Tam İdrar Tahlili nedir, sonucu nasıl okunur?

Tam idrar tahlili üç bölümden oluşur: fiziksel inceleme (miktar, renk, dansite), kimyasal şerit testi ve mikroskobik inceleme. Kimyasal bölümde pH, glukoz, protein, bilirubin, ürobilinojen, keton ve nitrit bakılır; örneğin nitrit bazı bakterilerin varlığıyla, protein böbrek süzgecindeki değişikliklerle, glukoz ve keton ise kan şekeri ve beslenme durumuyla ilişkili olabilir. Mikroskopide her sahada görülen lökosit (akyuvar), eritrosit (kan hücresi), bakteri, maya, kristal, silendir ve epitel hücreleri sayılır. Dansite idrarın ne kadar yoğun olduğunu, pH ise asitlik düzeyini gösterir.

• Sık idrara çıkma, idrarda yanma veya kasık ağrısı gibi idrar yolu enfeksiyonu belirtilerinde
• Gebelikte düzenli takipte, idrarda protein ve şeker kontrolü için
• Böğür ağrısı veya idrarda kan görülmesi gibi böbrek ve idrar yolu şikâyetlerinde
• Diyabet, yüksek tansiyon veya böbrek hastalığı olanlarda izlem amacıyla
• Ameliyat öncesi veya genel sağlık kontrollerinde

• Mümkünse sabahın ilk idrarını verin; hekiminiz farklı bir zaman da isteyebilir.
• İdrar vermeden önce ellerinizi yıkayın ve dış genital bölgeyi önden arkaya doğru temizleyin.
• İdrarın ilk kısmını tuvalete yapın, orta kısmını steril kaba alın (orta akım idrarı) ve kabın içine dokunmayın.
• Adet kanaması sırasında kan karışabileceği için mümkünse adet bitince verin; veremiyorsanız laboratuvara bildirin.
• Örneği bekletmeden laboratuvara teslim edin; uygun olmayan kaplarda gelen veya uzun süre bekletilen örnekler kabul edilmeyebilir.

Kimyasal bölümde glukoz, protein, keton, bilirubin ve nitrit için beklenen sonuç “negatif”; mikroskopide bakteri, kristal, silendir ve maya için “görülmedi”dir. “Eser”, “+1” ya da “+2” gibi ifadeler bu maddenin idrarda saptandığını ve yaklaşık miktarını gösterir; lökosit, eritrosit ve epitel ise sahada görülen hücre sayısıyla bildirilir. Adet kanı ya da genital bölgeden karışma eritrosit, lökosit ve yassı epitelde yalancı artışa, bekletilmiş örnek ise bakteri ve nitritte yanıltıcı sonuca yol açabilir. Tek bir bulgu tek başına tanı koydurmaz; hekiminiz gerekirse tekrar örnek, idrar kültürü veya kan testleri isteyerek sonucu belirtilerinizle birlikte değerlendirir.

Raporda kimyasal değerler genellikle “negatif”, “eser” veya “+1, +2” gibi, mikroskopi bulguları ise her sahada görülen hücre sayısı olarak yazılır; her satırın yanında laboratuvar referansı bulunur. Lökosit ve nitritin birlikte pozitif olması idrar yolu enfeksiyonunu düşündürebilir, ancak tanı için idrar kültürü gerekebilir. Çok sayıda yassı epitel hücresi, örneğe genital bölgeden hücre karışmış olabileceğini gösterir ve sonucun yeniden alınmasını gerektirebilir. Hekiminiz bulguları belirtilerinizle ve gerekirse kültür, kan testleri veya ultrason ile birlikte değerlendirir.