Gebeliğin ikinci trimesterinde hangi tahliller yapılır?
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Hiçbir test sonucu tek başına teşhis koydurmaz; sonucunuz mutlaka hekiminiz tarafından belirtileriniz, muayene bulgularınız ve gerekirse ek testlerle birlikte değerlendirilmelidir.
Kategori: Gebelik ve doğurganlık11 tahlil
Gebeliğin ikinci trimesterinde hangi tahliller yapılır?
Gebeliğin ikinci trimesterinde 15–21. haftalarda dörtlü ya da üçlü test gibi tarama testleri, 24–28. haftalarda gebelik şekeri taraması (OGTT) yapılabilir. Bunlara kan sayımı, Rh negatif gebelerde antikor taraması ve idrar tahlili eşlik edebilir. Hangi testlerin gerektiğine gebelik haftanıza ve öykünüze göre hekiminiz karar verir.
Genel bilgi
İkinci trimester, yaklaşık 14. haftadan 27. haftanın sonuna kadar süren dönemdir. Bu dönemde bebeğe yönelik bazı tarama testleri tamamlanır, gebelik şekeri taranır ve kansızlık gibi durumlar yeniden gözden geçirilir. Hangi tahlillerin gerektiğine muayene ve öykünüze göre hekiminiz karar verir. Bu liste, sık istenen testleri tanıtmak içindir; hepsinin yapılması gerekmez.
Hangi tahliller istenebilir?
Bu liste sık istenen tahlilleri tanıtmak içindir; hepsinin yapılması gerekmez. Hangi tahlillerin gerektiğine muayene ve öykünüze göre hekiminiz karar verir.
Bebeğe yönelik tarama testleri
Bu testler isteğe bağlı tarama testleridir; yüksek risk sonucu tanı anlamına gelmez.
- Dörtlü Test — 15–21. haftalarda dört hormonla kromozom farklılıkları ve açık nöral tüp defekti olasılığını hesaplar.
- Üçlü Test — Dörtlü testin kullanılmadığı merkezlerde aynı amaçla, üç hormon ölçülerek yapılan tarama testidir.
- Maternal AFP — İlk trimesterde tarama yapılmış gebelerde açık nöral tüp defekti olasılığını değerlendirmek için tek başına istenebilir.
Gebelik şekeri taraması
Merkeze göre tek aşamalı (75 g) ya da iki aşamalı (50 g, ardından gerekirse 100 g) yaklaşım kullanılır.
- 75 g OGTT (Gebelik) — Tek aşamalı yaklaşımda açlık ve şekerli sıvı sonrası ölçümlerle gebelik şekerini değerlendiren testtir.
- 50 g OGTT — İki aşamalı yaklaşımın ilk basamağıdır; ileri teste ihtiyaç olup olmadığını belirlemeye yarar.
- 100 g OGTT — 50 g tarama testi yüksek çıktığında gebelik şekerini değerlendirmek için yapılan ikinci basamaktır.
Kan, idrar ve tiroid kontrolleri
- Hemogram — Gebelikte kan hacmi arttığı için kansızlığı yeniden değerlendirmek amacıyla istenebilir.
- Ferritin — Hemoglobin düşük çıktığında kansızlığın demir eksikliğiyle ilişkisini değerlendirmeye yardımcı olur.
- İndirekt Coombs — Rh negatif gebelerde antikor taramasını tekrarlamak için, genellikle 28. hafta civarında istenir.
- Tam İdrar Tahlili — Kontrollerde idrarda protein, şeker ve enfeksiyon bulgularını izlemek için istenebilir.
- TSH — Tiroid hastalığı olan ya da tiroid ilacı kullanan gebelerde dozun uygunluğunu izlemek için istenebilir.
Ne zaman yapılır?
- Dörtlü ya da üçlü test 15–21. haftalar arasında yapılır; sonuç gebelik haftasına göre hesaplandığından haftanın doğru bilinmesi önemlidir.
- Gebelik şekeri taraması, daha önce diyabet tanısı olmayan gebelerde 24–28. haftalar arasında yapılır.
- Rh negatif gebelerde antikor taramasının tekrarı genellikle 28. hafta civarında planlanır.
- OGTT sabah, en az 8 saatlik açlıktan sonra yapılır; tarama testlerinin çoğu için açlık gerekmez.
Tahlile hazırlık
- Dörtlü veya üçlü test için güncel kilonuzu, sigara kullanımını, tüp bebek gebeliği olup olmadığını ve ilk trimester ultrason raporunuzu bildirin.
- OGTT öncesindeki günlerde olağan beslenmenizi sürdürün; karbonhidratları kısmanız sonucu yanıltabilir.
- OGTT sırasında yemek yemeyin, sigara içmeyin ve mümkünse oturarak bekleyin; test birkaç saat sürebilir.
- Kullandığınız ilaçları hekiminize bildirin; bazı ilaçlar kan şekerini etkileyebilir.
Sonuçlar nasıl değerlendirilir?
Tarama testleri olasılık hesaplar; yüksek risk sonucu tanı değildir, düşük risk sonucu da her farklılığı dışlamaz. OGTT sonucu, kılavuz eşikleri ve hekiminizin değerlendirmesiyle yorumlanır; tek bir yüksek değer tek başına tanı koydurmaz. Kan sayımı ve idrar sonuçları gebeliğe özgü değişiklikler göz önünde tutularak değerlendirilir.
Tahlil dışı değerlendirmeler
- 18–22. haftalarda ayrıntılı ultrason (anomali taraması)
- Tansiyon ve kilo takibi
- Bebek kalp seslerinin dinlenmesi ve rahim büyüklüğünün değerlendirilmesi
İlgili hesaplayıcılar
Beklemeden başvurun
Vajinal kanama, vajinadan su gelmesi, düzenli ağrılı kasılmalar, bebek hareketlerinde belirgin azalma, şiddetli baş ağrısı, görme bozukluğu ya da yüz ve ellerde ani şişlik olursa beklemeden başvurun.
Sık sorulan sorular
Dörtlü test kaçıncı haftada yapılır?
Dörtlü test gebeliğin 15–21. haftaları arasında yapılır. Sonuç gebelik haftasına göre hesaplandığı için haftanın ultrasonla doğrulanmış olması önemlidir.
İkili test yaptırdıysam dörtlü test de gerekir mi?
Her zaman gerekmez. Hekiminiz ilk trimester sonucunuza göre ek tarama ya da yalnızca nöral tüp defekti değerlendirmesi için AFP veya ayrıntılı ultrason önerebilir.
Şeker yükleme testi kaçıncı haftada yapılır?
Daha önce diyabet tanısı olmayan gebelerde genellikle 24–28. haftalar arasında yapılır. Risk etkeni olanlarda hekiminiz daha erken bir değerlendirme isteyebilir.
Dörtlü test yüksek risk çıkarsa ne olur?
Yüksek risk sonucu tanı anlamına gelmez. Hekiminiz genetik danışmanlık, ayrıntılı ultrason, NIPT ya da tanı testleri gibi seçenekleri sizinle konuşabilir.
İlgili rehberler
Kaynaklar
- T.C. Sağlık Bakanlığı, Doğum Öncesi Bakım Yönetim Rehberi
- ACOG Practice Bulletin No. 226: Screening for Fetal Chromosomal Abnormalities (2020)
- ACOG Practice Bulletin No. 190: Gestational Diabetes Mellitus (2018)
- NICE NG201: Antenatal care (2021)
- ADA Standards of Care in Diabetes: Classification and Diagnosis; Management of Diabetes in Pregnancy
Önemli uyarılar
- Hiçbir test kendi başına teşhis yerine geçmez.
- Hiçbir test sonucu tek başına kesin kabul edilerek teşhis konmaz; özellikle ciddi durumlarda sonuç, destekleyici klinik ve laboratuvar kanıtlarıyla doğrulanır.
- Bu sayfadaki bilgilere dayanarak kendinizi sağlıklı ya da hasta olarak değerlendirmeyin; tedavi başlatmayın, kesmeyin veya ilaç dozunu değiştirmeyin.
- Tek bir ölçüm; açlık durumu, adet döngüsünün günü, gebelik, kullanılan ilaç ve takviyeler (ör. biotin), enfeksiyon veya numune koşulları nedeniyle olağan dışı çıkabilir. Hekiminiz gerekirse testi tekrarlatır.
- Şiddetli ağrı, yoğun kanama, bayılma, nefes darlığı gibi acil belirtilerde test sonucunu beklemeden 112'yi arayın.
Sonucunuzu uzman hekimimizle değerlendirin
Tahlil sonuçlarınızı belirtileriniz ve muayene bulgularınızla birlikte değerlendirmek için randevu alın.
Tıbbi içerik editörü: Op. Dr. Şükrü Sanus, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı · Son güncelleme: 29.09.2026