Takvim Yöntemi (Ritim Yöntemi)

Nasıl hesaplanır

Klasik ritim yöntemi:

• En az 6–8 ay adet kaydı tutulur.
• En kısa döngüden 18 gün çıkarılır. Bu doğurgan dönemin başlangıcıdır.
• En uzun döngüden 11 gün çıkarılır. Bu doğurgan dönemin bitişidir.
• Bu aralıkta ilişkiden kaçınılır veya kondom kullanılır.

Standart günler yöntemi (Standard Days Method):

• Sadece 26–32 gün arası düzenli döngülerde kullanılır.
• Adetin 8–19. günleri doğurgan kabul edilir.
• Bu günlerde ilişkiden kaçınılır veya kondom kullanılır.
• Döngü bu aralığın dışına çıkarsa yöntem güvenilirliğini yitirir.

Her iki hesaplama da geçmiş döngülere dayanır. Gelecek döngünün aynı olacağını varsayar. Bu varsayım sık bozulur.

Neden güvenilir değildir

Yumurtlama günü sabit değildir. Aynı kadında döngü uzunluğu ay ay değişebilir. Değişimi etkileyen durumlar:

• Stres
• Seyahat veya uyku düzensizliği
• Hastalık veya ateş
• Tiroid bozukluğu
• Polikistik over sendromu
• Emzirme
• Hormonal yöntem bırakma
• Kilo değişimi
• Perimenopoz

Bu durumlarda yumurtlama erken veya geç olabilir. Takvim bunu öngöremez. Doğurgan pencere tahmin edilenden genişler. İstenmeyen gebelik riski artar.

Tipik kullanımda ilk yıl gebelik oranı yaklaşık %15–24’tür. Mükemmel kullanımda bile %5–12 arasında bildirilir. Bu oran LARC yöntemlerinin (%1 altı) ve hatta kondomun tipik kullanımının üzerindedir. SoftCare’de istenmeyen gebelik riski bu kadar yüksek olan yöntem önerilmez.

Kimler için özellikle uygun değildir

• Düzensiz adet görenler
• Yeni adet görmeye başlayan gençler
• Perimenopoz dönemindeki kadınlar
• Emzirenler
• Hormonal yöntem bırakanlar
• Polikistik over veya tiroid hastalığı olanlar
• Stresli veya değişken yaşam tarzı olanlar
• İstenmeyen gebeliği kesinlikle önlemek isteyenler

Bu gruplarda yöntem güvenilirliğini tamamen yitirir. SoftCare’de bu hastalara doğrudan LARC veya başka modern yöntem konuşulur.

CYBH koruması

Takvim yöntemi CYBH’ye karşı koruma sağlamaz. Kondom eklenmelidir. Yeni partner veya risk varsa CYBH testi konuşulur. Yöntem sadece gebelik riskini azaltmaya çalışır; enfeksiyon riskini etkilemez.

Acil kontrasepsiyon

Takvim yöntemi kullanan ve doğurgan günde ilişki yaşayanlara acil kontrasepsiyon anlatılmalıdır. Levonorgestrel hap 72 saat içinde, ulipristal asetat 120 saat içinde, bakır, altın veya hormonlu RİA 5 gün içinde kullanılabilir. SoftCare’de bu seçenekler önceden konuşulur. Acil yöntem düzenli korunmanın yerine geçmez.

Daha etkili alternatifler

SoftCare’de takvim yöntemi yerine şu seçenekler önceliklidir:

• Altın RİA: Hormonsuz, 5 yıl, unutma riski yok. Pearl indeksi 0,3–0,8.
• Hormonlu RİA: Ağır kanamada tercih edilebilir.
• Cilt altı implant: 3 yıl, unutma riski yok.
• Kondom: CYBH koruması sağlar.
• Kombine hap veya mini hap: Düzenli kullanımda etkili. Unutma riski vardır.

Doğurganlık farkındalığı isteyen hastalara semptotermal yöntem (bazal vücut ısısı + servikal mukus) anlatılabilir. Yine de LARC kadar etkili değildir ve günlük kayıt gerektirir. SoftCare’de bu yöntem de tek başına önerilmez.

SoftCare’de yaklaşım

SoftCare Clinic’de takvim yöntemi önerilmez. Adet düzeni sorgulanır. Düzensizlik varsa nedeni araştırılır. İstenmeyen gebelik riski açıkça anlatılır. Altın RİA öncelikli önerilir. Hasta yine de takvim kullanmak isterse etkinlik düşüklüğü, düzensizlik riski ve acil kontrasepsiyon seçenekleri yazılı verilir. Kondom eklenmesi önerilir. CYBH riski varsa test planlanır. Daha etkili yönteme geçiş her kontrolde konuşulur.

Randevu: +90 212 241 30 10 · softcareclinic.com

Kaynakça

• 1. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Contraception and Birth Control Methods.
• 2. World Health Organization (WHO). Family planning/contraception methods.
• 3. Trussell J. Contraceptive failure in the United States. Contraception. 2011;83(5):397–404.
• 4. Institute for Reproductive Health. Standard Days Method.
• 5. Merck Manual. Fertility Awareness-Based Methods of Contraception.
• 6. T.C. Sağlık Bakanlığı. Gebeliği Önleyici Yöntemler.
• Not: Etkinlik oranları güncel kılavuzlara göre hekim tarafından güncellenir. SoftCare’de takvim yöntemi önerilmez; altın RİA ve diğer LARC yöntemleri önceliklidir. Bu kaynakça bilgilendirme amaçlıdır.

Künye, SoftCare’in o metni yazdığı anlamına gelmez.

Tıbbi hekim onayı: Op. Dr. Şükrü Sanus, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı · Son tıbbi inceleme: 2 Ekim 2026