Gebeliğin son 3 ayında hangi tahliller yapılır?
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Hiçbir test sonucu tek başına teşhis koydurmaz; sonucunuz mutlaka hekiminiz tarafından belirtileriniz, muayene bulgularınız ve gerekirse ek testlerle birlikte değerlendirilmelidir.
Kategori: Gebelik ve doğurganlık13 tahlil
Gebeliğin son 3 ayında hangi tahliller yapılır?
Gebeliğin son 3 ayında genellikle kan sayımı, gerekirse ferritin, idrar tahlili ve Rh negatif gebelerde antikor taraması istenir. Tansiyon yükselirse böbrek ve karaciğer testleri, idrarda protein ve sFlt-1/PlGF oranı gibi testler eklenebilir. Hangi testlerin gerektiğine muayene bulgularınıza göre hekiminiz karar verir.
Genel bilgi
Üçüncü trimester, 28. haftadan doğuma kadar olan dönemdir. Bu dönemde kansızlık doğuma hazırlık açısından yeniden değerlendirilir; tansiyon yüksekliği gibi gebeliğin ikinci yarısına özgü durumlar yakından izlenir. Hangi tahlillerin gerektiğine muayene ve öykünüze göre hekiminiz karar verir. Bu liste, sık istenen testleri tanıtmak içindir; hepsinin yapılması gerekmez.
Hangi tahliller istenebilir?
Bu liste sık istenen tahlilleri tanıtmak içindir; hepsinin yapılması gerekmez. Hangi tahlillerin gerektiğine muayene ve öykünüze göre hekiminiz karar verir.
Rutin kan ve idrar kontrolleri
- Hemogram — Doğum öncesinde kansızlığı ve trombosit sayısını yeniden değerlendirmek için genellikle 28. hafta civarında istenir.
- Ferritin — Hemoglobin düşük çıktığında demir depolarını değerlendirmek ve doğuma hazırlığı planlamak için istenebilir.
- İndirekt Coombs — Rh negatif gebelerde, koruyucu uygulama öncesinde antikor gelişip gelişmediğini kontrol etmek için istenir.
- Tam İdrar Tahlili — Kontrollerde idrarda protein, şeker ve enfeksiyon bulgularını izlemek için kullanılır.
Tansiyon yüksekliği ya da preeklampsi şüphesinde
Bu testler her gebede değil, tansiyon yüksekliği veya ilgili belirtiler olduğunda istenir.
- 24 Saatlik İdrarda Protein — İdrarla atılan protein miktarını ölçerek tansiyon yüksekliğinde böbreklerin etkilenip etkilenmediğini değerlendirmeye yardımcı olur.
- Kreatinin — Tansiyon yüksekliği olan gebelerde böbrek işlevini değerlendirmek için istenir.
- ALT — Preeklampsi şüphesinde karaciğerin etkilenip etkilenmediğini değerlendirmek için istenir.
- AST — ALT ile birlikte karaciğer etkilenmesini ve HELLP sendromu olasılığını değerlendirmeye yardımcı olur.
- Ürik Asit — Tansiyon yüksekliğinde sıklıkla bakılır; ancak preeklampsi tanı ölçütleri arasında yer almaz.
- sFlt-1/PlGF Oranı — Preeklampsi şüphesinde kısa dönemde preeklampsi gelişme olasılığını değerlendirmeye yardımcı olan plasenta testidir.
- Fibrinojen — Ağır preeklampsi, plasenta ayrılması ya da kanama gibi durumlarda pıhtılaşma sistemini değerlendirmek için istenebilir.
Enfeksiyon değerlendirmesi
- Vajinal Kültür — Akıntı veya kaşıntı yakınmalarında istenebilir; grup B streptokok taraması ise vajina ve makattan alınan özel kültürle yapılır.
- İdrar Kültürü — İdrarda yanma, sık idrara çıkma ya da idrar tahlilinde enfeksiyon bulgusu olduğunda istenebilir.
Ne zaman yapılır?
- Kan sayımı ve Rh negatif gebelerde antikor taraması genellikle 28. hafta civarında yapılır.
- Grup B streptokok taraması yapılacaksa ACOG, örneğin 36–37. haftalar arasında alınmasını önerir.
- Preeklampsi testleri, 20. haftadan sonra tansiyon yüksekliği ya da ilgili belirtiler ortaya çıktığında istenir ve gerekirse tekrarlanır.
- 24 saatlik idrarda protein testi için idrar, hekiminizin ya da laboratuvarın tarif ettiği şekilde bir gün boyunca eksiksiz toplanır.
Tahlile hazırlık
- Evde tansiyon ölçüyorsanız kayıtlarınızı kontrole getirin.
- Kullandığınız ilaçları, demir ve diğer takviyeleri hekiminize bildirin.
- 24 saatlik idrar toplarken ilk sabah idrarını dökün, sonraki tüm idrarı ertesi sabahın ilk idrarı dahil toplayın ve kabı serin yerde tutun.
- Vajinal örnek alınmadan önceki gün vajinal duş ve vajinal ilaç kullanmamanız önerilir; ilaç kullanıyorsanız hekiminize söyleyin.
Sonuçlar nasıl değerlendirilir?
Gebeliğin son döneminde birçok değer gebelik öncesine göre farklıdır; örneğin fibrinojen fizyolojik olarak yükselir. Bu nedenle sonuçlar gebelik haftasına göre ve tansiyon ölçümleri, belirtiler ve ultrason bulgularıyla birlikte yorumlanır. Tek bir test sonucu, preeklampsi dahil hiçbir durum için tek başına tanı koydurmaz; hekiminiz gerekirse testleri tekrarlar.
Tahlil dışı değerlendirmeler
- Her kontrolde tansiyon ölçümü
- Ultrason ve gerekirse Doppler ile bebeğin büyümesinin ve sıvı miktarının değerlendirilmesi
- Non-stres test (NST) ile bebeğin kalp atımının izlenmesi
- Bebek hareketlerinin takibi
İlgili hesaplayıcılar
Beklemeden başvurun
Şiddetli baş ağrısı, görme bozukluğu, mide ya da sağ üst karın ağrısı, yüz ve ellerde ani şişlik, vajinal kanama, su gelmesi, düzenli ağrılı kasılmalar veya bebek hareketlerinde azalma olursa beklemeden başvurun.
Sık sorulan sorular
Gebelikte 28. haftada hangi tahliller yapılır?
Genellikle kan sayımı istenir; Rh negatif gebelerde antikor taraması tekrarlanır. Hekiminiz gerekirse idrar tahlili ve ferritin gibi testleri ekleyebilir.
Preeklampsi kan testiyle anlaşılır mı?
Preeklampsi tek bir kan testiyle anlaşılmaz. Hekiminiz tansiyon ölçümleri, idrarda protein, böbrek ve karaciğer testleri, trombosit sayısı ve belirtileri birlikte değerlendirir; sFlt-1/PlGF oranı bu değerlendirmeye yardımcı olabilir.
Grup B streptokok testi nedir?
Doğumda bebeğe geçebilen bir bakterinin taşıyıcılığını araştıran özel bir kültür testidir. Örnek vajina ve makattan alınır; testin yapılıp yapılmayacağına hekiminiz karar verir.
Son aylarda hemoglobin düşük çıkarsa ne olur?
Gebelikte kan hacmi arttığı için hemoglobin bir miktar düşebilir. Hekiminiz ferritin gibi testlerle nedeni değerlendirir ve gerekirse doğum öncesinde bir plan yapar.
İlgili rehberler
Kaynaklar
- T.C. Sağlık Bakanlığı, Doğum Öncesi Bakım Yönetim Rehberi
- ACOG Practice Bulletin No. 222: Gestational Hypertension and Preeclampsia (2020)
- NICE NG133: Hypertension in pregnancy: diagnosis and management
- ACOG Committee Opinion No. 797: Prevention of Group B Streptococcal Early-Onset Disease in Newborns (2020)
- NICE NG201: Antenatal care (2021)
Önemli uyarılar
- Hiçbir test kendi başına teşhis yerine geçmez.
- Hiçbir test sonucu tek başına kesin kabul edilerek teşhis konmaz; özellikle ciddi durumlarda sonuç, destekleyici klinik ve laboratuvar kanıtlarıyla doğrulanır.
- Bu sayfadaki bilgilere dayanarak kendinizi sağlıklı ya da hasta olarak değerlendirmeyin; tedavi başlatmayın, kesmeyin veya ilaç dozunu değiştirmeyin.
- Tek bir ölçüm; açlık durumu, adet döngüsünün günü, gebelik, kullanılan ilaç ve takviyeler (ör. biotin), enfeksiyon veya numune koşulları nedeniyle olağan dışı çıkabilir. Hekiminiz gerekirse testi tekrarlatır.
- Şiddetli ağrı, yoğun kanama, bayılma, nefes darlığı gibi acil belirtilerde test sonucunu beklemeden 112'yi arayın.
Sonucunuzu uzman hekimimizle değerlendirin
Tahlil sonuçlarınızı belirtileriniz ve muayene bulgularınızla birlikte değerlendirmek için randevu alın.
Tıbbi içerik editörü: Op. Dr. Şükrü Sanus, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı · Son güncelleme: 29.09.2026