Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar
Genital Herpes

Etken kartı
Yükleniyor…
- Soldan sağa: örnek tipi · test penceresi (gün) · tedaviyle temizlenir mi (hap) ya da virüs kalıcı mı (virüs) · eş tedavisi · 3 ay sonra kontrol · gebe taraması · klinikte mi, yönlendirme mi.
Pencere günleri yaklaşık değerlerdir; test tipine göre hekim belirler.
Belirtiler
İlk atak genellikle daha ağır seyreder. Belirtiler:
- Genital bölge, anüs çevresi veya kalçada ağrılı, sıvı dolu kabarcıklar
- Kabarcıkların açılarak ülsere dönüşmesi
- Yanma, kaşıntı veya karıncalanma (prodrom)
- İdrar yaparken ağrı
- Kasık lenf bezlerinde şişlik
- Ateş, halsizlik, baş ağrısı (özellikle ilk atakta)
Tekrarlayan ataklar genellikle daha hafif ve kısadır. HSV-2’de ilk yıl içinde ortalama 4–5 tekrar, HSV-1 genital enfeksiyonda daha az tekrar görülür. Birçok kişide hiç belirti olmaz veya hafif geçer. Belirti olmaması bulaşıcılığı ortadan kaldırmaz.
Herpes: ilk atak ile tekrar aynı değil
Yükleniyor…
- 24 aylık eksende atak şiddeti: ilk atak en yüksek, tekrarlar daha hafif ve kısadır.
- Sağ üstte tetikleyiciler: ateş, yanma, adet.
Temsili grafiktir; atak sıklığı kişiden kişiye değişir.
Tanı
Aktif yara veya kabarcık varsa tip spesifik NAAT (PCR) en güvenilir yöntemdir. Örnek lezyondan alınır. Kültür de kullanılabilir ancak PCR’dan daha az duyarlıdır.
Tip spesifik seroloji (HSV-2 antikor testi) bazı durumlarda yardımcı olabilir: tekrarlayan veya atipik lezyonlar, PCR negatif ama klinik şüphe yüksek, partnerinde genital herpes. Rutin tarama önerilmez; USPSTF belirtisiz kişilerde serolojik taramayı önermez. HSV-1 antikor testi ağız ve genital enfeksiyonu ayırt edemez.
Diğer ülser yapan CYBH’ler (sifiliz, klamidya LGV, şankroid) ayırıcı tanıda düşünülür. Gebelik şüphesi varsa önce gebelik testi yapılır.
Tedavi
İlk atakta antiviral tedavi önerilir. CDC 2021’e göre seçenekler:
- Asiklovir 400 mg günde 3 kez, 7–10 gün
- Valasiklovir 1 g günde 2 kez, 7–10 gün
- Famsiklovir 250 mg günde 3 kez, 7–10 gün
İyileşme tamamlanmazsa süre uzatılabilir. Ağır olgularda intravenöz tedavi gerekebilir.
Tekrarlayan ataklarda epizodik tedavi, belirtiler başlar başlamaz (ilk 24 saat içinde) başlandığında daha etkilidir. Sık tekrarlayanlarda (yılda 6 veya daha fazla) veya yaşam kalitesini bozan durumlarda baskılayıcı (sürekli) tedavi konuşulur:
- Asiklovir 400 mg günde 2 kez
- Valasiklovir 500 mg veya 1 g günde 1 kez
- Famsiklovir 250 mg günde 2 kez
Baskılayıcı tedavi atak sayısını ve virüs saçılımını azaltır. Partner bulaş riskini de düşürebilir. Tedavi süresi kişiye göre belirlenir; genellikle 6–12 ay sonra yeniden değerlendirilir.
Gebelik ve yenidoğan
Gebeliğin son trimesterinde ilk kez genital herpes geçirilmesi yenidoğana bulaş riskini artırır (yaklaşık %30–50). Tekrarlayan enfeksiyonda risk düşüktür (< %1), aktif lezyon yoksa. Doğum sırasında aktif genital lezyon varsa sezaryen önerilir.
Tekrarlayan genital herpes öyküsü olan gebelerde 36. haftadan itibaren baskılayıcı antiviral tedavi (asiklovir veya valasiklovir) doğumdaki lezyon riskini azaltır. Rutin gebelik taraması önerilmez. Gebelikte yeni başlayan veya ağır seyreden genital herpes, kadın doğum ve enfeksiyon hastalıkları ile birlikte yönetilir.
Komplikasyonlar ve riskler
- Sık tekrarlar ve yaşam kalitesinde azalma
- İdrar retansiyonu (ağır ilk atakta)
- Menenjit veya ensefalit (nadir)
- HIV bulaş riskinde artış (ülser ve inflamasyon nedeniyle)
- Yenidoğan herpesi (ciddi seyredebilir)
Psikolojik etki önemlidir. Tanı sonrası partner iletişimi ve bulaş riski konuşulmalıdır.
Korunma
- Aktif lezyon varken cinsel ilişkiye ara
- Kondom kullanımı (riski azaltır, sıfırlamaz)
- Partner bilgilendirmesi
- Baskılayıcı tedavi (saçılımı azaltır)
- Gebelik planı öncesi değerlendirme
Genital herpes bir kez geçirilmesi bağışıklık sağlamaz. Tekrar enfeksiyon ve reaktivasyon mümkündür.
SoftCare’de yaklaşım
SoftCare Clinic’de genital herpes değerlendirmesi jinekolojik öykü ve muayene ile başlar. Aktif lezyon varsa tip spesifik NAAT (PCR) için sürüntü alınır; anlaşmalı laboratuvarda çalışılır. Diğer CYBH testleri aynı anda planlanabilir.
İlk atakta antiviral tedavi başlanır. Tekrarlayan ataklarda epizodik veya baskılayıcı tedavi seçenekleri konuşulur. Gebelik şüphesi veya gebelik varsa yönetim buna göre düzenlenir; doğum planı için kadın doğum ile koordinasyon sağlanır. Ağır seyir, menenjit şüphesi veya gebeliğin son döneminde ilk atak varsa acil yönlendirme yapılır. HIV tedavisi klinikte yapılmaz; gerekirse yönlendirme sağlanır.
Randevu: +90 212 241 30 10 · softcareclinic.com
Kaynakça
- 1. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Genital Herpes. STI Treatment Guidelines, 2021. https://www.cdc.gov/std/treatment-guidelines/herpes.htm
- 2. Workowski KA, Bachmann LH, Chan PA, et al. Sexually Transmitted Infections Treatment Guidelines, 2021. MMWR Recomm Rep. 2021;70(4):1–187.
- 3. Johnston C. Diagnosis and Management of Genital Herpes: Key Questions and Review of the Evidence for the 2021 CDC STI Treatment Guidelines. Clin Infect Dis. 2022;74(Suppl 2):S134–S143.
- 4. U.S. Preventive Services Task Force (USPSTF). Serologic Screening for Genital Herpes Infection. Recommendation statement (Grade D, routine tarama önerilmez).
- 5. World Health Organization (WHO). Herpes simplex virus. Fact sheet.
- 6. American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Management of Genital Herpes in Pregnancy.
- 7. British Association for Sexual Health and HIV (BASHH) / RCOG. Management of HSV in Pregnancy and the Neonate (2024 update).
- 8. Merck Manual Professional Edition. Genital Herpes.
- Not: Tedavi dozları, gebelik yönetimi ve tarama kararları güncel ulusal ve uluslararası kılavuzlara göre hekim tarafından güncellenir. Bu kaynakça bilgilendirme amaçlıdır.
Künye, SoftCare’in o metni yazdığı anlamına gelmez.
Tıbbi hekim onayı: Op. Dr. Şükrü Sanus, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı · Son tıbbi inceleme:
