Lohusalığın 15. günü
Kısaca: lohusalığın 15. gününde neler olur?
Lohusalığın 15. gününde hâlâ süren mutsuzluk, doğum sonrası depresyonun habercisi olabilir. Lohusa hüznü genellikle iki hafta içinde kendiliğinden geçerken, depresyon daha uzun sürer ve annelerin yaklaşık %10–15’ini etkiler. Zevk alamama, bebek uyurken bile uyuyamama ve yoğun suçluluk başlıca belirtilerdir. Doğum sonrası depresyon tedavi edilebilir; yardım istemek güçtür.
Lohusalığın 15. günü – animasyonlu anlatım
15. gün: 40 günlük lohusalık kadranı, rahmin küçülmesi, lohusa kanaması, bebeğin mide hacmi ve kilo değişimi (temsili animasyon).
Animasyondaki işaretler
- RING
- Renkli halka: 40 günlük lohusalık ve evreleri; halkadaki boşluklar haftaları ayırır
- LOCHIA
- İç şerit ve ped: lohusa kanamasının rengi (kırmızı → pembe-kahve → sarımsı beyaz) ve miktarı
- BLUES
- Mavi yay: lohusa hüznünün (baby blues) görülebildiği 3–14. günler
- UTERUS
- Rahim: ağırlığı (g) ve göbeğe göre yüksekliği (cm); kesikli çizgi göbek hizasıdır
- STOMACH
- Daire: bebeğin bir öğünde alabildiği yaklaşık süt miktarı (ml); kesikli halkalar 1. gün, 3. gün, 1. hafta ve 1. ay
- FEED
- Damla ve bez: 24 saatteki emzirme sayısı ve beklenen en az ıslak bez
- WEIGHT
- Grafik: bebeğin doğum kilosuna göre değişimi (%)
- ICONS
- Dış ikonlar: ilk emzirme, süt gelişi, topuk kanı, göbeğin düşmesi, doğum kilosuna dönüş, 1. ay, 40. gün kontrolü
Evre
Uyum
Lohusa kanaması
Sarımsı-beyaz (lochia alba)
Rahim
≈ 290 g
Süt
Olgun süt
Bebeğin midesi (öğün başı)
71 ml
Bebeğin kilosu (doğuma göre)
+2.2%
Islak bez (24 saat)
6
40. güne kalan
25 gün
Vücudunuzda neler oluyor?
Doğumdan sonra östrojen ve progesteronun hızla düşmesi, uykusuzluk ve yeni sorumluluklar beyin kimyasını etkileyebilir. Tiroid sorunları ve kansızlık da depresyona benzer belirtiler yapabildiği için hekiminiz kan tahlili isteyebilir.
Bebeğiniz bugün
Bebeğiniz sizin yüzünüzü, kokunuzu ve sesinizi tanır; ona gülümsemekte zorlansanız da bakımını sürdürmeniz bağınızı korur. Kendinizi iyi hissetmediğiniz günlerde bebeğinizin bakımında yakınlarınızdan destek almak ona zarar vermez, aksine ikinize de iyi gelir.
Emzirme ve beslenme
Doğum sonrası depresyon tedavisinde kullanılan birçok ilaç emzirmeyle uyumludur; emzirdiğiniz için tedaviden kaçınmanız gerekmez. Öğün atlamak ruh hâlinizi daha da düşürebileceğinden düzenli yemeye özen gösterin.
Duygular ve dinlenme
“İyi bir anne böyle hissetmez” düşüncesi doğru değildir; depresyon bir zayıflık değil, tedavi edilebilir bir hastalıktır.
Bakım ve hijyen
Gün içinde kısa bir yürüyüş, gün ışığı ve birkaç saatlik kesintisiz uyku için eşinizle nöbetleşmek iyileşmeye katkı sağlar. Hislerinizi yazmak, hekiminize anlatırken de işinizi kolaylaştırır.
Bugün için öneriler
- Hislerinizi eşinize, bir yakınınıza veya hekiminize açıkça söyleyin
- Gece emzirmelerinin birini sağılmış sütle eşinize devredip uyku bloğu oluşturun
- Ev işlerini ertelemeyi ve yardım teklifini kabul etmeyi kendinize izin verin
Ne zaman doktora başvurmalısınız?
Kendinize veya bebeğinize zarar verme düşünceleri, gerçekte olmayan şeyleri görme ya da duyma acil durumdur; hemen 112’yi arayın veya en yakın acil servise gidin. İki haftadan uzun süren mutsuzluk, umutsuzluk ya da bebeğe bağlanamama hissi için de gecikmeden hekiminize başvurun.
Gelenek ve gerçek
Halk arasında albastı ya da al karısının lohusayı yalnız bulunca “bastığına” inanılır; lohusayı yalnız bırakmamak ve yanında birinin bulunması bu inancın güzel yanıdır. Ancak albastı olarak anlatılan tablolar gerçekte yüksek ateşle giden lohusa enfeksiyonları ya da doğum sonrası psikoz gibi tıbbi acillerdir. Bu belirtilerde muska veya kırmızı kurdele değil, hemen hekim yardımı gerekir.
Lohusalık gün gün tablosu
| Gün | Konu | Evre |
|---|---|---|
| 1. gün | Doğumdan Sonraki İlk Gün | İlk 72 saat |
| 2. gün | Ağız Sütü (Kolostrum) | İlk 72 saat |
| 3. gün | Süt Gelişi ve Sarılık | İlk 72 saat |
| 4. gün | Memelerde Dolgunluk | Süt gelişi |
| 5. gün | Lohusa Hüznü (Baby Blues) | Süt gelişi |
| 6. gün | Dikiş Bakımı ve Tuvalet | Süt gelişi |
| 7. gün | Birinci Haftanın Sonu | Süt gelişi |
| 8. gün | Lohusa Banyosu Ne Zaman? | İyileşme |
| 9. gün | Uyku ve Yorgunluk | İyileşme |
| 10. gün | Göbek Kordonu Düşüyor | İyileşme |
| 11. gün | Lohusa Beslenmesi | İyileşme |
| 12. gün | Kanama Sarımsı-Beyaz Oldu | İyileşme |
| 13. gün | Sezaryen Yarası Bakımı | İyileşme |
| 14. gün | İkinci Haftanın Sonu | İyileşme |
| 15. gün | Doğum Sonrası Depresyon | Uyum |
| 16. gün | Meme Ucu Çatlağı ve Mastit | Uyum |
| 17. gün | Ziyaretçiler ve Kırk Basması | Uyum |
| 18. gün | Pelvik Taban ve Kegel | Uyum |
| 19. gün | Gece Terlemesi ve Hormonlar | Uyum |
| 20. gün | Lohusa Dışarı Çıkabilir mi? | Uyum |
| 21. gün | Üçüncü Hafta Büyüme Atağı | Uyum |
| 22. gün | Karın, Korse ve Karın Ayrılması | Uyum |
| 23. gün | Ağır Kaldırma ve Araba Kullanma | Uyum |
| 24. gün | Eş ve Aile Desteği | Uyum |
| 25. gün | Emzirirken İlaç, Çay ve Kahve | Uyum |
| 26. gün | Süt Sağma ve Saklama | Uyum |
| 27. gün | Lohusalıkta Kansızlık | Uyum |
| 28. gün | 4. Hafta: Kanama Bitiyor mu? | Uyum |
| 29. gün | Doğum Sonrası Egzersiz | Toparlanma ve 40. gün |
| 30. gün | Bebeğin Birinci Ayı | Toparlanma ve 40. gün |
| 31. gün | Doğum Sonrası Kilo Verme | Toparlanma ve 40. gün |
| 32. gün | Cinsel Yaşama Dönüş | Toparlanma ve 40. gün |
| 33. gün | Doğum Sonrası Korunma | Toparlanma ve 40. gün |
| 34. gün | Saç Dökülmesi ve Cilt | Toparlanma ve 40. gün |
| 35. gün | Beşinci Hafta: Rutin Oluşturmak | Toparlanma ve 40. gün |
| 36. gün | 6. Hafta Kontrolüne Hazırlık | Toparlanma ve 40. gün |
| 37. gün | Pelvik Taban, Karın Güçlendirme | Toparlanma ve 40. gün |
| 38. gün | Kırk Hamamı ve Kırk Suyu | Toparlanma ve 40. gün |
| 39. gün | Lohusalıktan Sonra Nelere Dikkat | Toparlanma ve 40. gün |
| 40. gün | Kırkı Çıktı: Lohusalığın Sonu | Toparlanma ve 40. gün |
Sık sorulan sorular
Doğum sonrası depresyon ne kadar sürer?
Tedavi edilmezse aylarca sürebilir; uygun destek ve tedaviyle çoğu anne birkaç hafta ile birkaç ay içinde belirgin şekilde iyileşir. Ne kadar erken yardım alınırsa iyileşme o kadar hızlı olur.
Lohusa hüznü ile depresyon arasındaki fark nedir?
Hüzün 3–5. günlerde zirve yapar, hafiftir ve iki hafta içinde kendiliğinden geçer. Depresyon ise iki haftadan uzun sürer, günlük yaşamı ve bebek bakımını zorlaştırır.
Doğum sonrası depresyonda emzirmeye devam edilir mi?
Çoğu durumda evet. Tedavide emzirmeyle uyumlu seçenekler bulunduğundan ilaç ve emzirme planını hekiminizle birlikte yapın.
Doğum sonrası kontrol SoftCare Clinic’te
Lohusalık kontrolü, emzirme sorunları, dikiş/yara kontrolü veya doğum sonrası depresyon için uzman hekimlerimizden randevu alın.
Bu sayfadaki bilgiler sağlıklı bir doğum sonrası dönem için genel bilgilerdir ve muayenenin yerini tutmaz. Şiddetli kanama, ateş, nefes darlığı, göğüs ağrısı veya kendinize ya da bebeğinize zarar verme düşünceleri acil durumdur: 112’yi arayın.
Tıbbi içerik editörü: Op. Dr. Şükrü Sanus