Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar
Klamidya
Etken kartı
Yükleniyor…
- Soldan sağa: örnek tipi · test penceresi (gün) · tedaviyle temizlenir mi (hap) ya da virüs kalıcı mı (virüs) · eş tedavisi · 3 ay sonra kontrol · gebe taraması · klinikte mi, yönlendirme mi.
Pencere günleri yaklaşık değerlerdir; test tipine göre hekim belirler.
Belirtiler
Kadınlarda en sık görülen belirtiler:
- Anormal vajinal akıntı
- İdrar yaparken yanma
- Cinsel ilişki sırasında veya sonrasında ağrı
- Adet arası veya ilişki sonrası kanama
- Alt karın veya kasık ağrısı
Erkeklerde:
- Üretradan berrak veya bulanık akıntı
- İdrar yaparken yanma
- Testiste ağrı veya şişlik (daha seyrek)
Rektal enfeksiyonda ağrı, akıntı veya kanama olabilir. Boğaz enfeksiyonu genellikle belirtisizdir. Kadınların yaklaşık %70–80’i, erkeklerin önemli bir bölümü hiç belirti vermez. Bu nedenle tarama önemlidir.
Tanı
Tanı için en güvenilir yöntem nükleik asit amplifikasyon testi (NAAT / PCR) dir. Kadınlarda vajinal sürüntü veya idrar örneği, erkeklerde idrar veya üretral sürüntü kullanılır. Anal veya oral temas öyküsü varsa ilgili bölgeden de örnek alınabilir. İdrar örneği pratiktir ancak sürüntü örnekleri bazı bölgelerde daha duyarlıdır.
Test sonucu pozitif çıkarsa gonore, sifiliz ve HIV açısından da değerlendirme önerilir. Aynı anda birden fazla etken bulunabilir. Gebelik şüphesi varsa önce gebelik testi yapılır.
Tedavi
Klamidya antibiyotikle tedavi edilir. Güncel kılavuzlarda (CDC ve benzeri) birinci tercih doksisiklin 100 mg, günde iki kez, 7 gündür. Alternatif olarak azitromisin tek doz veya levofloksasin 7 gün kullanılabilir. Gebelikte doksisiklin tercih edilmez; azitromisin veya amoksisilin seçenekleri konuşulur.
Tedavi süresince ve tamamlandıktan sonra en az 7 gün cinsel ilişkiye ara verilir. Son 60 gün içindeki cinsel partnerler de test edilmeli ve gerekirse tedavi edilmelidir. Partner tedavi edilmezse enfeksiyon tekrarlar. Tedavi bitiminden yaklaşık 3 ay sonra yeniden test önerilir; erken reenfeksiyon sık görülür.
Tedavi tamamlandıktan sonra enfeksiyon genellikle geçer. Ancak tüp hasarı oluşmuşsa bu hasar antibiyotikle geri dönmez. Bu nedenle erken tanı önemlidir.
Komplikasyonlar
Tedavi edilmeyen veya tekrarlayan klamidya enfeksiyonu kadınlarda şu riskleri artırabilir:
- Pelvik inflamatuar hastalık (rahim, tüpler ve yumurtalıkları tutan iltihap)
- Tüp hasarı ve kısırlık
- Dış gebelik riskinde artış
- Kronik pelvik ağrı
Erkeklerde epididimit ve nadiren üretra darlığı görülebilir. Gebelikte tedavi edilmezse yenidoğanda konjonktivit veya pnömoni gelişebilir.
Komplikasyon riski, özellikle belirti veren ve tedavi edilmeyen enfeksiyonlarda daha yüksektir. Belirtisiz enfeksiyonlarda da risk vardır; bu nedenle tarama ve erken tedavi üreme sağlığını korur.
Kimler taranmalı
Cinsel olarak aktif, 25 yaş altındaki kadınlarda yıllık klamidya taraması önerilir. 25 yaş ve üzerinde yeni partner, birden fazla partner, partnerinde CYBH öyküsü veya önceki CYBH varsa tarama düşünülür. Gebelikte de risk değerlendirmesi yapılır. Erkeklerde belirti veya partner pozitifliği varsa test edilir.
Tarama, belirti olmasa bile yapılabilir. Kondom kullanımı riski azaltır ancak sıfırlamaz; düzenli tarama yine de konuşulur.
Korunma
- Her cinsel ilişkide kondom kullanımı
- Partner sayısı ve risk değerlendirmesi
- Düzenli tarama (özellikle 25 yaş altı)
- Partner tedavisi ve tedavi sırasında ilişkiye ara
- Gebelik planı öncesi değerlendirme
Klamidya bir kez geçirilmesi bağışıklık sağlamaz. Tekrar enfeksiyon mümkündür.
SoftCare’de yaklaşım
SoftCare Clinic’de klamidya değerlendirmesi jinekolojik öykü ve muayene ile başlar. Belirti varsa veya tarama gerekiyorsa vajinal sürüntü veya idrar örneği alınır; NAAT (PCR) anlaşmalı laboratuvarda çalışılır. Gonore ve diğer CYBH testleri aynı anda planlanabilir.
Pozitif sonuçta antibiyotik tedavisi başlanır, partner bilgilendirmesi konuşulur ve 3 ay sonra kontrol testi önerilir. Pelvik ağrı, ateş veya ağır akıntı varsa PID açısından değerlendirme yapılır. Gebelik şüphesi veya gebelik varsa tedavi seçimi buna göre düzenlenir. HIV tedavisi klinikte yapılmaz; gerekirse yönlendirme sağlanır.
Randevu: +90 212 241 30 10 · softcareclinic.com
Kaynakça
- CDC Chlamydia sayfası ve 2021 STI Tedavi Kılavuzu
- WHO Chlamydia fact sheet
- T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü – Klamidya
- USPSTF tarama önerisi
- Workowski ve ark. MMWR 2021
- Merck Manual
- Hoenderboom ve ark. (PID, dış gebelik, kısırlık risk ilişkisi)
Künye, SoftCare’in o metni yazdığı anlamına gelmez.
Tıbbi hekim onayı: Op. Dr. Şükrü Sanus, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı · Son tıbbi inceleme: