SoftCare Clinic

AST nedir, kaç olmalı?

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Hiçbir test sonucu tek başına teşhis koydurmaz; sonucunuz mutlaka hekiminiz tarafından belirtileriniz, muayene bulgularınız ve gerekirse ek testlerle birlikte değerlendirilmelidir.

AST hangi durumlarda istenir?

Üçüncü trimester tahlilleriPreeklampsi tahlilleriKadın check-up tahlilleriKaraciğer fonksiyon testleriHepatit testleri

Numune: SerumLOINC: 1920-8Kategori: Karaciğer ve pankreas

ASTSGOTAspartat aminotransferazAspartat transaminazAST (Aspartat Aminotransferaz, SGOT)GOT

AST nedir, neden bakılır?

AST (aspartat aminotransferaz, SGOT), karaciğerin yanı sıra kalp ve iskelet kaslarında da bulunan bir enzimdir. Karaciğer testleri içinde, çoğunlukla ALT ile birlikte karaciğer hücrelerinin zorlanıp zorlanmadığını değerlendirmek için istenir. Başka dokulardan da kaynaklanabildiği için sonuç tek başına tanı koydurmaz; hekiminiz diğer testlerle birlikte yorumlar.

AST ne ölçer?

AST, hücrelerde enerji üretimi ve protein yapı taşlarının dönüşümünde görev alan bir enzimdir. Karaciğerde, kalp kasında, iskelet kaslarında ve daha az ölçüde alyuvarlarda bulunur. Bu dokulardan birinde hücre hasarı olduğunda kandaki düzeyi yükselebilir; bu nedenle karaciğere ALT kadar özgü değildir.

Hangi durumlarda istenir?

  • Karaciğer testlerinin bir parçası olarak ALT ile birlikte karaciğer sağlığının değerlendirilmesi
  • Karaciğer yağlanması, hepatit ya da ilaç kullanımına bağlı karaciğer etkilenmesinin izlenmesi
  • Açıklanamayan yorgunluk, sarılık ya da karın ağrısı gibi yakınmaların araştırılması
  • Kas ağrısı ya da güçsüzlük gibi kasla ilişkili yakınmaların değerlendirilmesine katkı
  • Gebelikte tansiyon yüksekliği gibi durumlarda karaciğer tutulumunun değerlendirilmesi

Teste hazırlık

  • Genellikle açlık gerekmez; birlikte açlık isteyen testler varsa laboratuvarın talimatına uyun.
  • Test öncesindeki bir-iki gün ağır egzersiz ve kas zorlanmasından kaçınmanız, kas kaynaklı yükselmeleri azaltabilir.
  • Yakın zamanda kas içine yapılmış iğneleri, kullandığınız ilaçları ve takviyeleri hekiminize bildirin.
  • Gebeyseniz ya da gebelik olasılığınız varsa belirtin.

Değerinizin referans aralığındaki yeri

Bu gösterge yalnızca değerinizin laboratuvar referans aralığına göre konumunu gösterir. "Aralık içinde" olmak sağlıklı olduğunuz, "aralık dışında" olmak hasta olduğunuz anlamına gelmez.

Sonuç nasıl yorumlanır?

AST sonucu laboratuvar referans aralığıyla karşılaştırılarak okunur; aralık laboratuvara göre değişebilir. AST karaciğer dışındaki dokulardan da kaynaklanabildiği için hekiminiz sonucu özellikle ALT ile birlikte, gerekirse CK ve GGT gibi testlerle değerlendirir. AST’nin ALT’ye oranı, olası nedenler hakkında fikir verebilir; ancak bu oran da tek başına tanı koydurmaz.

AST referans aralıkları (kadın)
YaşReferans aralığı
16–18 yaş<39 U/L
18 yaş ve üzeri<32 U/L

Referans aralıkları kadınlar içindir ve anlaşmalı, TS EN ISO 15189 akreditasyonuna sahip laboratuvarımızın değerleridir. Aralıklar laboratuvara, yönteme, yaşa ve gebeliğe göre değişir; raporunuzdaki aralık esastır.

Kılavuzlarda

  • ACOG’a göre HELLP sendromu değerlendirmesinde LDH ≥600 IU/L, AST ve ALT’nin referans üst sınırının 2 katından yüksek olması ve trombosit sayısının <100.000/µL olması birlikte ele alınır; tek bir değer tanı için yeterli değildir. (ACOG Practice Bulletin No. 222: Gestational Hypertension and Preeclampsia (2020))

Kılavuz eşikleri hekimin genel değerlendirmesine yön verir; kişisel yorum yerine geçmez.

Sık sorulan sorular

AST kaç olmalı?

AST için referans aralığı laboratuvara ve yönteme göre değişir; raporunuzdaki aralık esas alınır. Hekiminiz sonucu ALT ve diğer testlerle birlikte değerlendirir.

AST ile SGOT aynı şey mi?

Evet. SGOT, AST’nin eski adıdır ve bazı raporlarda hâlâ bu isimle görülür.

Spor yapmak AST’yi yükseltir mi?

Evet, yoğun egzersiz kaslardan AST salınmasına yol açabilir ve sonuç geçici olarak yükselebilir. Bu nedenle test öncesinde ağır egzersizden kaçınmak yararlıdır.

AST yüksek ALT normal ne demek?

Bu tablo AST’nin karaciğer dışı bir kaynaktan, örneğin kaslardan ya da hemolizden gelebileceğini düşündürebilir. Hekiminiz gerekirse CK gibi testlerle kaynağı araştırır.

İlişkili testler

ALTGGTCKLDHALP

Kaynaklar

  1. Kwo PY, Cohen SM, Lim JK. ACG Clinical Guideline: Evaluation of Abnormal Liver Chemistries. Am J Gastroenterol 2017;112(1):18–35
  2. MedlinePlus Lab Tests: AST Test
  3. MedlinePlus Lab Tests: Liver Function Tests
  4. ACOG Practice Bulletin No. 222: Gestational Hypertension and Preeclampsia. Obstet Gynecol 2020;135(6):e237–e260
  5. NCBI Bookshelf / StatPearls: Aspartate Aminotransferase
  6. Referans aralıkları: anlaşmalı, TS EN ISO 15189 akreditasyonuna sahip laboratuvarımız.

Önemli uyarılar

  • Hiçbir test kendi başına teşhis yerine geçmez.
  • Hiçbir test sonucu tek başına kesin kabul edilerek teşhis konmaz; özellikle ciddi durumlarda sonuç, destekleyici klinik ve laboratuvar kanıtlarıyla doğrulanır.
  • Bu sayfadaki bilgilere dayanarak kendinizi sağlıklı ya da hasta olarak değerlendirmeyin; tedavi başlatmayın, kesmeyin veya ilaç dozunu değiştirmeyin.
  • Tek bir ölçüm; açlık durumu, adet döngüsünün günü, gebelik, kullanılan ilaç ve takviyeler (ör. biotin), enfeksiyon veya numune koşulları nedeniyle olağan dışı çıkabilir. Hekiminiz gerekirse testi tekrarlatır.
  • Şiddetli ağrı, yoğun kanama, bayılma, nefes darlığı gibi acil belirtilerde test sonucunu beklemeden 112'yi arayın.

Sonucunuzu uzman hekimimizle değerlendirin

Tahlil sonuçlarınızı belirtileriniz ve muayene bulgularınızla birlikte değerlendirmek için randevu alın.

Randevu alınWhatsApp

Tıbbi içerik editörü: Op. Dr. Şükrü Sanus, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı · Son güncelleme: 29.09.2026