Adet gecikmesinde hangi tahliller yapılır?
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Hiçbir test sonucu tek başına teşhis koydurmaz; sonucunuz mutlaka hekiminiz tarafından belirtileriniz, muayene bulgularınız ve gerekirse ek testlerle birlikte değerlendirilmelidir.
Kategori: Hormonlar ve adet düzeni8 tahlil
Adet gecikmesinde hangi tahliller yapılır?
Adet gecikmesinde ilk bakılan test, gebeliği araştırmak için kanda beta-hCG’dir. Gebelik yoksa ve gecikme sürüyor veya tekrarlıyorsa prolaktin, TSH, FSH, LH ve estradiol istenebilir. Stres ve kilo değişimi gibi tahlile yansımayan nedenler de sıktır. Hangi tahlillerin gerektiğine öykünüze göre hekiminiz karar verir.
Genel bilgi
Adetin beklenen tarihten birkaç gün sonra gelmesi zaman zaman görülebilir; sık nedenler gebelik, stres, hızlı kilo değişimi, yoğun egzersiz ve emzirmedir. Gecikme uzarsa veya tekrarlarsa tiroid, prolaktin ya da yumurtalık işleviyle ilgili durumlar araştırılabilir. Hangi tahlillerin gerektiğine muayene ve öykünüze göre hekiminiz karar verir. Bu liste, sık istenen testleri tanıtmak içindir; hepsinin yapılması gerekmez.
Hangi tahliller istenebilir?
Bu liste sık istenen tahlilleri tanıtmak içindir; hepsinin yapılması gerekmez. Hangi tahlillerin gerektiğine muayene ve öykünüze göre hekiminiz karar verir.
Gebelik testi
Adet gecikmesinde ilk adım gebeliğin dışlanmasıdır.
- Beta hCG — Kanda gebelik hormonunu ölçer; adet gecikmesinde gebeliği araştırmak için ilk istenen testtir.
Gebelik yoksa istenebilecek hormon testleri
- Prolaktin — Prolaktin yüksekliği yumurtlamayı baskılayarak adet gecikmesine yol açabilir.
- TSH — Tiroidin az ya da fazla çalışması adet döngüsünü uzatabildiği için istenir.
- Serbest T4 — TSH referans aralığı dışındaysa tiroid işlevini netleştirmek için birlikte değerlendirilebilir.
- FSH — Yumurtalık işlevini gösterir; erken yumurtalık yetmezliği veya menopoza geçiş şüphesinde istenir.
- LH — FSH ile birlikte değerlendirilerek gecikmenin hipofiz mi yoksa yumurtalık kaynaklı mı olduğunu ayırmaya yardımcı olur.
- Estradiol (E2) — Yumurtalıkların östrojen üretimini gösterir; düşük olması hipofiz veya yumurtalık kaynaklı nedenleri düşündürebilir.
Belirtilere göre eklenebilecek testler
- Total Testosteron — Gecikmeye tüylenme veya akne eşlik ediyorsa PCOS gibi androjen fazlalığı durumlarını değerlendirmek için istenebilir.
Ne zaman yapılır?
- Kanda beta-hCG, adet gecikmesinin ilk gününden itibaren istenebilir; sonuç belirsizse hekiminiz 48 saat sonra tekrar ölçüm isteyebilir.
- Evde yapılan idrar gebelik testleri de genellikle adet gecikmesinden itibaren sonuç verir; sabahın ilk idrarı tercih edilir.
- Gebelik yoksa FSH, LH ve estradiol için kan, adet görülürse 2.–4. günlerde ya da adet gelmiyorsa hekiminizin önerdiği herhangi bir günde alınabilir.
- Prolaktin için sabah, uyandıktan birkaç saat sonra ve yaklaşık 30 dakika dinlendikten sonra kan verilmesi tercih edilir.
Tahlile hazırlık
- Son adet tarihinizi ve olağan döngü uzunluğunuzu bildirin.
- Doğum kontrol hapı, acil kontrasepsiyon ya da diğer hormon ilaçlarını kullandıysanız belirtin; bunlar adet zamanını değiştirebilir.
- Emziriyorsanız, son zamanlarda belirgin kilo değişimi, yoğun stres veya egzersiz olduysa hekiminize anlatın.
- Biotin içeren takviyeler bazı hormon ölçümlerini etkileyebilir; kullanıyorsanız bildirin.
Sonuçlar nasıl değerlendirilir?
Beta-hCG’nin çok erken dönemde ölçülmesi, gebelik olsa bile düşük sonuç verebilir; bu nedenle hekiminiz gerekirse testi tekrarlatır. Hormon sonuçları, kanın alındığı güne ve öykünüze göre yorumlanır; tek bir sonuç tanı koydurmaz. Tahliller referans aralığında olsa da gecikme sürerse hekiminiz izlem ve ek değerlendirme planlayabilir.
Tahlil dışı değerlendirmeler
- Jinekolojik muayene
- Pelvik ultrason (gebelik ve yumurtalıkların değerlendirilmesi)
İlgili hesaplayıcılar
Beklemeden başvurun
Adet gecikmesiyle birlikte tek taraflı ya da şiddetli kasık ağrısı, omuz ağrısı, baş dönmesi, bayılma veya ağır kanama olursa beklemeden acil başvurun.
Sık sorulan sorular
Adet gecikmesinde kaç gün sonra kan testi yapılır?
Kanda beta-hCG adet gecikmesinin ilk gününden itibaren istenebilir. Sonuç belirsizse hekiminiz birkaç gün arayla tekrar ölçüm isteyebilir.
Gebelik testi negatif ama adetim gelmedi, ne yapmalıyım?
Test çok erken yapılmış olabilir ya da gecikme stres, kilo değişimi gibi başka nedenlere bağlı olabilir. Adetiniz gelmezse hekiminiz testi tekrarlatabilir ve gerekirse hormon tahlilleri isteyebilir.
Adet gecikmesi hangi hormon bozukluğundan olur?
Prolaktin yüksekliği, tiroid bozuklukları, PCOS ve erken yumurtalık yetmezliği olası hormonal nedenler arasındadır. Hangisinin söz konusu olabileceğini hekiminiz tahlil ve muayene bulgularını birlikte değerlendirerek araştırır.
Stres adet gecikmesi yapar mı?
Evet, yoğun stres beyindeki hormon düzenini etkileyerek adetin gecikmesine yol açabilir. Yine de gecikme sürer ya da tekrarlarsa gebelik ve hormon nedenlerinin değerlendirilmesi önerilir.
İlgili rehberler
Kaynaklar
- Practice Committee of the ASRM. Current evaluation of amenorrhea. Fertility and Sterility
- ACOG Committee Opinion No. 651: Menstruation in Girls and Adolescents: Using the Menstrual Cycle as a Vital Sign
- ESHRE Guideline: Management of Women with Premature Ovarian Insufficiency
- TEMD Hipofiz Hastalıkları Tanı, Tedavi ve İzlem Kılavuzu
Önemli uyarılar
- Hiçbir test kendi başına teşhis yerine geçmez.
- Hiçbir test sonucu tek başına kesin kabul edilerek teşhis konmaz; özellikle ciddi durumlarda sonuç, destekleyici klinik ve laboratuvar kanıtlarıyla doğrulanır.
- Bu sayfadaki bilgilere dayanarak kendinizi sağlıklı ya da hasta olarak değerlendirmeyin; tedavi başlatmayın, kesmeyin veya ilaç dozunu değiştirmeyin.
- Tek bir ölçüm; açlık durumu, adet döngüsünün günü, gebelik, kullanılan ilaç ve takviyeler (ör. biotin), enfeksiyon veya numune koşulları nedeniyle olağan dışı çıkabilir. Hekiminiz gerekirse testi tekrarlatır.
- Şiddetli ağrı, yoğun kanama, bayılma, nefes darlığı gibi acil belirtilerde test sonucunu beklemeden 112'yi arayın.
Sonucunuzu uzman hekimimizle değerlendirin
Tahlil sonuçlarınızı belirtileriniz ve muayene bulgularınızla birlikte değerlendirmek için randevu alın.
Tıbbi içerik editörü: Op. Dr. Şükrü Sanus, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı · Son güncelleme: 29.09.2026