Korunma Yöntemleri

Uzun etkili geri döndürülebilir yöntemler (LARC)

LARC yöntemleri en etkili geri döndürülebilir seçeneklerdir. Tipik kullanımda ilk yıl gebelik oranı %1’in altındadır. Kullanıcı hatası daha azdır çünkü yerleştirildikten sonra günlük hatırlama gerekmez. Çıkarıldığında doğurganlık genellikle hızla geri döner.

RİA (spiral) türleri

• Altın RİA (GoldLuna ve benzeri)

  Bakır RİA’nın altın alaşımlı formudur. Bakır yüzeyine altın çekirdek eklenir. Amaç bakırın oksidasyonunu azaltmak ve kırılma riskini düşürmektir. Hormonsuzdur. SoftCare’de RİA tercihinde altın RİA önceliklidir. Etkinlik süresi genellikle 5 yıldır. Pearl indeksi yaklaşık 0,3–0,8’dir. Adet kanamasını ilk 2–3 ayda artırabilir. Alerji riski saf bakıra göre daha düşük olabilir.

  Yöntem sayfası →

• Bakır RİA

  Klasik bakırlı form. 5–10 yıl etkili. Acil kontrasepsiyon olarak da kullanılabilir. Adet kanamasını artırabilir.

  Yöntem sayfası →

• Hormonlu RİA

  Levonorgestrel salgılar. 3–8 yıl etkili. Adet kanamasını azaltır veya kesebilir. Hormonal yan etki yapabilir.

  Yöntem sayfası →

RİA yerleştirme öncesi gebelik testi, enfeksiyon taraması ve rahim boyutu ölçümü yapılır. Doğum yapmamış kadınlarda da takılabilir; lokal anestezi veya sedasyon seçeneği konuşulur. İlk aylarda ara kanama ve kramplar görülebilir. İp kontrolü ve ultrason takibi planlanır. Çıkarma klinikte yapılır.

Cilt altı implant

• Kolun üst iç kısmına yerleştirilir.
• 3 yıl etkilidir.
• Progestin salgılar.
• Adet düzensizliği veya kesilme yapabilir.
• Çıkarma lokal anestezi ile yapılır.

LARC yöntemleri emziren kadınlarda da kullanılabilir. Hormonlu RİA ve implant emzirmeyi etkilemez. Bakır ve altın RİA hormonsuz olduğu için emzirme döneminde güvenle tercih edilebilir. SoftCare’de doğum sonrası RİA en erken doğumdan 8 hafta sonra takılır.

Kısa etkili hormonal yöntemler

Bu yöntemler günlük veya aylık hatırlama gerektirir. Unutma riski vardır. Tipik kullanımda ilk yıl gebelik oranı yaklaşık %6–9’dur.

• Kombine hap (östrojen + progestin)

  Her gün aynı saatte alınır. Yumurtlamayı baskılar, servikal mukusu kalınlaştırır. Adet düzenler, kanamayı azaltır. 35 yaş üstü sigara içenlerde, migren aura, tromboz öyküsü veya hipertansiyonda dikkatle değerlendirilir. Bırakıldığında doğurganlık hızla geri döner.

  Yöntem sayfası →

• Sadece progestin hap

  Östrojen kullanamayan veya emziren kadınlara uygun. Her gün aynı saatte alınmalıdır. Adet düzensizliği yapabilir.

  Yöntem sayfası →

• Aylık veya 3 aylık enjeksiyon

  Sağlık kuruluşunda uygulanır. Adet kesilebilir. Kemik yoğunluğu uzun süreli kullanımda izlenir.

  Yöntem sayfası →

• Vajinal halka

  3 hafta takılır, 1 hafta çıkarılır. Hapla benzer etkinlik.

  Yöntem sayfası →

• Transdermal bant

  Haftalık değiştirilir. Hapla benzer etkinlik.

  Yöntem sayfası →

Hormonal yöntemler başlanmadan önce tansiyon, sigara öyküsü ve ailede tromboz sorgulanır. Gerekirse smear ve HPV testi planlanır. Unutulan hap durumunda acil kontrasepsiyon konuşulur.

Bariyer yöntemler

Bariyer yöntemler spermin rahme ulaşmasını engeller. CYBH’ye karşı koruma yalnızca kondomda anlamlıdır.

• Kondom (erkek)

  Her ilişkide yeni kullanılır. Ucu boş bırakılır. Tipik kullanımda gebelik oranı yaklaşık %13. CYBH’ye karşı en erişilebilir korumadır.

• Diyafram ve servikal kapak

  Spermisitle birlikte kullanılır. Yerleştirme eğitimi gerekir. CYBH koruması sınırlıdır.

  Yöntem sayfası →

• Spermisit

  Tek başına düşük etkilidir. Bariyer ile birlikte kullanılır.

  Yöntem sayfası →

Kondom yırtılırsa veya kayarsa acil kontrasepsiyon değerlendirilir. Lateks alerjisinde poliüretan kondom tercih edilir.

Kalıcı yöntemler

• Tüp ligasyonu

  Laparoskopik veya açık cerrahi ile tüpler bağlanır. Geri döndürülmesi zordur ve her zaman başarılı değildir. Kalıcı karar öncesi diğer seçenekler konuşulur.

  Yöntem sayfası →

• Vazektomi

  Erkekte yapılan işlemdir. Semen analizi ile azoospermi doğrulanana kadar ek yöntem kullanılır.

Kalıcı yöntemler gebelik planı olmayan çiftlere uygundur. Bu işlemler hastane koşulu gerektirir ve SoftCare kliniğinde yapılmaz; tüp ligasyonu anlaşmalı hastanede planlanır, vazektomi için yönlendirme yapılır. Öncesinde LARC alternatifleri detaylı anlatılır.

Etkinlik karşılaştırması (tipik kullanım, ilk yıl gebelik oranı)

Mükemmel kullanımda oranlar daha düşüktür. LARC yöntemlerinde kullanıcı hatası minimaldir. Bu nedenle SoftCare’de uzun süreli korunma isteyenlere altın RİA öncelikli önerilir.

Yöntem seçiminde dikkat edilecekler

• Adet düzeni ve kanama miktarı (ağır adette hormonlu RİA veya hap tercih edilebilir)
• Sigara, hipertansiyon, migren aura, tromboz öyküsü (kombine hap kontrendike olabilir)
• Emzirme (progestin veya hormonsuz yöntemler)
• Gebelik planı süresi (kısa sürede plan varsa kısa etkili, uzun sürede LARC)
• CYBH riski (kondom eklenir)
• İlaç etkileşimleri (bazı antibiyotikler ve antiepileptikler hap etkinliğini azaltabilir)
• Rahim anomalisi veya sık pelvik enfeksiyon (RİA uygun olmayabilir)
• 40 yaş üstü (risk faktörü yoksa hormonlu RİA ve kombine hap 50 yaşa kadar kullanılabilir)

CDC US MEC 2024 tıbbi uygunluk kriterleri kullanılır. Kontrendikasyon varsa alternatif yöntem konuşulur. SoftCare’de karar öncesi smear, ultrason ve gerekli tahliller planlanır.

SoftCare’de yaklaşım

SoftCare Clinic’de korunma danışmanlığı jinekolojik öykü ve muayene ile başlar. Adet düzeni, gebelik planı, sigara ve tromboz öyküsü sorgulanır. RİA tercihinde altın RİA önceliklidir; yerleştirme klinikte yapılır. Hap ve enjeksiyon reçete edilir. Kondom ve acil kontrasepsiyon hakkında bilgi verilir. Takvim yöntemi önerilmez; düzensizlik riski açıkça anlatılır. CYBH riski varsa test planlanır. Her yöntemin ayrı sayfasında kullanım, yan etki, takip ve çıkarma ayrıntısı yer alır.

Randevu: +90 212 241 30 10 · softcareclinic.com

Yöntemleri karşılaştırın

Yükleniyor…

Kaynakça

1. 1. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). U.S. Medical Eligibility Criteria for Contraceptive Use, 2024.
2. 2. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Contraception and Birth Control Methods.
3. 3. World Health Organization (WHO). Family planning/contraception methods. Fact sheet.
4. 4. American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Long-Acting Reversible Contraception: IUD and Implant.
5. 5. T.C. Sağlık Bakanlığı. Gebeliği Önleyici Yöntemler.
6. 6. Trussell J. Contraceptive failure in the United States. Contraception. 2011;83(5):397–404.
7. 7. Winner B, et al. Effectiveness of long-acting reversible contraception. N Engl J Med. 2012;366:1998–2007.
8. 8. GoldLuna. Hormonfreie Spiralen – FAQ.
9. 9. Eurogine. Gold T RİA teknik özellikleri.
10. Not: Etkinlik oranları ve tıbbi uygunluk kriterleri güncel CDC ve WHO kılavuzlarına göre hekim tarafından güncellenir. Altın RİA önceliği SoftCare klinik tercihidir. Bu kaynakça bilgilendirme amaçlıdır.

Künye, SoftCare’in o metni yazdığı anlamına gelmez.

Tıbbi hekim onayı: Op. Dr. Şükrü Sanus, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı · Son tıbbi inceleme: 2 Ekim 2026