boşluk. İndüksiyon, anemi ve astar düzelmeden koşulmaz.

Ne yapılmaz

  • Hemoglobin bakmadan "alışmışsındır"
  • 45+ kalın astarı üç ay hapla idare
  • Her bol + düzensiz kanamaya PKOS
  • Bakır RİA dururken "rahmi toparlayan kür"
  • Kontrolsüz yüksek doz östrojen
  • Bitmeyen kanamayı istenmeyen gebeliğin üstüne örtmek

Menometroraji ve gebelik

Bol ve kayan kanama, gebe kalamama demek değildir. Yumurtlama duruyorsa gebelik olur; astar kalın ve düzensizse tutunma zorlaşır. Korunmayan kadında "bitmeyen adet" önce testtir. Korunmak isteyen kadında hormonlu RİA hem kanamayı keser hem gebeliği önler.

Soft Care Bakış Açısı

Ped iki saatte bir doluyor ve takvim kayıyorsa sıra şudur: gebelik testi, kan sayımı, transvajinal ultrason. Astar kalın ve yaş 45'i geçtiyse biyopsi bekletilmez. Bakır RİA duruyorsa yöntem sorgulanır; hormonlu RİA şikâyeti olan değil, şikâyeti kesmek isteyen kadında konuşulur. PKOS, iki ölçüt daha yokken yazılmaz.

Sık sorulanlar

Menometroraji nedir?

Kanamanın hem bol hem günü belirsiz gelmesidir. Fazla adet ile metrorajinin birleşik halidir.

Fazla adetten farkı nedir?

Fazla adet (menoroji) düzenli, 28 günde ve 5–6 gün süren ama bol kanamadır. Menometrorajide ise hem hacim yüksektir (ped 1–2 saatte doluyor) hem de aralık 21–35 gün bandında durmaz; ikisi birlikte görülür.

Bu kanser midir?

Çoğu zaman değildir. Ama 45 yaş, obezite, uzun süreli östrojen kullanımı, PCOS öyküsü veya tamoxifen varsa, kalın astar ve düzensiz bol kanama tablosunda hiperplazi ve nadiren malignite araştırılır; bu durumlarda biyopsi bekletilmez.

Hormonlu spiral işe yarar mı?

Evet. Hormonlu RİA (Mirena) hem kanama hacmini keser hem astarı inceltir; Türkiye'de aşırı kanamada semptom tedavisi olarak da kullanılır. Bakır RİA duruyorsa ve şikâyet o aletten geliyorsa çıkarılır.

Hap bitirir mi?

Yoğun kanamada yüksek doz progestin veya kombine hap kısa sürede kanamayı keser; kombine hap ayrıca takvimi oturtur. Ama bu döngüyü yönetir, altta yatan nedeni ortadan kaldırmaz — polip, miyom veya hiperplazi gibi bir neden varsa ayrıca tedavi edilir.

Anemi olmadan da bakılır mı?

Evet, muayene yalnızca anemi varsa başlamaz. Gebelik testi, tansiyon, solukluk ve kan sayımı; transvajinal ultrason ve gerektiğinde TSH, prolaktin, FSH gibi hormon tetkikleri her başvuruda değerlendirilir; belirgin anemi bulgusu olmayan kadın da bu sıradan geçer.

Kürtaj menometroraji yapar mı?

Kürtaj veya düşük sonrası ilk 10–15 günün akıntısı tek başına menometroraji sayılmaz. Ancak doğum, düşük veya küretaj sonrası gelişen endometrit kötü koku, ateş ve ağrıyla birlikte düzensiz bol kanamaya yol açabilir; bu tabloda "hormon bekleyelim" denmez, enfeksiyon araştırılır.

SoftCare'de ne yapılır?

Ped iki saatte bir doluyor ve takvim kayıyorsa sıra gebelik testi, kan sayımı ve transvajinal ultrasondur. Astar kalın ve yaş 45'i geçtiyse biyopsi bekletilmez. Bakır RİA duruyorsa yöntem sorgulanır; hormonlu RİA şikâyeti kesmek isteyen kadında konuşulur. PKOS, ölçütler tam karşılanmadan yazılmaz.

Sayfa bilgilendirmedir, kişiye özel tanı ve reçete değildir. Şişli, Fulya Nişantaşı.

Kaynaklar

  1. The two FIGO systems for normal and abnormal uterine bleeding symptoms and classification of causes of abnormal uterine bleeding in the reproductive years: 2018 revisions. Munro MG, et al. International Journal of Gynaecology and Obstetrics, 2018.
  2. Heavy menstrual bleeding: assessment and management (NICE guideline NG88). National Institute for Health and Care Excellence (NICE), 2018.
  3. Heavy periods. NHS (UK National Health Service).

Tıbbi hekim onayı: Op. Dr. Şükrü Sanus, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı · Son tıbbi inceleme: