Prolaktin nedir, kaç olmalı?
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Hiçbir test sonucu tek başına teşhis koydurmaz; sonucunuz mutlaka hekiminiz tarafından belirtileriniz, muayene bulgularınız ve gerekirse ek testlerle birlikte değerlendirilmelidir.
Prolaktin hangi durumlarda istenir?
Numune: SerumLOINC: 2842-3Kategori: Üreme hormonları
PRLProlaktinPROLAKTINSüt hormonuSerum prolaktin
Prolaktin nedir, neden bakılır?
Prolaktin, beyindeki hipofiz bezinden salgılanan ve doğumdan sonra süt yapımını sağlayan hormondur. Adet düzensizliği, gebe kalmada güçlük ve gebelik veya emzirme dışında memeden süt gelmesi durumlarında istenir. Stres, uyku, meme uyarımı ve bazı ilaçlar değeri geçici olarak yükseltebildiği için sonuç tek başına tanı koydurmaz; hekiminiz koşullarla birlikte değerlendirir.
Prolaktin ne ölçer?
Prolaktin, hipofiz bezinin ön kısmından salgılanır ve beyindeki dopamin tarafından baskı altında tutulur. Gebelik ve emzirme döneminde yükselerek memelerde süt yapımını sağlar. Gebelik ve emzirme dışında yüksek seyrettiğinde FSH ve LH salgısını baskılayabilir, bu da yumurtlamayı ve adet düzenini etkileyebilir.
Hangi durumlarda istenir?
- Adetlerin düzensizleşmesi, seyrekleşmesi veya kesilmesi durumunda
- Gebelik veya emzirme dışında memeden süt gelmesi (galaktore) olduğunda
- Gebe kalmada güçlük yaşayan kadınların hormon değerlendirmesinde
- Hipofiz bezinde kitle düşünüldüğünde veya bilinen bir prolaktinomanın takibinde
- Prolaktini etkileyebilen ilaçlar kullanılırken adet düzensizliği geliştiğinde
Teste hazırlık
- Kanın sabah, uyandıktan birkaç saat sonra ve aç karnına verilmesi tercih edilir.
- Kan alınmadan önce yaklaşık 30 dakika sakin şekilde oturarak dinlenmeniz önerilir.
- Test öncesinde meme uyarımı, meme muayenesi ve yoğun egzersizden kaçının; jinekolojik muayene yapılacaksa kanı öncesinde verin.
- Antidepresanlar, antipsikotikler, bazı mide bulantısı ve reflü ilaçları gibi prolaktini yükseltebilen ilaçları ve biotin içeren takviyeleri bildirin.
- Gebelik olasılığınızı veya emzirdiğinizi belirtin.
Değerinizin referans aralığındaki yeri
Bu gösterge yalnızca değerinizin laboratuvar referans aralığına göre konumunu gösterir. "Aralık içinde" olmak sağlıklı olduğunuz, "aralık dışında" olmak hasta olduğunuz anlamına gelmez.
Sonuç nasıl yorumlanır?
Prolaktin sonucu laboratuvarın referans aralığıyla karşılaştırılır; bu aralık yöntem ve laboratuvara göre değişebilir. Hafif yükseklikler sıklıkla stres, uyku, meme uyarımı veya ilaçlarla ilişkilidir ve uygun koşullarda tekrarlanan ölçümde normale dönebilir. Belirti olmadan saptanan yükseklikte, biyolojik etkisi az olan makroprolaktin araştırılabilir. Hekiminiz sonucu adet düzeniniz, belirtileriniz, ilaçlarınız ve tiroid testlerinizle birlikte yorumlar.
| Yaş | Referans aralığı |
|---|---|
| 16–18 yaş | 2,1 - 18,4 µg/L |
| 18 yaş ve üzeri | 6 - 30 µg/L |
Referans aralıkları kadınlar içindir ve anlaşmalı, TS EN ISO 15189 akreditasyonuna sahip laboratuvarımızın değerleridir. Aralıklar laboratuvara, yönteme, yaşa ve gebeliğe göre değişir; raporunuzdaki aralık esastır.
Kılavuzlarda
- Endocrine Society (2011): Kan alma sırasında aşırı stres olmadıysa, referansın üstündeki tek bir prolaktin ölçümü hiperprolaktinemiyi belirlemek için yeterli kabul edilir; dinamik testler önerilmez. (Endocrine Society Clinical Practice Guideline: Diagnosis and Treatment of Hyperprolactinemia, 2011)
- Endocrine Society (2011): Belirtisi olmayan hiperprolaktinemide makroprolaktin araştırılması; büyük hipofiz kitlesine rağmen prolaktinin yalnızca hafif yüksek bulunduğu durumlarda ölçüm hatasını (hook etkisi) dışlamak için serumun seyreltilerek tekrar ölçülmesi önerilir. İlaç ilişkili yükseklik ve hipotiroidi de ayırt edilmelidir. (Endocrine Society Clinical Practice Guideline: Diagnosis and Treatment of Hyperprolactinemia, 2011)
Kılavuz eşikleri hekimin genel değerlendirmesine yön verir; kişisel yorum yerine geçmez.
Sık sorulan sorular
Prolaktin testi için aç olmak gerekir mi?
Laboratuvarlar genellikle aç karnına ve 30 dakika dinlendikten sonra kan alınmasını önerir. Bu, yemek ve streste görülebilen geçici yükselmeleri azaltmaya yardımcı olur.
Stres prolaktini yükseltir mi?
Evet, fiziksel veya duygusal stres, hatta iğne korkusu bile prolaktini geçici olarak yükseltebilir. Hafif yükseklikte hekiminiz testi uygun koşullarda tekrarlatabilir.
Prolaktin yüksekliği gebe kalmayı engeller mi?
Belirgin prolaktin yüksekliği yumurtlamayı baskılayarak gebe kalmayı zorlaştırabilir. Nedeni belirlendiğinde, tedavi gerekip gerekmediğine hekiminiz karar verir.
Prolaktin adetin kaçıncı günü bakılır?
Prolaktin adet döngüsünden belirgin şekilde etkilenmediği için genellikle herhangi bir günde bakılabilir. Diğer hormonlarla birlikte isteniyorsa adetin ilk günleri tercih edilebilir.
İlişkili testler
Kaynaklar
- Endocrine Society Clinical Practice Guideline: Diagnosis and Treatment of Hyperprolactinemia (Melmed ve ark., 2011)
- MedlinePlus Lab Tests: Prolactin Levels
- NCBI Bookshelf – StatPearls: Hyperprolactinemia
- NCBI Bookshelf – StatPearls: Physiology, Prolactin
- Referans aralıkları: anlaşmalı, TS EN ISO 15189 akreditasyonuna sahip laboratuvarımız.
Önemli uyarılar
- Hiçbir test kendi başına teşhis yerine geçmez.
- Hiçbir test sonucu tek başına kesin kabul edilerek teşhis konmaz; özellikle ciddi durumlarda sonuç, destekleyici klinik ve laboratuvar kanıtlarıyla doğrulanır.
- Bu sayfadaki bilgilere dayanarak kendinizi sağlıklı ya da hasta olarak değerlendirmeyin; tedavi başlatmayın, kesmeyin veya ilaç dozunu değiştirmeyin.
- Tek bir ölçüm; açlık durumu, adet döngüsünün günü, gebelik, kullanılan ilaç ve takviyeler (ör. biotin), enfeksiyon veya numune koşulları nedeniyle olağan dışı çıkabilir. Hekiminiz gerekirse testi tekrarlatır.
- Şiddetli ağrı, yoğun kanama, bayılma, nefes darlığı gibi acil belirtilerde test sonucunu beklemeden 112'yi arayın.
Sonucunuzu uzman hekimimizle değerlendirin
Tahlil sonuçlarınızı belirtileriniz ve muayene bulgularınızla birlikte değerlendirmek için randevu alın.
Tıbbi içerik editörü: Op. Dr. Şükrü Sanus, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı · Son güncelleme: 29.09.2026