APC Rezistansı nedir, kaç olmalı?
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Hiçbir test sonucu tek başına teşhis koydurmaz; sonucunuz mutlaka hekiminiz tarafından belirtileriniz, muayene bulgularınız ve gerekirse ek testlerle birlikte değerlendirilmelidir.
APC Rezistansı hangi durumlarda istenir?
Numune: Plazma (Sitrat) (Dondurulmuş)LOINC: 13590-5Kategori: Trombofili ve tekrarlayan düşük
APC-RAPCRAktive protein C direnciAPC rezistans oranıAPC-R Normalize
APC Rezistansı nedir, neden bakılır?
APC rezistansı testi, kanın aktive protein C adlı doğal pıhtı önleyiciye ne kadar iyi yanıt verdiğini ölçen bir pıhtılaşma testidir. Sonuç oran olarak verilir. Düşük oran direnci düşündürür ve en sık faktör V Leiden ile ilişkilidir. Pıhtı öyküsü olan kadınlarda istenir; tek başına tanı koydurmaz.
APC Rezistansı ne ölçer?
Aktive protein C, pıhtılaşma faktörleri V ve VIII’i etkisizleştirerek pıhtının kontrolsüz büyümesini önler. APC rezistansında kan bu frene yeterince yanıt vermez ve pıhtılaşma eğilimi artabilir. Test, kan örneğinin pıhtılaşma süresini aktive protein C eklenmiş ve eklenmemiş hâlde karşılaştırarak bir oran hesaplar. Faktör V’i eksik plazmayla seyreltilerek yapılan normalize yöntem, faktör V Leiden’e daha özgüdür.
Hangi durumlarda istenir?
- Kişisel toplardamar pıhtısı öyküsü olduğunda trombofili araştırmasının bir parçası olarak
- Ailede faktör V Leiden veya pıhtı öyküsü bilindiğinde
- Faktör V Leiden genetik testi öncesinde tarama amacıyla
- Östrojen içeren hormonal yöntem veya gebelik sırasında pıhtı geliştiğinde
Teste hazırlık
- Genellikle açlık gerekmez; laboratuvarınızın talimatına uyun.
- Kullandığınız kan sulandırıcı ilaçları bildirin; bazı ilaç grupları test sonucunu etkileyebilir.
- Gebelik, doğum kontrol hapı veya hormon tedavisi kullanımı sonucu düşürebildiğinden hekiminize bildirin.
- Yakın zamanda geçirilmiş bir pıhtı varsa test zamanını hekiminiz belirleyebilir.
Değerinizin referans aralığındaki yeri
Bu gösterge yalnızca değerinizin laboratuvar referans aralığına göre konumunu gösterir. "Aralık içinde" olmak sağlıklı olduğunuz, "aralık dışında" olmak hasta olduğunuz anlamına gelmez.
Sonuç nasıl yorumlanır?
Sonuç, laboratuvarın referans aralığıyla karşılaştırılan bir oran olarak raporlanır. Laboratuvar referans aralığının altındaki oran APC rezistansını düşündürür. Normalize yöntemde düşük oran çoğu zaman faktör V Leiden ile ilişkilidir ve genetik testle doğrulanır. Gebelik, östrojen kullanımı ve lupus antikoagülan gibi durumlar da sonucu etkileyebildiğinden hekiminiz bağlamında değerlendirir.
| Değer | Referans aralığı |
|---|---|
| APC Rezistansı (Normalize) | >0,69 |
| APC Rezistansı/Faktör-V (Normalize) | 0,86 - 1,1 |
Referans aralıkları kadınlar içindir ve anlaşmalı, TS EN ISO 15189 akreditasyonuna sahip laboratuvarımızın değerleridir. Aralıklar laboratuvara, yönteme, yaşa ve gebeliğe göre değişir; raporunuzdaki aralık esastır.
Kılavuzlarda
- Kalıtsal trombofili testi; kişisel venöz tromboembolizm öyküsü veya birinci derece akrabada yüksek riskli trombofili bulunması gibi durumlarda düşünülür. Gebelik kaybı, plasenta ayrılması, preeklampsi veya bebekte gelişme geriliği öyküsü nedeniyle rutin olarak önerilmez. (ACOG Practice Bulletin 197 (2018))
- Pıhtılaşma temelli APC rezistansı testi faktör V Leiden için tarama amacıyla kullanılabilir; anormal sonuç genetik testle doğrulanmalıdır. (ACOG Practice Bulletin 197 (2018))
Kılavuz eşikleri hekimin genel değerlendirmesine yön verir; kişisel yorum yerine geçmez.
Sık sorulan sorular
APC rezistansı ile faktör V Leiden aynı şey mi?
Tam olarak değil. APC rezistansı bir laboratuvar bulgusudur; faktör V Leiden ise bunun en sık kalıtsal nedenidir. Oran düşükse hekiminiz genetik test isteyebilir.
Doğum kontrol hapı APC rezistansı sonucunu etkiler mi?
Evet, östrojen içeren yöntemler oranı düşürebilir. Kullandığınız yöntemi hekiminize bildirmeniz sonucun doğru yorumlanması için önemlidir.
Gebelikte APC rezistansı testi yapılır mı?
Gebelikte oran fizyolojik olarak düşebildiğinden yorum zorlaşır. Gerekirse hekiminiz gebelikten etkilenmeyen genetik testi tercih edebilir.
APC rezistansı sonucum referans aralığında, pıhtı riskim yok mu?
Tek başına bu sonuca varılamaz. Test yalnızca bir mekanizmayı değerlendirir; diğer kalıtsal ve edinsel nedenler ayrı testlerle araştırılır.
İlişkili testler
Kaynaklar
- ACOG Practice Bulletin No. 197: Inherited Thrombophilias in Pregnancy (2018)
- NICE NG158: Venous thromboembolic diseases – diagnosis, management and thrombophilia testing
- GeneReviews (NCBI Bookshelf): Factor V Leiden Thrombophilia
- StatPearls (NCBI Bookshelf): Activated Protein C Resistance
- Referans aralıkları: anlaşmalı, TS EN ISO 15189 akreditasyonuna sahip laboratuvarımız.
Önemli uyarılar
- Hiçbir test kendi başına teşhis yerine geçmez.
- Hiçbir test sonucu tek başına kesin kabul edilerek teşhis konmaz; özellikle ciddi durumlarda sonuç, destekleyici klinik ve laboratuvar kanıtlarıyla doğrulanır.
- Bu sayfadaki bilgilere dayanarak kendinizi sağlıklı ya da hasta olarak değerlendirmeyin; tedavi başlatmayın, kesmeyin veya ilaç dozunu değiştirmeyin.
- Tek bir ölçüm; açlık durumu, adet döngüsünün günü, gebelik, kullanılan ilaç ve takviyeler (ör. biotin), enfeksiyon veya numune koşulları nedeniyle olağan dışı çıkabilir. Hekiminiz gerekirse testi tekrarlatır.
- Şiddetli ağrı, yoğun kanama, bayılma, nefes darlığı gibi acil belirtilerde test sonucunu beklemeden 112'yi arayın.
Sonucunuzu uzman hekimimizle değerlendirin
Tahlil sonuçlarınızı belirtileriniz ve muayene bulgularınızla birlikte değerlendirmek için randevu alın.
Tıbbi içerik editörü: Op. Dr. Şükrü Sanus, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı · Son güncelleme: 29.09.2026