روز 15 دوران نفاس
به طور خلاصه: در روز 15 بعد از زایمان چه اتفاقی می‌افتد؟
در روز پانزدهم بعد از زایمان، ناخوشی که هنوز ادامه دارد می‌تواند پیش‌درآمد افسردگی پس از زایمان باشد. بیبی بلوز معمولاً ظرف دو هفته برطرف می‌شود، اما افسردگی طولانی‌تر است و حدود 10–15% مادران را درگیر می‌کند. لذت نبردن، ناتوانی در خواب حتی وقتی نوزاد خواب است و احساس گناه شدید علائم اصلی هستند. این بیماری قابل درمان است.
روز 15 دوران نفاس – توضیح انیمیشنی
روز 15: صفحه 40 روزه دوران نفاس، جمع شدن رحم، خونریزی نفاس، حجم معده نوزاد و تغییر وزن او (انیمیشن نمادین).
راهنمای نشانه‌های انیمیشن
- RING
- حلقه رنگی: 40 روز دوران نفاس و مراحل آن؛ فاصله‌های روی حلقه هفته‌ها را از هم جدا می‌کنند
- LOCHIA
- نوار داخلی و نوار بهداشتی: رنگ خونریزی نفاس (قرمز ← صورتی-قهوه‌ای ← سفید مایل به زرد) و مقدار آن
- BLUES
- کمان آبی: روزهای 3–14 که ممکن است غم پس از زایمان (بیبی بلوز) دیده شود
- UTERUS
- رحم: وزن (g) و ارتفاع آن نسبت به ناف (cm)؛ خط‌چین هم‌سطح ناف است
- STOMACH
- دایره: مقدار تقریبی شیری که نوزاد در هر وعده می‌خورد (ml)؛ حلقه‌های خط‌چین روز 1، روز 3، هفته اول و ماه اول
- FEED
- قطره و پوشک: تعداد دفعات شیردهی در 24 ساعت و حداقل پوشک خیس مورد انتظار
- WEIGHT
- نمودار: تغییر وزن نوزاد نسبت به وزن هنگام تولد (%)
- ICONS
- آیکون‌های بیرونی: اولین شیردهی، آمدن شیر، غربالگری خون پاشنه پا، افتادن بند ناف، بازگشت به وزن تولد، ماه اول، معاینه روز چهلم
مرحله
سازگاری
خونریزی نفاس
سفید مایل به زرد (لوشیای آلبا)
رحم
≈ 290 g
شیر
شیر کامل (بالغ)
معده نوزاد (در هر وعده)
71 ml
وزن نوزاد (نسبت به تولد)
+2.2%
پوشک خیس (24 ساعت)
6
تا روز چهلم
25 روز
در بدن شما چه می‌گذرد؟
افت سریع استروژن و پروژسترون پس از زایمان، بی‌خوابی و مسئولیت‌های تازه می‌توانند بر شیمی مغز اثر بگذارند. چون مشکلات تیروئید و کم‌خونی هم علائمی شبیه افسردگی ایجاد می‌کنند، ممکن است پزشک آزمایش خون درخواست کند.
نوزاد شما امروز
نوزاد چهره، بو و صدای شما را می‌شناسد؛ حتی اگر لبخند زدن به او برایتان سخت است، ادامه مراقبت از او پیوندتان را حفظ می‌کند. کمک گرفتن از نزدیکان در مراقبت از نوزاد در روزهایی که حالتان خوب نیست به او آسیبی نمی‌زند و برای هر دوی شما مفید است.
شیردهی و تغذیه
بسیاری از داروهای درمان افسردگی پس از زایمان با شیردهی سازگارند؛ لازم نیست به خاطر شیردهی از درمان دوری کنید. جا انداختن وعده‌ها ممکن است حالتان را بدتر کند، پس به منظم غذا خوردن توجه کنید.
احساسات و استراحت
این فکر که «مادر خوب این‌طور احساس نمی‌کند» درست نیست؛ افسردگی ضعف نیست، بیماری قابل درمانی است.
مراقبت و بهداشت
پیاده‌روی کوتاه در طول روز، نور روز و نوبت گذاشتن با همسر برای چند ساعت خواب پیوسته به بهبودی کمک می‌کند. نوشتن احساساتتان، بیان آن‌ها برای پزشک را هم آسان‌تر می‌کند.
توصیه‌های امروز
- احساساتتان را صادقانه با همسر، یکی از نزدیکان یا پزشک در میان بگذارید
- یکی از وعده‌های شیر شبانه را با شیر دوشیده‌شده به همسرتان بسپارید تا چند ساعت پیوسته بخوابید
- به خودتان اجازه دهید کارهای خانه را عقب بیندازید و پیشنهاد کمک را بپذیرید
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنید؟
فکر آسیب رساندن به خود یا نوزاد، دیدن یا شنیدن چیزهایی که وجود ندارند اورژانسی است؛ فوراً با اورژانس 115 تماس بگیرید یا به نزدیک‌ترین اورژانس بروید. برای ناخوشی، ناامیدی یا ناتوانی در دلبستگی به نوزاد که بیش از دو هفته طول کشیده هم بی‌درنگ به پزشک مراجعه کنید.
باورهای قدیمی و واقعیت
در باورهای قدیمی ایرانی گفته می‌شود که «آل» اگر زائو را تنها ببیند به او آسیب می‌رساند؛ به همین دلیل زائو را تنها نمی‌گذارند و گاهی چاقو، سنجاق یا پیاز زیر بالشش می‌گذارند. تنها نگذاشتن مادر، جنبه زیبای این باور است. اما حالت‌هایی که به «آل» نسبت داده می‌شد، در واقع اورژانس‌های پزشکی مثل عفونت‌های پس از زایمان با تب بالا یا سایکوز پس از زایمان هستند. در این علائم، به جای دعا یا طلسم، فوراً کمک پزشکی لازم است.
جدول روز به روز دوران نفاس
| روز | موضوع | مرحله |
|---|---|---|
| روز 1 | اولین روز پس از زایمان | 72 ساعت اول |
| روز 2 | آغوز (کلستروم) | 72 ساعت اول |
| روز 3 | آمدن شیر و زردی نوزاد | 72 ساعت اول |
| روز 4 | سفت و پر شدن پستان‌ها | آمدن شیر |
| روز 5 | غم پس از زایمان (بیبی بلوز) | آمدن شیر |
| روز 6 | مراقبت از بخیه و دستشویی | آمدن شیر |
| روز 7 | پایان هفته اول | آمدن شیر |
| روز 8 | حمام زائو؛ کی و چطور؟ | ترمیم |
| روز 9 | خواب و خستگی | ترمیم |
| روز 10 | افتادن بند ناف نوزاد | ترمیم |
| روز 11 | تغذیه زائو | ترمیم |
| روز 12 | ترشحات سفید مایل به زرد | ترمیم |
| روز 13 | مراقبت از زخم سزارین | ترمیم |
| روز 14 | پایان هفته دوم | ترمیم |
| روز 15 | افسردگی پس از زایمان | سازگاری |
| روز 16 | ترک نوک پستان و ماستیت | سازگاری |
| روز 17 | مهمانان و باور چله‌بری | سازگاری |
| روز 18 | کف لگن و تمرین کگل | سازگاری |
| روز 19 | تعریق شبانه و هورمون‌ها | سازگاری |
| روز 20 | زائو کی می‌تواند بیرون برود؟ | سازگاری |
| روز 21 | جهش رشد هفته سوم | سازگاری |
| روز 22 | شکم، شکم‌بند و دیاستاز رکتوس | سازگاری |
| روز 23 | بلند کردن بار و رانندگی | سازگاری |
| روز 24 | حمایت همسر و خانواده | سازگاری |
| روز 25 | دارو، چای و قهوه در شیردهی | سازگاری |
| روز 26 | دوشیدن و نگهداری شیر مادر | سازگاری |
| روز 27 | کم‌خونی پس از زایمان | سازگاری |
| روز 28 | هفته چهارم: خونریزی تمام می‌شود؟ | سازگاری |
| روز 29 | ورزش بعد از زایمان | بازیابی و روز چهلم |
| روز 30 | یک‌ماهگی نوزاد | بازیابی و روز چهلم |
| روز 31 | کاهش وزن بعد از زایمان | بازیابی و روز چهلم |
| روز 32 | بازگشت به رابطه جنسی | بازیابی و روز چهلم |
| روز 33 | پیشگیری از بارداری بعد از زایمان | بازیابی و روز چهلم |
| روز 34 | ریزش مو و تغییرات پوست | بازیابی و روز چهلم |
| روز 35 | هفته پنجم: ساختن روال روزانه | بازیابی و روز چهلم |
| روز 36 | آمادگی برای معاینه هفته ششم | بازیابی و روز چهلم |
| روز 37 | تقویت کف لگن و عضلات شکم | بازیابی و روز چهلم |
| روز 38 | حمام چله و آداب آن | بازیابی و روز چهلم |
| روز 39 | نکات مهم پس از پایان نفاس | بازیابی و روز چهلم |
| روز 40 | پایان چله: روز چهلم نفاس | بازیابی و روز چهلم |
پرسش‌های رایج
افسردگی پس از زایمان چقدر طول می‌کشد؟
اگر درمان نشود ممکن است ماه‌ها ادامه یابد؛ با حمایت و درمان مناسب بیشتر مادران طی چند هفته تا چند ماه به‌وضوح بهتر می‌شوند. هرچه زودتر کمک بگیرید، بهبودی سریع‌تر است.
تفاوت غم پس از زایمان با افسردگی چیست؟
غم در روزهای 3–5 به اوج می‌رسد، خفیف است و ظرف دو هفته خودبه‌خود برطرف می‌شود. افسردگی بیش از دو هفته طول می‌کشد و زندگی روزمره و مراقبت از نوزاد را دشوار می‌کند.
آیا با افسردگی پس از زایمان می‌توان شیردهی را ادامه داد؟
در بیشتر موارد بله. چون گزینه‌های درمانی سازگار با شیردهی وجود دارد، برنامه دارو و شیردهی را همراه با پزشک خود تنظیم کنید.
معاینه پس از زایمان در SoftCare Clinic
برای معاینه دوران نفاس، مشکلات شیردهی، بررسی بخیه یا زخم سزارین و افسردگی پس از زایمان از پزشکان متخصص ما نوبت بگیرید.
اطلاعات این صفحه، اطلاعات عمومی درباره یک دوره سالم پس از زایمان است و جایگزین معاینه نمی‌شود. خونریزی شدید، تب، تنگی نفس، درد قفسه سینه یا فکر آسیب رساندن به خود یا نوزاد، وضعیت اورژانسی است: با اورژانس 115 تماس بگیرید.
ویراستار محتوای پزشکی: Op. Dr. Şükrü Sanus