Transdermal Bant

Nasıl çalışır

Bant ciltten hormon salgılar. Östrojen ve progestin birlikte yumurtlamayı baskılar. Progestin servikal mukusu kalınlaştırır. Endometriyum incelir. Hormon düzeyi gün içinde daha sabit kalır. Kusma veya ishal etkinliği etkilemez. Bırakıldığında doğurganlık genellikle bir sonraki döngüde geri döner. Bant CYBH’ye karşı koruma sağlamaz; kondom eklenmelidir.

Türler

• Norelgestromin + etinil estradiol (Xulane tipi): Haftalık. 3 hafta takılır, 1 hafta ara.
• Levonorgestrel + etinil estradiol (Twirla tipi): Haftalık. Daha düşük doz. Vücut kitle indeksine göre etkinlik değişebilir.

Türkiye’de erişilebilirlik sınırlı olabilir. SoftCare’de hangi bantın uygun olduğu erişim ve hasta tercihine göre kararlaştırılır.

Kimlere uygun

• Hapı her gün almayı unutanlar
• Mide bulantısı yaşayanlar
• Adet düzenlemek isteyenler
• Bantı haftalık değiştirmeyi kabul edenler

Kontrendikasyonlar (kombine hap ile aynıdır):

• 35 yaş üstü ve günde 15’ten fazla sigara
• Migren aura
• Kontrolsüz hipertansiyon
• Geçmiş venöz tromboemboli
• Meme kanseri öyküsü
• Ciddi karaciğer hastalığı
• Gebelik şüphesi

CDC US MEC 2024 kriterleri kullanılır. Emziren kadınlarda ilk 6 ay önerilmez. Vücut kitle indeksi yüksek hastalarda etkinlik azalabilir; bu durum konuşulur.

Yapıştırma

Yapıştırma yerleri:

• Üst kol dış yüzü
• Karın alt kısmı
• Kalça
• Sırt üst kısmı

Meme üzerine yapıştırılmaz. Kesik veya tahrişli cilde yapıştırılmaz. Her hafta yer değiştirilir. Aynı yere üst üste yapıştırılmaz. Cilt temiz ve kuru olmalıdır. Losyon veya yağ kullanılmaz. Bant kenarları sıkıca bastırılır. Her gün yapışık olup olmadığı kontrol edilir.

Değiştirme düzeni

• 1. hafta: Bant yapıştırılır.
• 2. hafta: Aynı gün yeni bant yapıştırılır.
• 3. hafta: Aynı gün yeni bant yapıştırılır.
• 4. hafta: Bant çıkarılır. Ara verilir. Çekilme kanaması olur.
• 5. hafta: Yeni döngü başlar.

Değiştirme günü her hafta aynı olmalıdır. 7 günden uzun ara verilirse gebelik testi yapılır ve 7 gün kondom kullanılır.

Düşme veya gevşeme

24 saatten az dışarıda kalırsa:

• Yapışkan ise aynı yere yapıştırılır.
• Yapışkan değilse yeni bant yapıştırılır.
• Değiştirme günü değişmez.
• Ek korunma gerekmez.

24–48 saat dışarıda kalırsa:

• Yeni bant yapıştırılır.
• Sonraki 7 gün kondom kullanılır.
• Son 5 günde ilişki varsa acil kontrasepsiyon düşünülür.

48 saatten fazla dışarıda kalırsa:

• Yeni bant hemen yapıştırılır.
• Bu gün yeni değiştirme günü olur.
• Sonraki 7 gün kondom kullanılır.
• 3. haftadaysa ara verilmeden yeni döngü başlatılabilir.

SoftCare’de düşme durumunda yazılı talimat verilir.

Kanama değişimi

İlk 1–3 ay ara kanama veya lekelenme görülebilir. Bu uyum sürecidir. Zamanla azalır. Adet genellikle daha düzenli ve daha hafif olur. Amenore nadirdir. Kanama olmazsa gebelik testi yapılır. Ağır veya devam eden kanamada kontrol gerekir.

Yan etkiler

Sık görülenler:

• Yapıştırma yerinde kızarıklık veya kaşıntı
• Baş ağrısı
• Meme hassasiyeti
• Bulantı
• Ara kanama
• Ruh hali değişikliği

Cilt tahrişi yer değiştirerek azalabilir. Devam ederse başka yöntem konuşulur.

Nadir ama ciddi riskler:

• Venöz tromboemboli (kombine hap düzeyinde veya biraz daha yüksek olabilir)
• Arteriyel tromboz (35 yaş üstü sigara içenlerde)
• Cilt alerjisi

Göğüs ağrısı, nefes darlığı, bacak şişliği, ani baş ağrısı veya görme kaybı varsa bant çıkarılır ve acil başvurulur.

Faydalar

• Adet düzenler ve kanamayı azaltır
• Adet ağrısını hafifletebilir
• Akneyi iyileştirebilir
• Günlük hap hatırlama gerekmez
• Kusma veya ishal etkinliği etkilemez

Bu faydalar düzenli kullanımla görülür.

Altın RİA ve diğer yöntemlerle fark

SoftCare’de altın RİA önceliklidir. Transdermal bant şu durumlarda tercih edilebilir:

• Hapı unutan ve RİA istemeyen hasta
• Mide yan etkisi yaşayan hasta
• Haftalık değiştirmeyi kabul eden hasta

Altın RİA hormonsuzdur ve unutma riski yoktur. Hormonlu RİA kanamayı azaltır. İmplant 3 yıl etkilidir. Vajinal halka 3 haftada bir değiştirilir. Bant haftalık değiştirilir. CYBH koruması yoktur; kondom eklenmelidir. Karar unutma riski, cilt durumu ve tromboz riskine göre verilir.

Takip

• İlk 3 ay kanama ve cilt kontrolü
• Yıllık tansiyon ölçümü
• Smear ve HPV taraması rutin devam eder
• 35 yaş üstü sigara veya migren aura gelişirse bant bırakılır
• Tromboz belirtisi varsa acil değerlendirme

SoftCare’de bant başlanan hastalara yapıştırma yerleri ve düşme talimatı yazılı verilir.

SoftCare’de yaklaşım

SoftCare Clinic’de transdermal bant değerlendirmesi jinekolojik öykü, tansiyon ve sigara sorgulaması ile başlar. Altın RİA öncelikli önerilir; hapı unutan veya mide yan etkisi yaşayan hastalarda bant konuşulur. Yapıştırma yerleri öğretilir. İlk 3 ay kontrol planlanır. Düşme durumunda yazılı talimat verilir. Tromboz riski veya cilt tahrişi varsa başka yöntem önerilir. CYBH riski varsa kondom ve test önerilir.

Randevu: +90 212 241 30 10 · softcareclinic.com

Kaynakça

• 1. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). U.S. Medical Eligibility Criteria for Contraceptive Use, 2024.
• 2. GoodRx. Xulane Birth Control Patch.
• 3. Drugs.com. Twirla vs Xulane comparison.
• 4. UpToDate. Combined hormonal contraception: Transdermal patch.
• 5. Trussell J. Contraceptive failure in the United States. Contraception. 2011;83(5):397–404.
• 6. Find My Method. Doğum Kontrol Yaması Yan Etkileri.
• 7. T.C. Sağlık Bakanlığı. Gebeliği Önleyici Yöntemler.
• Not: Düşme ve ara verme kuralları bant türüne göre değişebilir. SoftCare’de altın RİA önceliklidir; transdermal bant seçilmiş hastalarda konuşulur. Bu kaynakça bilgilendirme amaçlıdır.

Künye, SoftCare’in o metni yazdığı anlamına gelmez.

Tıbbi hekim onayı: Op. Dr. Şükrü Sanus, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı · Son tıbbi inceleme: 2 Ekim 2026