50 g OGTT nedir, kaç olmalı?
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Hiçbir test sonucu tek başına teşhis koydurmaz; sonucunuz mutlaka hekiminiz tarafından belirtileriniz, muayene bulgularınız ve gerekirse ek testlerle birlikte değerlendirilmelidir.
50 g OGTT hangi durumlarda istenir?
Numune: Plazma (NaF)LOINC: 1504-0Kategori: Gebelik
50 gr şeker yükleme testi50 g OGTTGlukoz challenge testi (GCT)Glukoz Tolerans Testi (OGTT), 50 g (Gebe, Tarama)Gebelik şeker testi
50 g OGTT nedir, neden bakılır?
50 g OGTT, gebeliğin genellikle 24–28. haftalarında 50 gram şekerli sıvı içildikten bir saat sonra kan şekerinin ölçüldüğü bir tarama testidir. Gebelik diyabeti açısından kimlerin ileri teste ihtiyaç duyduğunu belirlemeye yarar. Sonuç yüksek çıksa bile tek başına tanı koydurmaz; tanı için genellikle 100 g OGTT yapılır.
50 g OGTT ne ölçer?
Bu test, vücudun belirli bir miktar şekeri ne kadar iyi işleyebildiğini kabaca değerlendirir. Gebelikte plasenta hormonları insülinin etkisini azaltır; bazı kadınlarda pankreas bu artan ihtiyaca yetişemez ve kan şekeri yükselir. 50 g testi iki aşamalı yaklaşımın ilk basamağıdır ve bir tarama testidir.
Hangi durumlarda istenir?
- Gebeliğin 24–28. haftalarında gebelik diyabeti taraması için (iki aşamalı yaklaşımın ilk adımı)
- Önceki gebelikte gebelik diyabeti, iri bebek öyküsü, yüksek vücut kitle indeksi veya PCOS gibi risk etkenleri olanlarda daha erken tarama için
- Ultrasonda bebeğin haftasına göre iri görünmesi ya da amniyon sıvısının fazla olması durumunda
- Ailede diyabet öyküsü olan gebelerde
Teste hazırlık
- İki aşamalı yaklaşımda bu test için genellikle açlık gerekmez; ancak laboratuvarınız açlık değeri de ölçüyorsa size verilen talimata uyun.
- Şekerli sıvıyı yaklaşık 5 dakika içinde içmeniz istenir; ölçüm içtikten tam bir saat sonra yapılır.
- Bekleme süresinde yemek yemeyin, sigara içmeyin ve mümkün olduğunca oturarak dinlenin.
- Ateşli bir hastalık geçiriyorsanız ya da kortizon içeren ilaç veya erken doğum tehdidinde kullanılan bazı ilaçları aldıysanız hekiminize bildirin.
Değerinizin referans aralığındaki yeri
Bu gösterge yalnızca değerinizin laboratuvar referans aralığına göre konumunu gösterir. "Aralık içinde" olmak sağlıklı olduğunuz, "aralık dışında" olmak hasta olduğunuz anlamına gelmez.
Sonuç nasıl yorumlanır?
Raporda asıl değerlendirilen, şekerli sıvıdan bir saat sonra ölçülen kan şekeridir; laboratuvarın üst sınırı aşıldığında sonuç “tarama pozitif” olarak kabul edilir. Pozitif tarama sonucu gebelik diyabeti tanısı değildir; bu kadınların önemli bir kısmında tanı testi sonuçları eşiklerin altında kalır. Hekiminiz sonuca göre 100 g OGTT isteyebilir.
| Referans aralığı |
|---|
| 70 - 140 mg/dL |
Referans aralıkları kadınlar içindir ve anlaşmalı, TS EN ISO 15189 akreditasyonuna sahip laboratuvarımızın değerleridir. Aralıklar laboratuvara, yönteme, yaşa ve gebeliğe göre değişir; raporunuzdaki aralık esastır.
Kılavuzlarda
- İki aşamalı yaklaşımda 50 g yükleme sonrası 1. saat plazma glukozu ≥140 mg/dL ise 100 g OGTT yapılması önerilir; bazı merkezler duyarlılığı artırmak için 130 veya 135 mg/dL eşiğini kullanır. (ACOG Practice Bulletin No. 190 (2018); ADA Standards of Care in Diabetes)
- Gebelik diyabeti taraması, daha önce diyabet tanısı olmayan gebelerde 24–28. haftalar arasında önerilir; tek aşamalı 75 g veya iki aşamalı 50 g + 100 g yaklaşımlarından biri kullanılabilir. (ADA Standards of Care in Diabetes; T.C. Sağlık Bakanlığı Doğum Öncesi Bakım Yönetim Rehberi)
Kılavuz eşikleri hekimin genel değerlendirmesine yön verir; kişisel yorum yerine geçmez.
Sık sorulan sorular
50 g şeker yükleme testi aç karnına mı yapılır?
İki aşamalı yaklaşımda 50 g testi için genellikle açlık gerekmez. Yine de laboratuvarınızın ya da hekiminizin verdiği hazırlık talimatına uymanız önerilir.
50 g testinde 1. saat değeri kaç olmalı?
Çoğu laboratuvar 140 mg/dL’yi üst sınır olarak kullanır. Bu sınırın aşılması tanı değil, ileri test gerekebileceğine işaret eder.
50 g testi yüksek çıktı, gebelik şekerim var mı?
Bu bir tarama testidir ve yüksek sonuç gebelik diyabeti tanısı anlamına gelmez. Hekiminiz tanıyı netleştirmek için genellikle 100 g OGTT ister.
Şekerli sıvıyı içtikten sonra kusarsam ne olur?
Kusma durumunda test geçerliliğini yitirebilir; bunu hemen laboratuvar görevlisine bildirin. Testin başka bir gün tekrarlanması gerekebilir.
İlişkili testler
Kaynaklar
- ACOG Practice Bulletin No. 190: Gestational Diabetes Mellitus (2018)
- American Diabetes Association. Standards of Care in Diabetes: Management of Diabetes in Pregnancy (Diabetes Care, güncel yıl)
- T.C. Sağlık Bakanlığı, Doğum Öncesi Bakım Yönetim Rehberi
- NCBI Bookshelf / StatPearls: Gestational Diabetes
- MedlinePlus Lab Tests: Glucose Tolerance Test
- Referans aralıkları: anlaşmalı, TS EN ISO 15189 akreditasyonuna sahip laboratuvarımız.
Önemli uyarılar
- Hiçbir test kendi başına teşhis yerine geçmez.
- Hiçbir test sonucu tek başına kesin kabul edilerek teşhis konmaz; özellikle ciddi durumlarda sonuç, destekleyici klinik ve laboratuvar kanıtlarıyla doğrulanır.
- Bu sayfadaki bilgilere dayanarak kendinizi sağlıklı ya da hasta olarak değerlendirmeyin; tedavi başlatmayın, kesmeyin veya ilaç dozunu değiştirmeyin.
- Tek bir ölçüm; açlık durumu, adet döngüsünün günü, gebelik, kullanılan ilaç ve takviyeler (ör. biotin), enfeksiyon veya numune koşulları nedeniyle olağan dışı çıkabilir. Hekiminiz gerekirse testi tekrarlatır.
- Şiddetli ağrı, yoğun kanama, bayılma, nefes darlığı gibi acil belirtilerde test sonucunu beklemeden 112'yi arayın.
Sonucunuzu uzman hekimimizle değerlendirin
Tahlil sonuçlarınızı belirtileriniz ve muayene bulgularınızla birlikte değerlendirmek için randevu alın.
Tıbbi içerik editörü: Op. Dr. Şükrü Sanus, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı · Son güncelleme: 29.09.2026