Semptotermal Yöntem

Nasıl çalışır

Üç belirti birlikte değerlendirilir:

• Bazal vücut ısısı: Yumurtlama sonrası progesteron etkisiyle 0,2–0,5 °C artar. Artış yumurtlamanın olduğunu gösterir.
• Servikal mukus: Yumurtlama öncesi şeffaf, kaygan ve esnek hale gelir. Bu doğurgan dönemin başlangıcını gösterir.
• Döngü kaydı: Geçmiş döngü uzunlukları ek bilgi sağlar.

Mukus doğurgan pencerenin başlangıcını, ısı artışı bitişini gösterir. İkisi birlikte kullanıldığında pencere daha doğru belirlenir. Sperm 5 güne kadar yaşayabilir. Bu nedenle mukus değişimi başladığında ilişkiden kaçınılır veya kondom kullanılır. Isı artışı 3 gün devam ettikten sonra güvenli dönem başlar.

Ölçüm ve gözlem kuralları

Bazal ısı:

• Her sabah aynı saatte, yataktan kalkmadan, en az 3 saat uykudan sonra.
• Özel bazal termometre.
• Aynı yer (ağız, vajinal veya rektal).

Servikal mukus:

• Her gün tuvalet sonrası veya parmakla kontrol.
• Kuru, yapışkan, kremsi, şeffaf-kaygan olarak kaydedilir.
• Şeffaf ve esnek mukus doğurgan dönemi gösterir.

Kayıt:

• En az 3 döngü grafik tutulur.
• Uygulama veya kağıt grafik kullanılabilir.
• Hastalık, alkol, uykusuzluk not edilir.

SoftCare’de ilk kayıtlar birlikte değerlendirilir. Güvenilirlik oturmadan yönteme güvenilmez.

Etkinlik

Eğitimli ve mükemmel kullanımda (Sensiplan çalışması):

• İlk yıl gebelik oranı yaklaşık %0,4.
• Tipik kullanımda (eğitimli) yaklaşık %1,8–2.

Eğitimsiz veya düzensiz kullanımda:

• Tipik kullanımda %12–24’e çıkabilir.

Bu oranlar LARC yöntemlerinin (%1 altı) altındadır. Ancak doğru öğrenildiğinde kombine hapın tipik kullanımından daha iyi olabilir. SoftCare’de eğitim olmadan yöntem önerilmez. Altın RİA hâlâ önceliklidir.

Sınırlılıklar

• Günlük disiplin gerektirir. Unutma veya geç ölçüm hata yaratır.
• Hastalık, stres, alkol, vardiyalı çalışma ısıyı bozar.
• Düzensiz adette mukus yorumu zorlaşır.
• Emzirme ve perimenopozda güvenilir değildir.
• CYBH koruması yoktur.
• Eğitim gerektirir. Kendi kendine öğrenme hata riskini artırır.
• Doğurgan dönemde ilişkiden kaçınma veya kondom gerekir. Bu bazı çiftler için zor olabilir.

Bu sınırlılıklar nedeniyle SoftCare’de yöntem tek başına korunma olarak konuşulmaz. Öğrenme amaçlı veya ek yöntemle birlikte değerlendirilir.

Kimler için konuşulabilir

• Doğurganlık döngüsünü öğrenmek isteyenler
• Gebelik planlayanlar
• Hormon kullanmak istemeyen ve günlük kayıt yapabilenler
• Eğitim almaya istekli olanlar

Kimler için uygun değildir:

• Düzensiz adet görenler
• Vardiyalı çalışanlar
• Emzirenler
• İstenmeyen gebeliği kesinlikle önlemek isteyenler
• CYBH riski yüksek olanlar
• Günlük kayıt yapamayacak olanlar

SoftCare’de bu hastalara doğrudan LARC veya kondom konuşulur.

CYBH koruması ve acil kontrasepsiyon

Yöntem CYBH’ye karşı koruma sağlamaz. Kondom eklenmelidir. Doğurgan günde korumasız ilişki olursa acil kontrasepsiyon anlatılır. Levonorgestrel hap 72 saat, ulipristal asetat 120 saat, bakır, altın veya hormonlu RİA 5 gün içinde kullanılabilir. SoftCare’de bu seçenekler önceden konuşulur.

Daha etkili alternatifler

SoftCare’de semptotermal yöntem yerine şu seçenekler önceliklidir:

• Altın RİA: Hormonsuz, 5 yıl, unutma riski yok.
• Hormonlu RİA: Ağır kanamada.
• Cilt altı implant: 3 yıl.
• Kondom: CYBH koruması.
• Kombine hap: Düzenli kullanımda etkili.

Doğurganlık öğrenmek isteyen hastalara semptotermal yöntem anlatılabilir. Tek başına önerilmez. Eğitim ve kayıt şarttır.

SoftCare’de yaklaşım

SoftCare Clinic’de semptotermal yöntem doğurganlık öğrenmek isteyen hastalarda konuşulur. Tek başına korunma yöntemi olarak önerilmez. Ölçüm ve mukus gözlemi öğretilir. En az 3 döngü kayıt istenir. Güvenilirlik değerlendirilir. Altın RİA öncelikli önerilir. Hasta yine de kullanmak isterse etkinlik, eğitim gerekliliği ve acil kontrasepsiyon seçenekleri yazılı verilir. Kondom eklenmesi önerilir. CYBH riski varsa test planlanır. Daha etkili yönteme geçiş her kontrolde konuşulur.

Randevu: +90 212 241 30 10 · softcareclinic.com

Kaynakça

• 1. Frank-Herrmann P, et al. The effectiveness of a fertility awareness based method to avoid pregnancy in relation to a couple’s sexual behaviour during the fertile time: a prospective longitudinal study. Hum Reprod. 2007;22(5):1310–1319.
• 2. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Contraception and Birth Control Methods.
• 3. World Health Organization (WHO). Family planning/contraception methods.
• 4. Trussell J. Contraceptive failure in the United States. Contraception. 2011;83(5):397–404.
• 5. American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Fertility Awareness-Based Methods.
• 6. T.C. Sağlık Bakanlığı. Gebeliği Önleyici Yöntemler.
• Not: Etkinlik oranları eğitim durumuna göre değişir. SoftCare’de semptotermal yöntem tek başına önerilmez; altın RİA ve diğer LARC yöntemleri önceliklidir. Bu kaynakça bilgilendirme amaçlıdır.

Künye, SoftCare’in o metni yazdığı anlamına gelmez.

Tıbbi hekim onayı: Op. Dr. Şükrü Sanus, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı · Son tıbbi inceleme: 2 Ekim 2026