QUICKI nedir, kaç olmalı?
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Hiçbir test sonucu tek başına teşhis koydurmaz; sonucunuz mutlaka hekiminiz tarafından belirtileriniz, muayene bulgularınız ve gerekirse ek testlerle birlikte değerlendirilmelidir.
Numune: SerumKategori: Şeker ve insülin direnci
İnsülin Duyarlılık İndeksi (QUICKI)QUICKI indeksiQuantitative Insulin Sensitivity Check Indexİnsülin duyarlılık indeksi
QUICKI nedir, neden bakılır?
QUICKI, açlık kan şekeri ve açlık insülini değerlerinden hesaplanan ve vücudun insüline ne kadar duyarlı olduğunu tahmin eden bir indekstir. Değer düştükçe insülin duyarlılığı azalmış, yani insülin direnci artmış olabilir. PCOS ve fazla kilo gibi durumlarda istenebilir. Tanı testi değildir; hekiminiz diğer şeker testleriyle birlikte yorumlar.
QUICKI ne ölçer?
QUICKI, açlık insülini ve açlık kan şekerinin logaritmalarının toplamından hesaplanan basit bir formüldür. HOMA-IR’a benzer bilgi verir, ancak sonuç ters yönde okunur: insülin direnci arttıkça QUICKI değeri düşer. Ayrı bir kan testi değildir; aynı kan örneğinden ölçülen iki değerden hesaplanır.
Hangi durumlarda istenir?
- PCOS’lu kadınlarda insülin direncine ilişkin fikir edinmek için, diğer testlere ek olarak
- Fazla kilo, karın çevresinde yağlanma veya metabolik sendrom şüphesinde
- Ailesinde diyabet olan veya gebelik diyabeti geçirmiş kadınlarda metabolik değerlendirmede
- Yaşam tarzı değişiklikleri sonrası izlemde yardımcı gösterge olarak
Teste hazırlık
- En az 8–12 saatlik açlıktan sonra sabah kan verilmesi gerekir; bu sürede yalnızca su içebilirsiniz.
- Kan alımından önceki akşam aşırı yağlı ve şekerli yemeklerden ve yoğun egzersizden kaçınmanız istenebilir.
- Kullandığınız şeker ilaçlarını, kortizon grubu ilaçları ve hormon tedavilerini bildirin.
- Gebeyseniz veya gebelik ihtimaliniz varsa söyleyin.
Değerinizin referans aralığındaki yeri
Bu gösterge yalnızca değerinizin laboratuvar referans aralığına göre konumunu gösterir. "Aralık içinde" olmak sağlıklı olduğunuz, "aralık dışında" olmak hasta olduğunuz anlamına gelmez.
Sonuç nasıl yorumlanır?
Raporda QUICKI ile birlikte açlık kan şekeri ve açlık insülini de yer alır; sonuç laboratuvar referans aralığıyla karşılaştırılır. Referans aralığının altındaki bir değer insülin duyarlılığının azaldığını düşündürebilir. İnsülin ölçüm yöntemleri laboratuvarlar arasında farklı olduğundan sonuçlar doğrudan karşılaştırılamayabilir. Hekiminiz sonucu kilo, bel çevresi, HbA1c ve gerekirse OGTT ile birlikte değerlendirir.
| Değer | Yaş | Referans aralığı |
|---|---|---|
| İnsülin Duyarlılık İndeksi (QUICKI) | 16 yaş ve üzeri | >0,3 |
| Glukoz (Açlık Kan Şekeri) | 16–60 yaş | 70 - 100 mg/dL |
| Glukoz (Açlık Kan Şekeri) | 60–90 yaş | 80 - 115 mg/dL |
| Glukoz (Açlık Kan Şekeri) | 90 yaş ve üzeri | 75 - 120 mg/dL |
| İnsülin Açlık | 16 yaş ve üzeri | 2,6 - 24,9 mU/L |
Referans aralıkları kadınlar içindir ve anlaşmalı, TS EN ISO 15189 akreditasyonuna sahip laboratuvarımızın değerleridir. Aralıklar laboratuvara, yönteme, yaşa ve gebeliğe göre değişir; raporunuzdaki aralık esastır.
Kılavuzlarda
- İnsülin direncini ölçmek için HOMA-IR ve açlık insülini gibi testlerin klinik uygulamada rutin kullanımı önerilmez; PCOS’lu kadınlarda şeker metabolizması tercihen 75 g OGTT ile değerlendirilir. (2023 Uluslararası Kanıta Dayalı PCOS Değerlendirme ve Yönetim Kılavuzu)
- İnsülin direnci indeksleri diyabet ve prediyabet tanı ölçütleri arasında yer almaz; tanı açlık plazma glukozu, HbA1c veya 75 g OGTT ile konur. (ADA Standards of Care in Diabetes, Bölüm 2; TEMD Diabetes Mellitus Kılavuzu)
Kılavuz eşikleri hekimin genel değerlendirmesine yön verir; kişisel yorum yerine geçmez.
Sık sorulan sorular
QUICKI düşükse insülin direnci var mıdır?
Düşük QUICKI insülin duyarlılığının azaldığını düşündürebilir, ancak tek başına bu sonuca varılamaz. Hekiminiz klinik bulgular ve diğer testlerle birlikte değerlendirir.
QUICKI ile HOMA-IR arasındaki fark nedir?
İkisi de aynı açlık değerlerinden hesaplanır. HOMA-IR yükseldikçe, QUICKI ise düştükçe insülin direnci artmış olabilir; ikisi benzer bilgi verir.
QUICKI için ayrıca kan vermem gerekir mi?
Hayır. QUICKI, açlık kan şekeri ve açlık insülininin ölçüldüğü aynı kan örneğinden hesaplanır.
PCOS’ta QUICKI bakılmalı mı?
Güncel PCOS kılavuzu insülin direnci indekslerinin rutin kullanımını önermez; şeker metabolizması tercihen OGTT ile değerlendirilir. Hangi testin gerektiğine hekiminiz karar verir.
İlişkili testler
Kaynaklar
- Katz A ve ark. Quantitative insulin sensitivity check index: a simple, accurate method for assessing insulin sensitivity in humans. J Clin Endocrinol Metab 2000;85(7):2402–2410
- Teede HJ ve ark. Recommendations from the 2023 International Evidence-based Guideline for the Assessment and Management of Polycystic Ovary Syndrome. Human Reproduction 2023
- American Diabetes Association. Standards of Care in Diabetes (güncel sürüm)
- TEMD Diabetes Mellitus ve Komplikasyonlarının Tanı, Tedavi ve İzlem Kılavuzu (Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği)
- Referans aralıkları: anlaşmalı, TS EN ISO 15189 akreditasyonuna sahip laboratuvarımız.
Önemli uyarılar
- Hiçbir test kendi başına teşhis yerine geçmez.
- Hiçbir test sonucu tek başına kesin kabul edilerek teşhis konmaz; özellikle ciddi durumlarda sonuç, destekleyici klinik ve laboratuvar kanıtlarıyla doğrulanır.
- Bu sayfadaki bilgilere dayanarak kendinizi sağlıklı ya da hasta olarak değerlendirmeyin; tedavi başlatmayın, kesmeyin veya ilaç dozunu değiştirmeyin.
- Tek bir ölçüm; açlık durumu, adet döngüsünün günü, gebelik, kullanılan ilaç ve takviyeler (ör. biotin), enfeksiyon veya numune koşulları nedeniyle olağan dışı çıkabilir. Hekiminiz gerekirse testi tekrarlatır.
- Şiddetli ağrı, yoğun kanama, bayılma, nefes darlığı gibi acil belirtilerde test sonucunu beklemeden 112'yi arayın.
Sonucunuzu uzman hekimimizle değerlendirin
Tahlil sonuçlarınızı belirtileriniz ve muayene bulgularınızla birlikte değerlendirmek için randevu alın.
Tıbbi içerik editörü: Op. Dr. Şükrü Sanus, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı · Son güncelleme: 29.09.2026