SoftCare Clinic

Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar

Sifiliz

Sifiliz Kan Testi

Etken kartı

Yükleniyor…

  • Soldan sağa: örnek tipi · test penceresi (gün) · tedaviyle temizlenir mi (hap) ya da virüs kalıcı mı (virüs) · eş tedavisi · 3 ay sonra kontrol · gebe taraması · klinikte mi, yönlendirme mi.

Pencere günleri yaklaşık değerlerdir; test tipine göre hekim belirler.

Evreler ve belirtiler

Birincil evre:

  • Temas yerinde (genital, anüs, ağız) genellikle ağrısız, sert kenarlı, yuvarlak yara (şankır)
  • Tek veya birden fazla olabilir
  • 3–6 haftada kendiliğinden iyileşir; iyileşme tedavi anlamına gelmez

İkincil evre:

  • Avuç içi ve ayak tabanını tutabilen döküntü
  • Mukoz membranlarda plaklar
  • Ateş, halsizlik, lenfadenopati, saç dökülmesi, baş ağrısı
  • Şankırdan 1–6 ay sonra ortaya çıkar
  • Belirtiler kendiliğinden gerileyebilir

Latent (gizli) evre:

  • Belirti yoktur
  • Serolojik testler pozitiftir
  • Erken latent (ilk 1 yıl) ve geç latent (1 yıldan sonra veya süre bilinmiyor) olarak ayrılır

Tersiyer evre (yıllar sonra):

  • Gom (yumuşak doku lezyonu)
  • Kardiyovasküler tutulum (aort anevrizması)
  • Nörosifiliz (meningit, felç, demans, tabes dorsalis)
  • Oküler ve otolojik tutulum

Erken evrede belirti olmaması veya belirtilerin kendiliğinden geçmesi enfeksiyonun bittiği anlamına gelmez.

Sifiliz: yara kapanır, hastalık kapanmaz

Yükleniyor…

  • Hafta kaydırıcısıyla evreleri izleyin: kuluçka, ağrısız yara (kendiliğinden kapanır), döküntü, sessiz dönem.
  • Alttaki kırmızı çizgi etkenin bedende kaldığını gösterir; sağda tedavi ve onay işareti.

Evre haftaları temsilidir; her hastada aynı değildir.

Tanı

Tanı serolojik testlerle konur. Non-treponemal testler (RPR, VDRL) tarama ve tedavi izlemi için kullanılır. Pozitif sonuç treponemal testle (TPHA, TPPA, FTA-ABS veya EIA) doğrulanır. Tek başına non-treponemal test tanı koydurmaz; yalancı pozitiflik görülebilir.

Aktif şankır varsa karanlık alan mikroskopisi veya NAAT yardımcı olabilir. Nörosifiliz şüphesinde beyin omurilik sıvısı incelemesi gerekir. HIV testi önerilir; sifiliz ile HIV birlikteliği sıktır. Gebelikte ilk prenatal vizitte, risk varsa üçüncü trimester ve doğumda tarama yapılır.

Tedavi

Tedavide birinci tercih benzatin penisilin G’dir. CDC 2021’e göre:

  • Birincil, ikincil ve erken latent: 2,4 milyon ünite intramusküler tek doz
  • Geç latent veya süre bilinmeyen: 2,4 milyon ünite haftalık, toplam 3 doz (7,2 milyon ünite)
  • Nörosifiliz, oküler veya otolojik: sulu kristal penisilin G intravenöz 10–14 gün

Gebelikte penisilin tek etkili seçenektir. Alerji varsa desensitizasyon sonrası penisilin verilir; alternatif antibiyotik gebelikte konjenital sifilizi önlemede yetersizdir. Gebelik dışı penisilin alerjisinde doksisiklin konuşulabilir; yakın izlem gerekir.

Tedavi sonrası RPR/VDRL titreleri izlenir. Erken sifilizde 6–12 ay içinde en az 4 kat düşüş beklenir. Titre artışı reenfeksiyon veya tedavi başarısızlığını düşündürür. Tedavi hasarı geri çevirmez; erken tanı önemlidir.

Partner ve izlem

Son 90 gün (birincil), 6 ay (ikincil) veya 1 yıl (erken latent) içindeki partnerler değerlendirilmeli ve gerekirse tedavi edilmelidir. Tedavi sırasında ve lezyonlar iyileşene kadar cinsel ilişkiye ara verilir. 3, 6 ve 12. aylarda serolojik kontrol önerilir. Geç latentte izlem daha uzun sürebilir.

Gebelik ve konjenital sifiliz

Gebelikte tedavi edilmeyen sifiliz düşük, ölü doğum, erken doğum ve konjenital sifilize yol açabilir. Konjenital sifilizde yenidoğanda hepatosplenomegali, döküntü, kemik lezyonları, nörolojik tutulum görülebilir. Erken tedavi ile önlenebilir. Gebelikte pozitif testte hemen tedavi başlanır ve partner değerlendirilir.

Korunma

  • Her cinsel ilişkide kondom kullanımı
  • Düzenli tarama (risk varsa veya gebelikte)
  • Partner tedavisi
  • Tedavi sonrası serolojik izlem
  • Gebelik planı öncesi değerlendirme

Sifiliz bir kez geçirilmesi bağışıklık sağlamaz. Tekrar enfeksiyon mümkündür.

SoftCare’de yaklaşım

SoftCare Clinic’de sifiliz değerlendirmesi jinekolojik öykü ve muayene ile başlar. Şankır veya döküntü varsa örnek alınabilir; serolojik tarama (RPR veya VDRL) ve gerekirse treponemal doğrulama anlaşmalı laboratuvarda yapılır. HIV ve diğer CYBH testleri aynı anda planlanabilir.

Pozitif sonuçta evreye göre benzatin penisilin tedavisi başlanır. Gebelik varsa yönetim buna göre düzenlenir. Nörosifiliz, oküler tutulum veya gebelikte ağır seyir şüphesinde acil yönlendirme yapılır. Partner bilgilendirmesi konuşulur. Serolojik izlem planlanır. Bildirim yükümlülüğü yerine getirilir. HIV tedavisi klinikte yapılmaz; gerekirse yönlendirme sağlanır.

Randevu: +90 212 241 30 10 · softcareclinic.com

Kaynakça

  • 1. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Syphilis. STI Treatment Guidelines, 2021.
  • 2. Workowski KA, Bachmann LH, Chan PA, et al. Sexually Transmitted Infections Treatment Guidelines, 2021. MMWR Recomm Rep. 2021;70(4):1–187.
  • 3. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). About Congenital Syphilis. https://www.cdc.gov/syphilis/about/about-congenital-syphilis.html
  • 4. T.C. Sağlık Bakanlığı, Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. Sifiliz. https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/hastaliklar/sifiliz.html
  • 5. World Health Organization (WHO). Syphilis. Fact sheet.
  • 6. Stafford IA, Workowski KA, Bachmann LH. Syphilis Complicating Pregnancy and Congenital Syphilis. N Engl J Med. 2024;390:242–253.
  • 7. Hamill MM, Ghanem KG, Tuddenham S. State-of-the-Art Review: Neurosyphilis. Clin Infect Dis. 2024;78(5):e57–e68.
  • 8. Merck Manual Professional Edition. Syphilis.
  • Not: Tedavi dozları, gebelik yönetimi ve izlem aralıkları güncel ulusal ve uluslararası kılavuzlara göre hekim tarafından güncellenir. Bu kaynakça bilgilendirme amaçlıdır.

Künye, SoftCare’in o metni yazdığı anlamına gelmez.

Tıbbi hekim onayı: Op. Dr. Şükrü Sanus, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı · Son tıbbi inceleme: