Kalsitonin nedir, kaç olmalı?
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Hiçbir test sonucu tek başına teşhis koydurmaz; sonucunuz mutlaka hekiminiz tarafından belirtileriniz, muayene bulgularınız ve gerekirse ek testlerle birlikte değerlendirilmelidir.
Kalsitonin hangi durumlarda istenir?
Numune: SerumLOINC: 1992-7Kategori: Tiroid
KalsitoninCalcitoninCThCTTirokalsitoninSerum kalsitonin
Kalsitonin nedir, neden bakılır?
Kalsitonin, tiroid bezindeki C hücrelerinin salgıladığı bir hormondur. En çok medüller tiroid kanserinin araştırılması, ailesinde bu hastalık ya da kalıtsal endokrin tümör sendromu bulunan kadınların değerlendirilmesi ve tedavi sonrası izlem için istenir. Hafif yükselmelerin pek çok iyi huylu nedeni olabilir; sonuç tek başına tanı koydurmaz.
Kalsitonin ne ölçer?
Kalsitonin, tiroid bezinde hormon üreten ana hücrelerden farklı olan parafoliküler (C) hücrelerde yapılır. Kandaki kalsiyumu düşürmeye yönelik etkileri vardır; ancak yetişkinlerde kalsiyum dengesindeki rolü sınırlıdır. Klinik önemi, C hücrelerinden gelişen medüller tiroid kanserinde düzeyinin belirgin olarak yükselebilmesidir.
Hangi durumlarda istenir?
- Tiroid nodülü olan bazı kadınlarda medüller tiroid kanseri olasılığının değerlendirilmesi
- Ailesinde medüller tiroid kanseri ya da MEN2 gibi kalıtsal endokrin tümör sendromu bulunanların izlenmesi
- Medüller tiroid kanseri nedeniyle ameliyat olanlarda tedavi sonrası izlem
- Açıklanamayan uzun süreli ishal ya da yüzde kızarma atakları gibi bulguların araştırılmasına yardımcı olmak
Teste hazırlık
- Test genellikle aç karnına yapılır; ne kadar süre aç kalmanız gerektiğini laboratuvara sorun.
- Mide asidini azaltan bazı ilaçlar (proton pompası inhibitörleri) kalsitonini hafifçe yükseltebilir; kullandığınız ilaçları hekiminize bildirin, kendi kararınızla bırakmayın.
- Böbrek hastalığınız varsa belirtin; böbrek işlevi azaldığında kalsitonin yükselebilir.
- Sigara kullanımı ve Hashimoto tiroiditi gibi durumlar sonucu hafifçe etkileyebilir; hekiminize bilgi verin.
Değerinizin referans aralığındaki yeri
Bu gösterge yalnızca değerinizin laboratuvar referans aralığına göre konumunu gösterir. "Aralık içinde" olmak sağlıklı olduğunuz, "aralık dışında" olmak hasta olduğunuz anlamına gelmez.
Sonuç nasıl yorumlanır?
Kalsitonin sonucu laboratuvarın referans sınırıyla karşılaştırılarak okunur; bu sınır kullanılan yönteme göre değişebilir. Hafif yükselmeler böbrek işlev azlığı, bazı mide ilaçları, sigara ve tiroid iltihabı gibi iyi huylu durumlarla ilişkili olabilir. Belirgin ya da zamanla artan yükselmeler medüller tiroid kanseri olasılığını düşündürebilir ve hekiminiz ek testlerle değerlendirir; sonuç tek başına tanı koydurmaz.
| Referans aralığı |
|---|
| <5 ng/L |
Referans aralıkları kadınlar içindir ve anlaşmalı, TS EN ISO 15189 akreditasyonuna sahip laboratuvarımızın değerleridir. Aralıklar laboratuvara, yönteme, yaşa ve gebeliğe göre değişir; raporunuzdaki aralık esastır.
Kılavuzlarda
- Tiroid nodülü olan herkeste rutin serum kalsitonin ölçümü konusunda kılavuz lehte ya da aleyhte bir öneri vermemektedir; ölçüm kararı hekimin klinik değerlendirmesine bırakılmıştır. (ATA 2015 Tiroid Nodülleri ve Diferansiye Tiroid Kanseri Kılavuzu (Haugen ve ark., Thyroid 2016); ATA 2015 Medüller Tiroid Kanseri Kılavuzu (Wells ve ark.))
- Medüller tiroid kanseri ameliyatı sonrası izlemde kalsitonin ve CEA birlikte, belirli aralıklarla ölçülür; iki değerin ikiye katlanma süresi hastalığın seyri hakkında bilgi verir. (ATA 2015 Medüller Tiroid Kanseri Kılavuzu (Wells ve ark., Thyroid 2015))
Kılavuz eşikleri hekimin genel değerlendirmesine yön verir; kişisel yorum yerine geçmez.
Sık sorulan sorular
Kalsitonin yüksekliği kanser mi demek?
Hayır. Hafif yükselmelerin böbrek işlev azlığı, bazı mide ilaçları, sigara ve tiroid iltihabı gibi pek çok iyi huylu nedeni olabilir. Hekiminiz sonucu tekrarlayabilir ve gerekirse ek testler isteyebilir.
Kalsitonin testi için aç olmak gerekir mi?
Laboratuvarlar kalsitonin için genellikle açlık ister. Hazırlık koşullarını test öncesinde laboratuvara sorabilirsiniz.
Tiroid nodülüm var, kalsitonine baktırmalı mıyım?
Her nodülde kalsitonin ölçümü gerekmez. Hekiminiz ultrason bulgularına, aile öykünüze ve diğer özelliklere göre bu testin gerekli olup olmadığına karar verir.
Kalsitonin kemik sağlığıyla ilişkili mi?
Kalsitonin kemikten kalsiyum çıkışını azaltan etkilere sahiptir; ancak yetişkinlerde kemik sağlığını değerlendirmek için kullanılan bir test değildir. Kemik ve kalsiyum dengesi için genellikle kalsiyum, D vitamini ve parathormon değerlendirilir.
İlişkili testler
Kaynaklar
- Wells SA ve ark. Revised American Thyroid Association Guidelines for the Management of Medullary Thyroid Carcinoma. Thyroid 2015;25(6):567–610
- Haugen BR ve ark. 2015 American Thyroid Association Management Guidelines for Adult Patients with Thyroid Nodules and Differentiated Thyroid Cancer. Thyroid 2016;26(1):1–133
- MedlinePlus: Calcitonin Test
- MedlinePlus: Calcitonin blood test
- Referans aralıkları: anlaşmalı, TS EN ISO 15189 akreditasyonuna sahip laboratuvarımız.
Önemli uyarılar
- Hiçbir test kendi başına teşhis yerine geçmez.
- Hiçbir test sonucu tek başına kesin kabul edilerek teşhis konmaz; özellikle ciddi durumlarda sonuç, destekleyici klinik ve laboratuvar kanıtlarıyla doğrulanır.
- Bu sayfadaki bilgilere dayanarak kendinizi sağlıklı ya da hasta olarak değerlendirmeyin; tedavi başlatmayın, kesmeyin veya ilaç dozunu değiştirmeyin.
- Tek bir ölçüm; açlık durumu, adet döngüsünün günü, gebelik, kullanılan ilaç ve takviyeler (ör. biotin), enfeksiyon veya numune koşulları nedeniyle olağan dışı çıkabilir. Hekiminiz gerekirse testi tekrarlatır.
- Şiddetli ağrı, yoğun kanama, bayılma, nefes darlığı gibi acil belirtilerde test sonucunu beklemeden 112'yi arayın.
Sonucunuzu uzman hekimimizle değerlendirin
Tahlil sonuçlarınızı belirtileriniz ve muayene bulgularınızla birlikte değerlendirmek için randevu alın.
Tıbbi içerik editörü: Op. Dr. Şükrü Sanus, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı · Son güncelleme: 29.09.2026