Spermisit

Nasıl çalışır

Nonoksinol-9 sperm hücre zarını bozar. Sperm hareketi yavaşlar veya durur. Rahim ağzına ulaşma olasılığı azalır. Etki kısa sürelidir. Her ilişkide yeniden uygulanmalıdır. Çıkarıldığında etki hemen sona erer. Doğurganlık etkilenmez. Spermisit CYBH’ye karşı koruma sağlamaz. Sık kullanımda HIV bulaş riskini artırabilir.

Formlar

• Jel veya krem: Diyafram ve servikal kapak ile birlikte kullanılır.
• Köpük: Uygulayıcı ile vajinaya sıkılır.
• Film: Eriyen ince tabaka. İlişkiden 15 dakika önce yerleştirilir.
• Fitil: Eriyen tablet. İlişkiden 10–15 dakika önce yerleştirilir.

SoftCare’de hangi formun uygun olduğu kullanım tercihine göre konuşulur. Tek başına kullanım önerilmez.

Kimlere uygun

• Diyafram veya servikal kapak kullananlar
• Kondoma ek koruma isteyenler
• Hormon kullanmak istemeyen ve ilişki bazlı ek yöntem arayanlar

Dikkat edilmesi gereken durumlar:

• Nonoksinol-9 alerjisi
• Sık ilişki (günde birden fazla) — tahriş ve HIV riski artar
• HIV riski yüksek ilişki
• Vajinal tahriş veya enfeksiyon öyküsü
• Anal ilişki (rektal kullanım önerilmez)

CDC ve WHO, nonoksinol-9’un HIV önleme amacıyla kullanılmamasını önerir. Sık kullanımda risk artışı vardır.

Uygulama

• Eller yıkanır.
• Ürün vajina derinine yerleştirilir.
• Jel ve köpük hemen etkilidir.
• Film ve fitil 10–15 dakika erimesi beklenir.
• İlişki öncesi uygulanır. 1 saatten uzun beklenirse yeniden uygulanır.
• Her ilişkide yeni doz gerekir.
• İlişki sonrası 6 saat vajinal duş yapılmaz.

Doz ve bekleme süresi ürün tipine göre değişir. Prospektüs okunmalıdır. SoftCare’de uygulama talimatı yazılı verilir.

Etkinlik

Tek başına:

• Mükemmel kullanım: yaklaşık %18 gebelik (ilk yıl)
• Tipik kullanım: yaklaşık %21–28 gebelik (ilk yıl)

Diyafram veya servikal kapak ile birlikte:

• Mükemmel kullanım: yaklaşık %6 gebelik
• Tipik kullanım: yaklaşık %12–17 gebelik

Kondom ile birlikte:

• Kondom tek başına tipik kullanımda yaklaşık %13 gebelik.
• Spermisit eklenmesi gebelik riskini biraz azaltabilir ancak CYBH korumasını artırmaz.
• Spermisitli kondomlar normal kondomlara göre anlamlı üstünlük göstermez.

Tek başına spermisit en düşük etkili yöntemlerden biridir. SoftCare’de tek başına kullanım önerilmez.

Yan etkiler

Sık görülenler:

• Vajinal yanma veya kaşıntı
• Artmış akıntı
• Peniste tahriş
• İdrar yolu enfeksiyonu riski artışı

Nadir riskler:

• Alerjik reaksiyon
• Sık kullanımda vajinal mukoza hasarı
• HIV ve diğer CYBH bulaş riskinde artış (günde birden fazla kullanımda)

Tahriş olursa ürün bırakılır. Devam ederse başka yöntem konuşulur. Ateş, döküntü veya şiddetli yanma varsa acil başvurulur.

HIV ve CYBH riski

Nonoksinol-9 HIV’i önlemez. Meta-analizlerde HIV riskini azaltmadığı gösterilmiştir. Sık kullanımda genital lezyon artışı vardır. Bu lezyonlar HIV bulaşını kolaylaştırabilir. Anal ilişkide risk daha yüksektir. SoftCare’de HIV riski yüksek hastalara spermisit önerilmez. Kondom ve düzenli test konuşulur.

Diyafram ve servikal kapak ile kullanım

Diyafram ve servikal kapak spermisit olmadan yetersizdir. Kubbe içine ve kenara sürülür. Her ek ilişkide yeni doz uygulanır. Kapak veya diyafram çıkarılmaz. 6 saat sonra çıkarılır. SoftCare’de bu kombinasyon öğretilir.

Altın RİA ve diğer yöntemlerle fark

SoftCare’de altın RİA önceliklidir. Spermisit şu durumlarda konuşulabilir:

• Diyafram veya servikal kapak kullanan hasta
• Kondoma ek koruma isteyen hasta
• Tek başına kullanım planlanıyorsa etkinlik düşüklüğü açıkça anlatılır

Altın RİA unutma riski taşımaz ve çok daha etkilidir. Kondom CYBH koruması sağlar. Spermisit sadece ek bariyerdir. CYBH koruması yoktur ve sık kullanımda risk artırabilir. Karar ilişki sıklığı, HIV riski ve uyum kapasitesine göre verilir.

Takip

• İlk kullanımda uygulama öğretimi
• Tahriş veya enfeksiyon varsa değerlendirme
• CYBH riski varsa test
• Tek başına kullanım devam ediyorsa daha etkili yöntem konuşulur

SoftCare’de spermisit başlanan hastalara yazılı uygulama ve risk bilgisi verilir.

SoftCare’de yaklaşım

SoftCare Clinic’de spermisit değerlendirmesi jinekolojik öykü ve CYBH riski ile başlar. Altın RİA öncelikli önerilir. Spermisit diyafram, servikal kapak veya kondoma ek olarak konuşulur. Tek başına kullanım önerilmez. Uygulama öğretilir. HIV riski yüksek hastalarda kullanılmaz. Tahriş veya enfeksiyon varsa başka yöntem önerilir. CYBH riski varsa kondom ve test önerilir.

Randevu: +90 212 241 30 10 · softcareclinic.com

Kaynakça

• 1. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). U.S. Medical Eligibility Criteria for Contraceptive Use, 2024.
• 2. Cleveland Clinic. Spermicide.
• 3. Planned Parenthood. Spermicide disadvantages.
• 4. Wilkinson D, et al. Nonoxynol-9 for prevention of vaginally acquired HIV and other STIs: systematic review. Lancet Infect Dis. 2002.
• 5. Trussell J. Contraceptive failure in the United States. Contraception. 2011;83(5):397–404.
• 6. World Health Organization (WHO). Medical eligibility criteria for contraceptive use.
• 7. T.C. Sağlık Bakanlığı. Gebeliği Önleyici Yöntemler.
• Not: Etkinlik oranları ve HIV riski güncel kılavuzlara göre hekim tarafından güncellenir. SoftCare’de altın RİA önceliklidir; spermisit tek başına önerilmez, seçilmiş kombinasyonlarda konuşulur. Bu kaynakça bilgilendirme amaçlıdır.

Künye, SoftCare’in o metni yazdığı anlamına gelmez.

Tıbbi hekim onayı: Op. Dr. Şükrü Sanus, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı · Son tıbbi inceleme: 2 Ekim 2026