Amilaz nedir, kaç olmalı?
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Hiçbir test sonucu tek başına teşhis koydurmaz; sonucunuz mutlaka hekiminiz tarafından belirtileriniz, muayene bulgularınız ve gerekirse ek testlerle birlikte değerlendirilmelidir.
Numune: SerumLOINC: 1798-8Kategori: Karaciğer ve pankreas
AmilazAmylaseSerum amilazAMYAlfa-amilaz
Amilaz nedir, neden bakılır?
Amilaz, nişastanın sindirilmesini sağlayan ve başlıca pankreas ile tükürük bezlerinden salınan bir enzimdir. Karın ağrısında pankreas iltihabı (pankreatit) düşünüldüğünde, çoğunlukla lipaz ile birlikte istenir. Başka durumlarda da yükselebildiği için sonuç tek başına tanı koydurmaz; hekiminiz belirtiler ve görüntülemeyle birlikte değerlendirir.
Amilaz ne ölçer?
Amilaz, karbonhidratların parçalanmasına yardım eden bir sindirim enzimidir. Kandaki amilazın yaklaşık yarısı pankreastan, kalanı büyük ölçüde tükürük bezlerinden gelir; yumurtalık ve fallop tüpleri gibi dokularda da az miktarda bulunur. Pankreas ya da tükürük bezleri iltihaplandığında veya böbreklerden atılım azaldığında kandaki düzeyi yükselebilir.
Hangi durumlarda istenir?
- Karnın üst kısmında sırta yayılan şiddetli ağrıda pankreatit olasılığının değerlendirilmesi
- Safra taşı olan kadınlarda karın ağrısı atağının değerlendirilmesi
- Kulak altında şişlik ve ağrı gibi tükürük bezi iltihabı düşündüren durumlar
- Bilinen pankreas hastalıklarının izlenmesi
- Açıklanamayan karın ağrısında diğer testlerle birlikte değerlendirme
Teste hazırlık
- Genellikle özel bir açlık şartı yoktur; birlikte açlık isteyen testler varsa laboratuvarın talimatına uyun.
- Kullandığınız ilaçları ve alkol kullanımınızı hekiminize bildirin.
- Gebeyseniz ya da gebelik olasılığınız varsa belirtin; karın ağrısının değerlendirilmesinde önemlidir.
Değerinizin referans aralığındaki yeri
Bu gösterge yalnızca değerinizin laboratuvar referans aralığına göre konumunu gösterir. "Aralık içinde" olmak sağlıklı olduğunuz, "aralık dışında" olmak hasta olduğunuz anlamına gelmez.
Sonuç nasıl yorumlanır?
Amilaz sonucu laboratuvar referans aralığıyla karşılaştırılarak okunur; aralık laboratuvara ve yönteme göre değişebilir. Pankreatitte amilaz genellikle belirgin yükselir, ancak yükseklik derecesi hastalığın ağırlığını göstermez. Amilaz tükürük bezleri, böbrekler ve bazı karın içi durumlardan da etkilendiği için hekiminiz sonucu lipaz, belirtileriniz ve gerekirse görüntüleme ile birlikte yorumlar.
| Referans aralığı |
|---|
| 28 - 100 U/L |
Referans aralıkları kadınlar içindir ve anlaşmalı, TS EN ISO 15189 akreditasyonuna sahip laboratuvarımızın değerleridir. Aralıklar laboratuvara, yönteme, yaşa ve gebeliğe göre değişir; raporunuzdaki aralık esastır.
Kılavuzlarda
- Revize Atlanta sınıflamasına (2012) göre akut pankreatit tanısı için şu üç ölçütten en az ikisi gerekir: pankreatite uyan karın ağrısı, serum lipaz (veya amilaz) düzeyinin referans üst sınırının en az 3 katı olması ve görüntülemede pankreatite uyan bulgular. (Revised Atlanta Classification of Acute Pancreatitis (Banks ve ark., Gut 2013))
Kılavuz eşikleri hekimin genel değerlendirmesine yön verir; kişisel yorum yerine geçmez.
Sık sorulan sorular
Amilaz kaç olmalı?
Amilaz referans aralığı laboratuvara ve yönteme göre değişir; raporunuzdaki aralık esas alınır. Hekiminiz sonucu lipaz ve belirtilerinizle birlikte değerlendirir.
Amilaz mı lipaz mı daha önemli?
Pankreatit değerlendirmesinde lipaz pankreasa daha özgüdür ve daha uzun süre yüksek kalır; bu nedenle günümüzde sıklıkla lipaz tercih edilir. Hekiminiz iki testi birlikte de isteyebilir.
Amilaz yüksekliği her zaman pankreatit mi?
Hayır. Tükürük bezi iltihabı, böbrek işlevinde azalma, bazı karın içi durumlar ve makroamilazemi gibi zararsız durumlar da amilazı yükseltebilir.
Amilaz testi için aç olmak gerekir mi?
Genellikle özel bir açlık şartı yoktur. Aynı anda açlık gerektiren testler istenmişse laboratuvarın talimatına uyun.
İlişkili testler
Kaynaklar
- Banks PA ve ark. Classification of acute pancreatitis—2012: revision of the Atlanta classification and definitions by international consensus. Gut 2013;62(1):102–111
- MedlinePlus Lab Tests: Amylase Test
- NCBI Bookshelf / StatPearls: Amylase
- NCBI Bookshelf / StatPearls: Acute Pancreatitis
- Referans aralıkları: anlaşmalı, TS EN ISO 15189 akreditasyonuna sahip laboratuvarımız.
Önemli uyarılar
- Hiçbir test kendi başına teşhis yerine geçmez.
- Hiçbir test sonucu tek başına kesin kabul edilerek teşhis konmaz; özellikle ciddi durumlarda sonuç, destekleyici klinik ve laboratuvar kanıtlarıyla doğrulanır.
- Bu sayfadaki bilgilere dayanarak kendinizi sağlıklı ya da hasta olarak değerlendirmeyin; tedavi başlatmayın, kesmeyin veya ilaç dozunu değiştirmeyin.
- Tek bir ölçüm; açlık durumu, adet döngüsünün günü, gebelik, kullanılan ilaç ve takviyeler (ör. biotin), enfeksiyon veya numune koşulları nedeniyle olağan dışı çıkabilir. Hekiminiz gerekirse testi tekrarlatır.
- Şiddetli ağrı, yoğun kanama, bayılma, nefes darlığı gibi acil belirtilerde test sonucunu beklemeden 112'yi arayın.
Sonucunuzu uzman hekimimizle değerlendirin
Tahlil sonuçlarınızı belirtileriniz ve muayene bulgularınızla birlikte değerlendirmek için randevu alın.
Tıbbi içerik editörü: Op. Dr. Şükrü Sanus, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı · Son güncelleme: 29.09.2026