Sedimantasyon nedir, kaç olmalı?
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Hiçbir test sonucu tek başına teşhis koydurmaz; sonucunuz mutlaka hekiminiz tarafından belirtileriniz, muayene bulgularınız ve gerekirse ek testlerle birlikte değerlendirilmelidir.
Sedimantasyon hangi durumlarda istenir?
Numune: Tam Kan (EDTA)LOINC: 4537-7Kategori: Kan ve pıhtılaşma
SedimESRESHEritrosit sedimantasyon hızıSedimentasyonWestergrenSedimentasyon Hızı (ESR), 1. saat
Sedimantasyon nedir, neden bakılır?
Sedimantasyon (sedim), alyuvarların bir tüpte bir saat içinde ne kadar çöktüğünü ölçen basit bir kan testidir. İltihap, enfeksiyon ve romatizmal hastalıklara dair genel bir ipucu vermek için istenir. Kansızlık, gebelik ve yaş da sonucu etkileyebildiği için sedimantasyon özgül değildir ve tek başına tanı koydurmaz.
Sedimantasyon ne ölçer?
Kan dik bir tüpte bekletildiğinde alyuvarlar yavaşça dibe çöker; bir saat sonunda üstte kalan berrak plazma sütununun yüksekliği milimetre olarak ölçülür. İltihap sırasında kanda artan fibrinojen gibi proteinler alyuvarların birbirine yapışmasını kolaylaştırır ve çökmeyi hızlandırır. Sedimantasyon yavaş değişen bir testtir; iltihabın yerini veya nedenini göstermez.
Hangi durumlarda istenir?
- Uzun süren ateş, halsizlik veya kilo kaybı gibi yakınmaların araştırılmasında genel bir gösterge olarak
- Eklem ağrısı, sabah tutukluğu gibi romatizmal hastalık şüphesinde
- Romatizmal ve iltihaplı hastalıkların takibinde
- Pelvik enfeksiyon gibi iltihabi durumların izlenmesinde CRP ile birlikte
- İleri yaşta baş ağrısı, çene ağrısı veya omuz-kalça kuşağında ağrı gibi durumlarda
Teste hazırlık
- Genellikle açlık gerekmez.
- Gebe olduğunuzu veya adet döneminde olduğunuzu belirtin; sonuç etkilenebilir.
- Yakın zamanda geçirdiğiniz enfeksiyon, ameliyat veya doğumu hekiminize bildirin.
- Kullandığınız ilaçları, özellikle hormon içeren ilaçları ve kortizon grubu ilaçları söyleyin.
Değerinizin referans aralığındaki yeri
Bu gösterge yalnızca değerinizin laboratuvar referans aralığına göre konumunu gösterir. "Aralık içinde" olmak sağlıklı olduğunuz, "aralık dışında" olmak hasta olduğunuz anlamına gelmez.
Sonuç nasıl yorumlanır?
Sonuç, raporda yazan ve yaşa göre değişebilen laboratuvar referans aralığıyla karşılaştırılır. Laboratuvar referans aralığının üstündeki bir değer iltihap veya enfeksiyonla ilişkili olabilir, ancak kansızlık, gebelik, ileri yaş ve fazla kilo da sedimantasyonu yükseltebilir. Referans aralığındaki bir sonuç da iltihabı dışlamaz. Hekiminiz sonucu belirtileriniz, CRP ve hemogram gibi diğer testlerle birlikte değerlendirir.
| Yaş | Referans aralığı |
|---|---|
| 16–50 yaş | 0 - 20 mm |
| 50 yaş ve üzeri | 0 - 30 mm |
Referans aralıkları kadınlar içindir ve anlaşmalı, TS EN ISO 15189 akreditasyonuna sahip laboratuvarımızın değerleridir. Aralıklar laboratuvara, yönteme, yaşa ve gebeliğe göre değişir; raporunuzdaki aralık esastır.
Sık sorulan sorular
Sedimantasyon kaç olmalı?
Referans aralığı yaşa ve laboratuvara göre değişir; raporunuzda yazan aralık esas alınır. Hafif yükseklikler kansızlık veya gebelik gibi durumlarla da ilişkili olabilir.
Sedim yüksekliği kanser belirtisi mi?
Sedimantasyon yüksekliğinin en sık nedenleri enfeksiyon, iltihap, kansızlık ve gebeliktir. Nadiren başka hastalıklarla da ilişkili olabilir; hekiminiz gerekirse ek testler ister.
Sedimantasyon ile CRP arasındaki fark nedir?
İkisi de iltihabı gösterebilir. CRP daha hızlı yükselip düşer; sedimantasyon ise yavaş değişir ve kansızlık, gebelik gibi etkenlerden daha çok etkilenir.
Adet döneminde sedim yükselir mi?
Adet dönemi ve kansızlık sedimantasyonu hafifçe etkileyebilir. Test zamanını ve varsa yoğun adet kanamasını hekiminize bildirmeniz yorumu kolaylaştırır.
İlişkili testler
Kaynaklar
- MedlinePlus Lab Tests: Erythrocyte Sedimentation Rate (ESR)
- ICSH review of the measurement of the erythrocyte sedimentation rate (Int J Lab Hematol, 2011)
- NCBI Bookshelf / StatPearls: Erythrocyte Sedimentation Rate
- Referans aralıkları: anlaşmalı, TS EN ISO 15189 akreditasyonuna sahip laboratuvarımız.
Önemli uyarılar
- Hiçbir test kendi başına teşhis yerine geçmez.
- Hiçbir test sonucu tek başına kesin kabul edilerek teşhis konmaz; özellikle ciddi durumlarda sonuç, destekleyici klinik ve laboratuvar kanıtlarıyla doğrulanır.
- Bu sayfadaki bilgilere dayanarak kendinizi sağlıklı ya da hasta olarak değerlendirmeyin; tedavi başlatmayın, kesmeyin veya ilaç dozunu değiştirmeyin.
- Tek bir ölçüm; açlık durumu, adet döngüsünün günü, gebelik, kullanılan ilaç ve takviyeler (ör. biotin), enfeksiyon veya numune koşulları nedeniyle olağan dışı çıkabilir. Hekiminiz gerekirse testi tekrarlatır.
- Şiddetli ağrı, yoğun kanama, bayılma, nefes darlığı gibi acil belirtilerde test sonucunu beklemeden 112'yi arayın.
Sonucunuzu uzman hekimimizle değerlendirin
Tahlil sonuçlarınızı belirtileriniz ve muayene bulgularınızla birlikte değerlendirmek için randevu alın.
Tıbbi içerik editörü: Op. Dr. Şükrü Sanus, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı · Son güncelleme: 29.09.2026