Ürik Asit nedir, kaç olmalı?
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Hiçbir test sonucu tek başına teşhis koydurmaz; sonucunuz mutlaka hekiminiz tarafından belirtileriniz, muayene bulgularınız ve gerekirse ek testlerle birlikte değerlendirilmelidir.
Ürik Asit hangi durumlarda istenir?
Numune: SerumLOINC: 3084-1Kategori: Böbrek ve idrar
UAURICUric acidÜrik asit (serum)Serum ürat
Ürik Asit nedir, neden bakılır?
Ürik asit, vücutta pürin adı verilen maddelerin yıkımıyla oluşan ve büyük kısmı böbreklerle atılan bir atıktır. Eklem ağrısı, böbrek taşı, metabolik sendrom değerlendirmesinde ve gebelikte tansiyon yüksekliğinde istenebilir. Ürik asit yüksekliği gut hastalığıyla aynı anlama gelmez; bu test tek başına tanı koydurmaz.
Ürik Asit ne ölçer?
Pürinler hem vücut hücrelerinde hem de kırmızı et, sakatat ve bazı deniz ürünleri gibi besinlerde bulunur. Parçalanmaları sonucu oluşan ürik asit kana geçer ve çoğunlukla böbreklerden atılır. Kandaki düzey çok yükseldiğinde ürik asit kristaller oluşturarak eklemlerde veya böbreklerde birikebilir. Menopoz öncesi dönemde östrojen ürik asidin böbreklerden atılımını artırdığı için kadınlarda değerler genellikle daha düşüktür.
Hangi durumlarda istenir?
- Ani başlayan, kızarık ve şiş eklem ağrısında gut olasılığını değerlendirmek için
- Böbrek taşı öyküsü olan kadınlarda
- Metabolik sendrom, insülin direnci veya PCOS değerlendirmesinde diğer testlerle birlikte
- Gebelikte tansiyon yüksekliği olduğunda preeklampsi değerlendirmesinin bir parçası olarak
- Ürik asidi etkileyen ilaç kullanımında veya böbrek hastalığı takibinde
Teste hazırlık
- Laboratuvarınız açlık isteyebilir; talimata uyun.
- Testten önceki gün yoğun alkol ve çok pürinli (sakatat, kırmızı et ağırlıklı) öğünlerden kaçınmak sonucun daha temsil edici olmasına yardımcı olur.
- Çok düşük kalorili diyet, uzun süreli açlık veya yoğun egzersiz sonucu geçici olarak yükseltebilir; bunları hekiminize bildirin.
- İdrar söktürücüler, düşük doz aspirin ve diğer ilaçlarınızı belirtin.
- Gebeyseniz söyleyin; gebelikte ürik asit farklı yorumlanır.
Değerinizin referans aralığındaki yeri
Bu gösterge yalnızca değerinizin laboratuvar referans aralığına göre konumunu gösterir. "Aralık içinde" olmak sağlıklı olduğunuz, "aralık dışında" olmak hasta olduğunuz anlamına gelmez.
Sonuç nasıl yorumlanır?
Sonuç, raporda yazan laboratuvar referans aralığıyla karşılaştırılır; aralıklar laboratuvara ve yaşa göre değişebilir. Laboratuvar referans aralığının üstündeki bir ürik asit, belirti olmadan da sık görülebilir ve tek başına gut ya da böbrek hastalığı anlamına gelmez. Hekiminiz sonucu yakınmalarınız, böbrek işlevi, kilo, kan şekeri ve kullandığınız ilaçlarla birlikte değerlendirir.
| Yaş | Referans aralığı |
|---|---|
| 16–18 yaş | 2,4 - 6,6 mg/dL |
| 18 yaş ve üzeri | 2,4 - 5,7 mg/dL |
Referans aralıkları kadınlar içindir ve anlaşmalı, TS EN ISO 15189 akreditasyonuna sahip laboratuvarımızın değerleridir. Aralıklar laboratuvara, yönteme, yaşa ve gebeliğe göre değişir; raporunuzdaki aralık esastır.
Kılavuzlarda
- Gut tanısı almış ve ürik asit düşürücü tedavi kullanan hastalarda serum ürik asit hedefi <6 mg/dL olarak önerilir; belirtisiz ürik asit yüksekliğinde bu tedaviye rutin olarak başlanması önerilmez. (ACR 2020 Gut Tedavi Kılavuzu (FitzGerald JD ve ark.))
- Serum ürik asit düzeyi, gebelikte preeklampsinin tanı ölçütleri arasında yer almaz. (ACOG Practice Bulletin No. 222 (2020))
Kılavuz eşikleri hekimin genel değerlendirmesine yön verir; kişisel yorum yerine geçmez.
Sık sorulan sorular
Ürik asit yüksekse gut hastası mıyım?
Bu şekilde yorumlanamaz. Ürik asidi yüksek olan pek çok kişide hiç gut atağı gelişmez; gut tanısı eklem yakınmaları ve gerekirse eklem sıvısı incelemesiyle konur. Hekiminiz birlikte değerlendirir.
Menopozdan sonra ürik asit yükselir mi?
Evet, östrojenin ürik asit atılımını artırıcı etkisi azaldığı için menopoz sonrası dönemde ürik asit yükselme eğilimi gösterebilir.
Ürik asit ile PCOS arasında ilişki var mı?
PCOS’ta sık görülen insülin direnci ve fazla kilo, ürik asit yüksekliğiyle ilişkili olabilir. Bu nedenle hekiminiz metabolik değerlendirmede ürik aside de bakabilir.
Ürik asit testi için aç olmak gerekir mi?
Bazı laboratuvarlar açlık ister. Test öncesinde laboratuvarınızın talimatına uymanız önerilir.
İlişkili testler
Kaynaklar
- FitzGerald JD ve ark. 2020 American College of Rheumatology Guideline for the Management of Gout. Arthritis Care Res 2020;72(6):744–760
- ACOG Practice Bulletin No. 222: Gestational Hypertension and Preeclampsia (Obstet Gynecol 2020;135(6))
- MedlinePlus Lab Tests – Uric Acid Test
- NCBI Bookshelf / StatPearls – Hyperuricemia
- NCBI Bookshelf / StatPearls – Hypouricemia
- Referans aralıkları: anlaşmalı, TS EN ISO 15189 akreditasyonuna sahip laboratuvarımız.
Önemli uyarılar
- Hiçbir test kendi başına teşhis yerine geçmez.
- Hiçbir test sonucu tek başına kesin kabul edilerek teşhis konmaz; özellikle ciddi durumlarda sonuç, destekleyici klinik ve laboratuvar kanıtlarıyla doğrulanır.
- Bu sayfadaki bilgilere dayanarak kendinizi sağlıklı ya da hasta olarak değerlendirmeyin; tedavi başlatmayın, kesmeyin veya ilaç dozunu değiştirmeyin.
- Tek bir ölçüm; açlık durumu, adet döngüsünün günü, gebelik, kullanılan ilaç ve takviyeler (ör. biotin), enfeksiyon veya numune koşulları nedeniyle olağan dışı çıkabilir. Hekiminiz gerekirse testi tekrarlatır.
- Şiddetli ağrı, yoğun kanama, bayılma, nefes darlığı gibi acil belirtilerde test sonucunu beklemeden 112'yi arayın.
Sonucunuzu uzman hekimimizle değerlendirin
Tahlil sonuçlarınızı belirtileriniz ve muayene bulgularınızla birlikte değerlendirmek için randevu alın.
Tıbbi içerik editörü: Op. Dr. Şükrü Sanus, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı · Son güncelleme: 29.09.2026