SHBG nedir, kaç olmalı?
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Hiçbir test sonucu tek başına teşhis koydurmaz; sonucunuz mutlaka hekiminiz tarafından belirtileriniz, muayene bulgularınız ve gerekirse ek testlerle birlikte değerlendirilmelidir.
SHBG hangi durumlarda istenir?
Numune: SerumLOINC: 13967-5Kategori: Androjenler ve PCOS
SHBGSeks Hormon Bağlayıcı GlobulinSex Hormone Binding GlobulinCinsiyet Hormonu Bağlayıcı Globulin
SHBG nedir, neden bakılır?
SHBG testi, karaciğerde üretilen ve testosteron ile estrojeni kanda taşıyan seks hormon bağlayıcı globulin düzeyini ölçer. SHBG, dokulara etki edebilen serbest hormon miktarını belirlediği için kadınlarda tüylenme artışı, PCOS ve insülin direnci değerlendirmesinde testosteronla birlikte istenir. Sonuç tek başına tanı koydurmaz.
SHBG ne ölçer?
SHBG, karaciğerde yapılan ve seks hormonlarını kanda taşıyan bir proteindir. Testosterona sıkı, estradiole ise daha zayıf bağlanır; bağlı hormon dokulara kolayca geçemez. Bu nedenle SHBG düştüğünde serbest ve etkin androjen miktarı artabilir, yükseldiğinde ise azalabilir. SHBG düzeyi estrojen, tiroid hormonu, insülin ve vücut ağırlığından etkilenir.
Hangi durumlarda istenir?
- Total testosteron ile birlikte serbest androjen indeksinin hesaplanması için
- Tüylenme artışı, akne veya PCOS şüphesinde androjen etkisinin değerlendirilmesinde
- Total testosteron sonucunun belirtilerle uyuşmadığı durumlarda
- İnsülin direnci ile ilişkili hormonal değişikliklerin değerlendirilmesine yardımcı olarak
Teste hazırlık
- Genellikle total testosteron ile aynı kan örneğinde, sabah saatlerinde çalışılır.
- Doğum kontrol hapı, menopoz hormon tedavisi, tiroid ilaçları ve bazı sara ilaçları SHBG’yi etkileyebilir; kullandığınız ilaçları bildirin.
- Gebelikte SHBG doğal olarak yükseldiğinden gebelik durumunuzu belirtin.
- Kullandığınız vitamin ve bitkisel takviyeleri de laboratuvara bildirin.
Değerinizin referans aralığındaki yeri
Bu gösterge yalnızca değerinizin laboratuvar referans aralığına göre konumunu gösterir. "Aralık içinde" olmak sağlıklı olduğunuz, "aralık dışında" olmak hasta olduğunuz anlamına gelmez.
Sonuç nasıl yorumlanır?
SHBG sonucu çoğu zaman tek başına değil, total testosteronla birlikte değerlendirilir. Laboratuvar referans aralığının altındaki değerler serbest androjenin artmış olabileceğini, üstündeki değerler ise azalmış olabileceğini düşündürebilir. Aralıklar yaşa ve yönteme göre değişir; raporunuzdaki aralık esas alınır. Hekiminiz sonucu kilonuz, kullandığınız ilaçlar, tiroid işlevleriniz ve belirtilerinizle birlikte yorumlar.
| Yaş | Durum / not | Referans aralığı |
|---|---|---|
| 16–18 yaş | Tanner Evre 1 | 43 - 197 nmol/L |
| 16–18 yaş | Tanner Evre 4 | 31 - 166 nmol/L |
| 16–18 yaş | Tanner Evre 3 | 31 - 191 nmol/L |
| 16–18 yaş | Tanner Evre 2 | 7,7 - 119 nmol/L |
| 16–18 yaş | Tanner Evre 5 | 18 - 144 nmol/L |
| 18–49 yaş | 32,4 - 128 nmol/L | |
| 49 yaş ve üzeri | 27,1 - 128 nmol/L |
Referans aralıkları kadınlar içindir ve anlaşmalı, TS EN ISO 15189 akreditasyonuna sahip laboratuvarımızın değerleridir. Aralıklar laboratuvara, yönteme, yaşa ve gebeliğe göre değişir; raporunuzdaki aralık esastır.
Kılavuzlarda
- Serbest androjen indeksi (FAI), total testosteron (nmol/L) × 100 / SHBG (nmol/L) formülüyle hesaplanır ve biyokimyasal hiperandrojenizmin değerlendirilmesinde önerilen yöntemlerden biridir. (International Evidence-based PCOS Guideline, 2023)
Kılavuz eşikleri hekimin genel değerlendirmesine yön verir; kişisel yorum yerine geçmez.
Sık sorulan sorular
SHBG düşüklüğü ne anlama gelir?
Düşük SHBG, serbest testosteronun artmasıyla ilişkili olabilir. Kadınlarda en sık insülin direnci, fazla kilo ve PCOS ile birlikte görülür.
SHBG neden testosteronla birlikte istenir?
Total testosteron tek başına hormonun ne kadarının etkin olduğunu göstermez. SHBG ile birlikte değerlendirildiğinde serbest androjen indeksi hesaplanabilir.
Doğum kontrol hapı SHBG’yi yükseltir mi?
Evet, estrojen içeren haplar karaciğerde SHBG üretimini artırır. Bu nedenle hap kullanan kadınlarda SHBG yüksek, serbest testosteron düşük bulunabilir.
SHBG testi aç karnına mı yapılır?
SHBG için genellikle katı bir açlık şartı yoktur. Aynı örnekte testosteron veya kan şekeri de bakılacaksa hekiminiz sabah ve aç gelmenizi isteyebilir.
İlişkili testler
Kaynaklar
- International Evidence-based Guideline for the Assessment and Management of Polycystic Ovary Syndrome, 2023 (Teede HJ ve ark.)
- MedlinePlus Lab Tests: Sex Hormone-Binding Globulin (SHBG) Blood Test
- NCBI Bookshelf / StatPearls: Polycystic Ovarian Disease
- NCBI Bookshelf / StatPearls: Hirsutism
- Referans aralıkları: anlaşmalı, TS EN ISO 15189 akreditasyonuna sahip laboratuvarımız.
Önemli uyarılar
- Hiçbir test kendi başına teşhis yerine geçmez.
- Hiçbir test sonucu tek başına kesin kabul edilerek teşhis konmaz; özellikle ciddi durumlarda sonuç, destekleyici klinik ve laboratuvar kanıtlarıyla doğrulanır.
- Bu sayfadaki bilgilere dayanarak kendinizi sağlıklı ya da hasta olarak değerlendirmeyin; tedavi başlatmayın, kesmeyin veya ilaç dozunu değiştirmeyin.
- Tek bir ölçüm; açlık durumu, adet döngüsünün günü, gebelik, kullanılan ilaç ve takviyeler (ör. biotin), enfeksiyon veya numune koşulları nedeniyle olağan dışı çıkabilir. Hekiminiz gerekirse testi tekrarlatır.
- Şiddetli ağrı, yoğun kanama, bayılma, nefes darlığı gibi acil belirtilerde test sonucunu beklemeden 112'yi arayın.
Sonucunuzu uzman hekimimizle değerlendirin
Tahlil sonuçlarınızı belirtileriniz ve muayene bulgularınızla birlikte değerlendirmek için randevu alın.
Tıbbi içerik editörü: Op. Dr. Şükrü Sanus, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı · Son güncelleme: 29.09.2026