OGTT 75 g nedir, kaç olmalı?
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Hiçbir test sonucu tek başına teşhis koydurmaz; sonucunuz mutlaka hekiminiz tarafından belirtileriniz, muayene bulgularınız ve gerekirse ek testlerle birlikte değerlendirilmelidir.
OGTT 75 g hangi durumlarda istenir?
Numune: Plazma (NaF)LOINC: 1507-3Kategori: Şeker ve insülin direnci
OGTT75 g OGTTŞeker yükleme testiGlukoz tolerans testiGlukoz Tolerans Testi (OGTT), 75 g (Yetişkin)2 saatlik şeker testi
OGTT 75 g nedir, neden bakılır?
75 g OGTT (şeker yükleme testi), açken ve 75 gram glukoz içeren şekerli sıvı içildikten 2 saat sonra kan şekerinin ölçülmesiyle yapılır. Vücudun şekeri ne kadar iyi kullandığını gösterir; prediyabet, diyabet, PCOS ve gebelik diyabeti sonrası değerlendirmede istenir. Sonuç tek başına tanı koydurmaz; hekiminiz diğer bulgularla birlikte yorumlar.
OGTT 75 g ne ölçer?
Test, önce açlık kan şekerinin ölçülmesi, ardından 75 gram glukozun suda çözülmüş olarak birkaç dakika içinde içilmesi ve 2. saatte yeniden kan alınmasıyla yapılır. Olağan işleyen bir metabolizmada insülin salgısı artar ve kan şekeri iki saat içinde belirgin olarak düşer. İnsülin direnci ya da yetersiz insülin salgısında 2. saat değeri yüksek kalabilir. Bu sayfa gebelik dışı yetişkin testini anlatır; gebelikteki test farklı eşiklerle yorumlanır.
Hangi durumlarda istenir?
- Açlık şekeri ya da HbA1c sınırda çıktığında durumun netleştirilmesi
- PCOS’lu kadınlarda şeker metabolizmasının değerlendirilmesi
- Gebelik diyabeti geçiren kadınlarda doğumdan sonra yeniden değerlendirme
- Ailede diyabet, fazla kilo ya da insülin direnci bulguları olan kadınlarda tarama
Teste hazırlık
- Testten önceki 3 gün olağan beslenmenizi sürdürün; karbonhidratı belirgin kısıtlayan diyetler sonucu yanıltabilir.
- 8–14 saat aç gelin; bu sürede yalnızca su içebilirsiniz.
- Test süresince laboratuvarda oturarak bekleyin; yemek yemeyin, sigara içmeyin, sakız çiğnemeyin ve yürüyüş yapmayın.
- Ateşli bir hastalık ya da yakın zamanda geçirilmiş ameliyat varsa testin ertelenip ertelenmeyeceğini hekiminize sorun; kullandığınız ilaçları (özellikle kortizon içeren ilaçlar) bildirin.
- Gebeyseniz belirtin; gebelikte farklı protokol ve eşikler kullanılır.
Değerinizin referans aralığındaki yeri
Bu gösterge yalnızca değerinizin laboratuvar referans aralığına göre konumunu gösterir. "Aralık içinde" olmak sağlıklı olduğunuz, "aralık dışında" olmak hasta olduğunuz anlamına gelmez.
Sonuç nasıl yorumlanır?
OGTT’de açlık ve 2. saat değerleri ayrı ayrı laboratuvar referans aralığıyla karşılaştırılır. 2. saat değerinin referans üst sınırını aşması bozulmuş glukoz toleransı (prediyabet), daha yüksek değerler ise diyabet ile ilişkili olabilir. Belirgin belirtiler yoksa diyabet tanısı için sonucun tekrarlanması ya da başka bir testle doğrulanması gerekir. Test sırasında kusma olması sonucu geçersiz kılabileceğinden bu durumu laboratuvara bildirin.
| Değer | Yaş | Durum / not | Referans aralığı |
|---|---|---|---|
| Glukoz (Açlık Kan Şekeri), Plazma (NaF) | 16–60 yaş | 70 - 100 mg/dL | |
| Glukoz (Açlık Kan Şekeri), Plazma (NaF) | 60–90 yaş | 80 - 115 mg/dL | |
| Glukoz (Açlık Kan Şekeri), Plazma (NaF) | 90 yaş ve üzeri | 75 - 120 mg/dL | |
| Glukoz, 2. saat, Plazma (NaF) | 16 yaş ve üzeri | Diabetes Mellitus | >200 mg/dL |
| Glukoz, 2. saat, Plazma (NaF) | 16 yaş ve üzeri | 70 - 140 mg/dL |
Referans aralıkları kadınlar içindir ve anlaşmalı, TS EN ISO 15189 akreditasyonuna sahip laboratuvarımızın değerleridir. Aralıklar laboratuvara, yönteme, yaşa ve gebeliğe göre değişir; raporunuzdaki aralık esastır.
Kılavuzlarda
- 75 g OGTT’de 2. saat plazma glukozu 140–199 mg/dL bozulmuş glukoz toleransı (prediyabet), ≥200 mg/dL diyabet ile uyumludur. Açlık değeri için 100–125 mg/dL bozulmuş açlık glukozu, ≥126 mg/dL diyabet eşiğidir; belirgin hiperglisemi yoksa tanı ikinci bir testle doğrulanır. (ADA Standards of Care in Diabetes, Bölüm 2; TEMD Diabetes Mellitus Kılavuzu)
- Gebelik diyabeti geçiren kadınlarda doğumdan 4–12 hafta sonra, gebelik dışı ölçütlerle 75 g OGTT yapılması; sonrasında ömür boyu 1–3 yılda bir diyabet taraması önerilir. (ADA Standards of Care in Diabetes, Bölüm 15)
- PCOS’lu kadınlarda şeker metabolizmasını değerlendirmek için en doğru test 75 g OGTT’dir; açlık glukozu ya da HbA1c alternatif olarak kullanılabilir. (2023 Uluslararası Kanıta Dayalı PCOS Değerlendirme ve Yönetim Kılavuzu)
Kılavuz eşikleri hekimin genel değerlendirmesine yön verir; kişisel yorum yerine geçmez.
Sık sorulan sorular
Şeker yükleme testi kaç saat sürer?
75 g OGTT genellikle yaklaşık 2 saat sürer; açlık kanı alındıktan sonra şekerli sıvı içilir ve 2. saatte yeniden kan alınır. Bu süre boyunca laboratuvarda oturarak beklemeniz istenir.
OGTT sırasında kusarsam ne olur?
Kusma, içilen şekerin bir kısmının vücuttan atılmasına yol açtığı için sonucu geçersiz kılabilir. Bu durumu hemen laboratuvara bildirin; testin başka bir gün tekrarlanması gerekebilir.
OGTT öncesi nasıl beslenmeliyim?
Testten önceki günlerde olağan beslenmenizi sürdürün ve karbonhidratı belirgin biçimde kısıtlamayın. Özel bir beslenme gerekiyorsa hekiminiz size bildirir.
Gebelikteki OGTT ile bu test aynı mı?
Gebelikte de 75 g glukoz kullanılabilir, ancak ölçüm saatleri ve değerlendirme eşikleri farklıdır. Gebelikte yapılan test ayrı bir protokolle yorumlanır.
İlişkili testler
Kaynaklar
- American Diabetes Association. Standards of Care in Diabetes (güncel sürüm)
- TEMD Diabetes Mellitus ve Komplikasyonlarının Tanı, Tedavi ve İzlem Kılavuzu (Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği)
- Teede HJ ve ark. Recommendations from the 2023 International Evidence-based Guideline for the Assessment and Management of Polycystic Ovary Syndrome. Human Reproduction 2023
- MedlinePlus Medical Encyclopedia: Glucose tolerance test – non-pregnant
- Referans aralıkları: anlaşmalı, TS EN ISO 15189 akreditasyonuna sahip laboratuvarımız.
Önemli uyarılar
- Hiçbir test kendi başına teşhis yerine geçmez.
- Hiçbir test sonucu tek başına kesin kabul edilerek teşhis konmaz; özellikle ciddi durumlarda sonuç, destekleyici klinik ve laboratuvar kanıtlarıyla doğrulanır.
- Bu sayfadaki bilgilere dayanarak kendinizi sağlıklı ya da hasta olarak değerlendirmeyin; tedavi başlatmayın, kesmeyin veya ilaç dozunu değiştirmeyin.
- Tek bir ölçüm; açlık durumu, adet döngüsünün günü, gebelik, kullanılan ilaç ve takviyeler (ör. biotin), enfeksiyon veya numune koşulları nedeniyle olağan dışı çıkabilir. Hekiminiz gerekirse testi tekrarlatır.
- Şiddetli ağrı, yoğun kanama, bayılma, nefes darlığı gibi acil belirtilerde test sonucunu beklemeden 112'yi arayın.
Sonucunuzu uzman hekimimizle değerlendirin
Tahlil sonuçlarınızı belirtileriniz ve muayene bulgularınızla birlikte değerlendirmek için randevu alın.
Tıbbi içerik editörü: Op. Dr. Şükrü Sanus, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı · Son güncelleme: 29.09.2026