Tüp Ligasyonu

Nasıl çalışır

Fallop tüpleri yumurtayı yumurtalıktan rahme taşır. Sperm tüpte yumurta ile buluşur. Tüp ligasyonunda tüpler bağlanır, kesilir veya yakılır. Yumurta ve sperm buluşamaz. Yumurtalıklar çalışmaya devam eder. Adet düzeni değişmez. Hormon üretimi etkilenmez. Cinsel istek ve ilişki etkilenmez. Yöntem sadece gebeliği önler. CYBH’ye karşı koruma sağlamaz. Kondom eklenmelidir.

Kimlere uygun

• Aile planlamasını tamamlamış kadınlar
• Bir daha gebelik istemeyenler
• Sezaryen planlanan ve aynı seansta işlem isteyenler
• Tıbbi nedenle gebelik riski yüksek olanlar
• Geri döndürülebilir yöntemleri kullanmak istemeyenler

İşlem reşit kişinin isteği üzerine yapılır. Evli ise eşin yazılı rızası gerekir. 18 yaş altı için yasal vasi ve sulh hakimi izni şarttır. Tıbbi sakınca varsa işlem yapılmaz. SoftCare’de karar öncesi danışmanlık yapılır. Alternatif yöntemler anlatılır.

Türkiye’de yasal mevzuat

Temel düzenleme 2827 sayılı Nüfus Planlaması Hakkında Kanun’dur. Kanun 24 Mayıs 1983’te kabul edilmiş, 27 Mayıs 1983’te Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

Madde 4: Sterilizasyon, kişinin çocuk yapma kabiliyetinin cinsel ihtiyaçlarını tatmin etmeye engel olmadan ortadan kaldırılmasıdır. Tıbbi sakınca yoksa reşit kişinin isteği üzerine yapılır.

Madde 6: Evli ise eşin de rızası gerekir. Küçüklerde küçük ve veli izni, vesayet altında ise kişi, vasi ve sulh hakimi izni aranır. Acil hayati durumlarda izin şartı kalkabilir.

İşlem devletin gözetim ve denetimi altında yapılır. Nüfus Planlaması Hizmetlerini Yürütme Yönetmeliği ve Rahim Tahliyesi ve Sterilizasyon Hizmetlerinin Yürütülmesi ve Denetlenmesine İlişkin Tüzük uygulama esaslarını düzenler. Kadınlarda işlem kadın hastalıkları ve doğum uzmanı veya genel cerrah tarafından yapılır. SoftCare’de yasal onam süreci eksiksiz yürütülür. Eş rızası belgesi yazılı alınır.

Devlet hastanelerinde uygulama

Devlet hastanelerinde tüp ligasyonu aile planlaması hizmetleri kapsamında sunulur. Kadın hastalıkları ve doğum kliniği bulunan hastanelerde yapılır. Sezaryen sırasında ek işlem olarak uygulanabilir. Ayrı ameliyat olarak da planlanır.

Başvuru süreci:

• Kadın hastalıkları polikliniğine başvuru
• Danışmanlık ve bilgilendirme
• Yazılı onam (evli ise eş rızası)
• Tıbbi değerlendirme
• Ameliyat planı

Devlet hastanelerinde işlem sosyal güvence kapsamında karşılanabilir. Randevu ve bekleme süresi hastaneye göre değişir. SoftCare’de danışmanlık ve onam süreci klinikte yürütülür; işlem hastane koşulu gerektirdiği için anlaşmalı hastanede yapılır. Hasta tercihi ve tıbbi uygunluk değerlendirilir.

Sezaryen sırasında uygulama

Türkiye’de en sık tercih edilen zaman sezaryen sırasıdır. Bebek doğduktan sonra tüpler aynı kesiden bağlanır. Ek kesi gerekmez. İşlem 5–10 dakika sürer. Sezaryen riskine ek risk oluşturmaz. Anestezi zaten uygulanmıştır. Hasta aynı seansta taburcu planına dahil edilir.

Avantajları:

• Ek ameliyat gerekmez
• Ek kesi olmaz
• Anestezi tekrarı olmaz
• Hastane yatışı uzamaz
• Maliyet düşüktür

Sezaryen planlanan ve bir daha gebelik istemeyen kadınlarda bu seçenek konuşulur. SoftCare’de sezaryen öncesi danışmanlıkta tüp ligasyonu seçeneği anlatılır. Karar hasta ve eşine aittir. Zorlama yoktur.

Diğer uygulama zamanları

• Doğum sonrası 48 saat içinde: Mini-laparotomi ile göbek altından yapılır.
• Aralık ligasyon: Doğumdan 6 hafta sonra veya adet döneminde laparoskopi ile yapılır.
• Laparoskopik: Göbekten kamera ile. Aynı gün taburcu olabilir.
• Minilaparotomi: Küçük kesi ile. Genel veya spinal anestezi.

Yöntem seçimi hasta tercihi, önceki ameliyatlar ve hastane koşullarına göre yapılır. SoftCare’de laparoskopik veya minilaparotomi seçenekleri konuşulur.

İşlem teknikleri

• Pomeroy yöntemi: Tüp katlanır, bağlanır ve kesilir. Klasik yöntemdir.
• Parkland yöntemi: Tüp ortasından kesilir ve uçlar bağlanır.
• Elektrokoagülasyon: Laparoskopide tüp yakılır.
• Klip veya halka: Tüp üzerine klip veya silikon halka yerleştirilir.
• Salpenjektomi: Tüp tamamen çıkarılır. Over kanseri riskini azaltabilir.

Sezaryen sırasında Pomeroy veya Parkland sık kullanılır. Laparoskopide elektrokoagülasyon veya klip tercih edilebilir. Teknik, anlaşmalı hastanedeki cerrahi değerlendirmede hastaya ve cerrahi uygunluğa göre seçilir.

Etkinlik

Mükemmel uygulamada ilk yıl gebelik oranı yaklaşık %0,5’tir. 10 yılda kümülatif gebelik oranı %1–2 civarındadır. Başarısızlık genellikle tüp uçlarının yeniden birleşmesinden kaynaklanır. Ektopik gebelik riski vardır. İşlem sonrası gebelik şüphesinde ektopik dışlanmalıdır. SoftCare’de etkinlik ve ektopik risk önceden anlatılır.

Riskler ve komplikasyonlar

• Kanama
• Enfeksiyon
• Anestezi riski
• Bağırsak veya mesane yaralanması (nadir)
• Yapışıklık
• Ektopik gebelik (başarısızlık durumunda)
• Pişmanlık

Ölüm riski 100.000 işlemde 4’ten azdır. Sezaryen sırasında yapılan işlemde ek risk düşüktür. SoftCare’de riskler yazılı onamda belirtilir.

Geri dönüş ve pişmanlık

İşlem kalıcı kabul edilir. Tüp açma ameliyatı yapılabilir. Başarı oranı %50–70 civarındadır. Ektopik gebelik riski artar. Tüp bebek seçeneği vardır. Pişmanlık genç yaşta, çocuk sayısı az veya partner değişikliği durumunda daha sıktır. SoftCare’de işlem öncesi pişmanlık riski konuşulur. Genç hastalarda LARC önerilir.

Adet ve hormon etkisi

Adet düzeni değişmez. Yumurtalıklar çalışmaya devam eder. Hormon üretimi etkilenmez. Menopoz zamanı değişmez. Cinsel istek ve ilişki etkilenmez. Bazı kadınlarda adet ağrısı azalabilir. SoftCare’de bu nokta açıkça anlatılır.

CYBH koruması

Tüp ligasyonu CYBH’ye karşı koruma sağlamaz. Kondom eklenmelidir. Yeni partner veya risk varsa CYBH testi konuşulur. SoftCare’de bu hatırlatma her görüşmede yapılır.

Danışmanlık süreci

İşlem öncesi danışmanlık en az bir görüşmede yapılır. Hasta ve eşine yöntem anlatılır. Etkinlik, riskler, pişmanlık olasılığı ve alternatifler konuşulur. Yazılı bilgilendirme formu verilir. Sorular yanıtlanır. Karar acil verilmez. SoftCare’de danışmanlıkta altın RİA ve diğer LARC yöntemleri de anlatılır. Hasta bunları bilerek seçim yapar.

Onam süreci

Reşit hasta kendi rızasını verir. Evli ise eş yazılı rıza belgesi imzalar. Belge nüfus cüzdanı ile birlikte alınır. Küçüklerde veli ve sulh hakimi izni gerekir. Vesayet altında ise kişi, vasi ve sulh hakimi izni aranır. Acil hayati durumda izin şartı kalkabilir. SoftCare’de onam belgesi arşivlenir. İşlem öncesi kontrol edilir.

Devlet hastanesi başvuru adımları

• 1. Aile hekimi veya kadın hastalıkları polikliniğine başvuru.
• 2. Danışmanlık ve bilgilendirme.
• 3. Yazılı onam ve eş rızası.
• 4. Tıbbi değerlendirme (kan tahlili, ultrason).
• 5. Ameliyat randevusu.
• 6. İşlem günü hazırlık.
• 7. Taburculuk ve kontrol.

Devlet hastanelerinde bekleme süresi hastaneye ve yoğunluğa göre değişir. Sezaryen sırasında yapılacaksa doğum planına dahil edilir. SoftCare’de danışmanlık ve onam klinikte tamamlanır; işlem anlaşmalı hastanede planlanır. Görüşme ve uygunluk değerlendirmesi için klinikte randevu verilir.

Sezaryen sonrası işlem detayı

Sezaryen kesisinden bebek çıkarıldıktan sonra tüpler görülür. Pomeroy veya Parkland tekniği ile bağlanır ve kesilir. İşlem 5–10 dakika sürer. Kanama kontrol edilir. Karın kapatılır. Ek kesi gerekmez. Anestezi süresi biraz uzar. Taburculuk sezaryen planına göre olur. SoftCare’de bu seçenek sezaryen öncesi konuşulur. Karar hasta ve eşine aittir.

Laparoskopik işlem detayı

Göbekten 1 cm kesi ile kamera girilir. İki küçük kesi daha yapılır. Tüpler görülür. Elektrokoagülasyon veya klip uygulanır. İşlem 20–40 dakika sürer. Aynı gün taburcu edilebilir. Ağrı genellikle hafiftir. 1 hafta sonra kontrol yapılır. SoftCare’de laparoskopik seçenek ayrı ameliyat isteyen hastalarda konuşulur.

Minilaparotomi detayı

Göbek altından 3–5 cm kesi yapılır. Tüpler dışarı alınır. Bağlanır ve kesilir. Spinal veya genel anestezi uygulanır. İşlem 30–45 dakika sürer. 1 gün yatış gerekebilir. Doğum sonrası 48 saat içinde tercih edilir. SoftCare’de bu yöntem uygun hastalarda konuşulur.

Etkinlik detayı

Mükemmel uygulamada ilk yıl gebelik oranı yaklaşık %0,5’tir. 10 yılda kümülatif oran %1–2’dir. Başarısızlık genellikle tüp uçlarının yeniden birleşmesinden kaynaklanır. Genç yaşta yapılan işlemde başarısızlık biraz daha yüksektir. Ektopik gebelik riski vardır. İşlem sonrası adet gecikmesi veya karın ağrısı varsa ektopik dışlanmalıdır. SoftCare’de bu risk yazılı anlatılır.

Risk detayı

Kanama: İşlem sırasında veya sonrasında olabilir. Genellikle kontrol edilir. Enfeksiyon: Yara veya pelvik enfeksiyon nadirdir. Antibiyotik ile tedavi edilir. Anestezi riski: Genel veya spinal anesteziye bağlıdır. Değerlendirme yapılır. Organ yaralanması: Bağırsak veya mesane yaralanması nadirdir. Laparoskopide biraz daha yüksektir. Yapışıklık: Karın içi yapışıklık oluşabilir. Gelecekte ağrı veya bağırsak sorununa yol açabilir. Ektopik gebelik: Başarısızlık durumunda ektopik riski artar. Acil değerlendirme gerekir. Pişmanlık: Genç yaş, az çocuk veya partner değişikliği durumunda daha sıktır.

SoftCare’de riskler onam formunda belirtilir. Hasta sorularını sorar.

Geri dönüş detayı

Tüp açma ameliyatı mikrocerrahi ile yapılır. Başarı oranı %50–70’tir. Ektopik gebelik riski artar. Tüp bebek seçeneği vardır. Başarı yaş ve tüp hasarına bağlıdır. SoftCare’de işlem öncesi geri dönüş zorluğu anlatılır. Pişmanlık riski yüksek hastalarda LARC önerilir.

Over kanseri ve salpenjektomi

Bazı çalışmalarda tüp ligasyonunun over kanseri riskini azalttığı gösterilmiştir. Salpenjektomi (tüpün tamamen çıkarılması) bu riski daha fazla azaltabilir. SoftCare’de bu seçenek uygun hastalarda konuşulur. Karar hasta ve cerrahi uygunluğa göre verilir.

Adet ve hormon detayı

Adet düzeni değişmez. Yumurtalıklar çalışmaya devam eder. Östrojen ve progesteron üretimi etkilenmez. Menopoz zamanı değişmez. Cinsel istek ve ilişki etkilenmez. Bazı kadınlarda adet ağrısı azalabilir. SoftCare’de bu nokta açıkça anlatılır. Hormon değişikliği beklenmez.

CYBH ve takip

Tüp ligasyonu CYBH koruması sağlamaz. Kondom eklenmelidir. Yıllık jinekolojik muayene ve smear devam eder. İşlem sonrası 1 hafta ve 1 ay kontrol yapılır. Adet gecikmesi veya karın ağrısı varsa ektopik dışlanır. SoftCare’de takip planı yazılı verilir.

SoftCare’de yaklaşım

SoftCare Clinic’de tüp ligasyonu kalıcı yöntem isteyen hastalarda konuşulur. Altın RİA ve diğer LARC yöntemleri önceliklidir. Sezaryen planlanan hastalarda aynı seansta yapılabilme seçeneği anlatılır. Yasal onam süreci eksiksiz yürütülür. Evli ise eş rızası yazılı alınır. Danışmanlıkta etkinlik, riskler, pişmanlık ve alternatifler konuşulur. İşlem klinikte yapılmaz; hastane koşulu gerektirdiği için anlaşmalı hastanede laparoskopik olarak veya sezaryen sırasında planlanır. CYBH riski varsa kondom ve test önerilir. İşlem sonrası ektopik gebelik belirtileri anlatılır.

Randevu: +90 212 241 30 10 · softcareclinic.com

Kaynakça

• 1. 2827 sayılı Nüfus Planlaması Hakkında Kanun (24.05.1983). Madde 4 ve 6.
• 2. Nüfus Planlaması Hizmetlerini Yürütme Yönetmeliği.
• 3. Rahim Tahliyesi ve Sterilizasyon Hizmetlerinin Yürütülmesi ve Denetlenmesine İlişkin Tüzük.
• 4. American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Sterilization.
• 5. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). U.S. Medical Eligibility Criteria for Contraceptive Use, 2024.
• 6. Trussell J. Contraceptive failure in the United States. Contraception. 2011;83(5):397–404.
• 7. T.C. Sağlık Bakanlığı. Aile Planlaması Hizmetleri.
• Not: Yasal kurallar güncel mevzuata göre hekim tarafından doğrulanır. SoftCare’de altın RİA önceliklidir; tüp ligasyonu seçilmiş ve yasal onamı tamamlanmış hastalarda konuşulur. Bu kaynakça bilgilendirme amaçlıdır.

Künye, SoftCare’in o metni yazdığı anlamına gelmez.

Tıbbi hekim onayı: Op. Dr. Şükrü Sanus, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı · Son tıbbi inceleme: 2 Ekim 2026